Paradigmalaryň netijesi
Bu mowzugy köpden bäri ýazjak bolup ýördüm. Asyl Paradigmalar temasyny, şu ýazgydaky meseleler üçin başlapdym.
Ilki bilen öňräk pikirler bölüminde bolup geçen bir hadysa ylham bolupdy. Saýtyň adminleri, ýene bir sagatdan... diýp pikir ýazypdy. Käbir agzalar muny ýalňyş düşinip saýt ýapylýarmyka? diýp soradylar... şondan ala-goh başlady, hoşlaşyklar, soňky sözlerini ýazýanlar. Aslynda weli, beýle bir zat ýokdy. Sebäp bolsa, ýekeje bir adamyň, saýt ýapylýarmy? diýen soragy adamlaryň pikirlerini gönükdirenine şaýat bolupdyk.
Ikinji bir hadysa bolsa, bir gyz agzanyň häsiýeti baradaky jedeller, temalar, pikirler. Bu agza bilen käbir agzy hapa agzalar gürleşende bu gyz hem sögünýärdi. Emma dogry gürleşenler bilen sögünçli gürleşenokdy. Reaksiýa berýärdi. Dogry, adamyň asyl häsiýeti şeýle reaksiýalar bilen orta çykýar. Ýöne, her adamdan birhili jogap gelmejegi tebigy dälmi eýsem. Meni oýlandyran ýeri şudy, eger hemme adam şol agza bilen sögünçsiz arassa gürleşse diýmek bu agza hem hemme bilen dogry aragatnaşyk etjek ekeni. Belki öz içinde, şahsy durmuşynda duş gelen käbir wakalar sebäpli, başgalara garşy ynam azalandyr. Belki, şonuň üçin özüni goramak niýeti bilen, aslynda ejizlik duýýandygy, ýekelik duýýandygy sebäpli, hemmeler oňa garşy gelýän ýaly bir halat duýýandyr. Şonuň üçinem agyr rekasiýa görkezýändir. Eger adamlar ynamdarlyk oýandyryp biljek häsiýetde bolsady beýle bolman bilerdi. Ýagny adamlaryň sözleri, özlerini alyp baryşlary, adamlary gönükdirýändigine şaýat bolduk.
Üçinji bir waka, arada dini temalarda jedeller köpelipdi, käbir agzalar başga agzalary, saýtda bir konspirasiýa teoriýasy bar ýaly, her hili gelşiksiz sözler, adlar bilen sypatlandyrdylar. Din barada az bolsada köprak maglumata eýe, dini düşinjeleri bilen hormat görýän, dini kimlikleri bilen tanalýan agzalaryň, bu jedelde, uslup hatasy üçin başgalaryny gaty gelşiksiz sözler bilen kemsitmekleri, başgalaryny, din baradaky pikirlerini we dini kimlik bilen öňe çykýan agzalar baradaky pikirlerini gönükdirendigine şaýat bolduk.
Bu 3 hadysanyň ortak bir nokady bar. Jedelleri başladýanlar, ala-gohlary tuzyrýanlar, pitneleri oýandyrýanlar, aslynda lar däl. Köplenç bir ýada iki adam bilen başlap bilýändigine şaýat bolduk. Bir adamyň hereketi jemgyýeti ýada topary gönükdirip bilýär. Toparyň mundan hiç habary bolman galar. Birje söz, birje hereket, birje şarpyk uryşlary netije berip biler. Ynanmaýaňyzmy? Birinji we Ikinji Jahan uryşlary ýekeje bir adamyň öldürilmegi bilen başlanyny ýatladaýyn. Arap Bahary diýlen, ençeme ýurtlardaky hadysalaryň, Müsürde, bazarda polisiýa işkäriniň bir oglana degmegi bilen başlanyny hem ýatladaýyn.
Gör bu jemgyýet, adamlara hapa sözler bilen degip, hapa gürleýän oglanlary we gyzlary çykarýar. Gör bu jemgyýet, adamlaryň ýalňyş hereketleri bilen näçe jenaýatçylary çykarandyr. Gör bu jemgyýet, birje adamyň sözüne seredip näçe aklary gara edip asyp ýere gömendir, garalary ak edip hormat bilen öýüne suratyny asandyr. Gör bu jemgyýet, bu adamlar, jemgyýetiň esasy bolan adam, ýekeje adam, başga adamy, başgalaryny, jemgyýeti zyýana eltendir. Bu jemgyýet, näçe Sokratlary näçe Mansur Hallaçlary terbiýeländir we şol bir jemgyýet bu adamlara ölüm permany berendir.
Mediýa, günimizde paradigmalary şekillendirýär. Musulmanlary terrorist, gyzlary her bir zatda reklamalarynda ulanyp keýpu sapanyň materialy edip görkezmek. Gündogar we günbatar medeniýetlerini, milletleri bir-birine duşman edip görkezmek. Adamyň özüni doglanda günäker bolup doglan ýaly edip görkezmek we barybyr jähenneme gidersiň diýp umytlaryny ýykmak. Halk, çalt ýatdan çykarýar, halk köp pikir edip duranok. Halk diňe bir näçe täsirli söz bilen hereket etýär. Halk, köplenç nadandyr. Bu, adamyň sosiýal zehni, ýada sosiýal häsiýeti şeýle bolandygy üçin şeýle. Bir adam bir topary ýalňyş pikirlere we netijelere eltip bilýär. Adam gowy bolsa, jemgyýet gowudyr. Ýurt parahatdyr. Dünýä jennetiň kölegesi ýalakdyr. "Nähili bolsaňyz şeýle dolandyrylarsyňyz."
Pygamberimiz (s.a.w.) we sahabalary, hiç haçan konspirasiýa teoriýalary bilen meşgul bolmadylar. Munapyklary tanasalarda, olara garşy ýekejede bir kemsidiji söz aýdylanyny taryh ýazanok. Onda biziň, tanamaýan adamlarymyza bilmeýän adamlarymyza, munapyklara hem aýdylmadyk sözleri aýtmagymyz, haýsy adalatyň haýsy düşinjäniň netijesi?
Gel indi, şunça sözden soň, tanamaýan adamlaryňa hapa söz aýt, ("ähli musulmanlar dogandyr" hadysyny bilibem) gyz ýada oglan doganyňyň göwnüne deg, bir şarpyk ur. Ýöne soňunda bu edenleriň üçin, Biriniň göwnüne degip, hapa söz aýtdyranymyz üçin, dinimizi dogry mysal bolup tanadyp bilmedigimiz üçin, Uly Kazyýetde, Iň Adalatly Kazyýetde jogap bermäne de taýyn bol! Bilmedim, eşitmedim, habarym ýokdu diýerismi? Onda habarymyz bolsun!
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 98/98 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 1 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 98
Onda adamyň üýtgemegi beýinde amala aşýa diýmek iň dogrysymyka..
turkmencani gowy bilmeyanligimizin alamaty-da, menem turkmencesini kan bilemok, yone konstruktiw turkcede yapici, adekwat - normal, logika ters gelmeyan, cyzykdan cykmayan manyda bizin dilimize gecen sozler bolyar.
1 yyl dagyn boldumyka duyshumde bir kitap goryamishim ady 12 priznakow sigmy paradigmy diyip. Kim bilyar nirden beynime giripdir ol sozler. Intagem manysyna dushunjek bolup yorun shol duyshumin 😆
Paradigmalaň bilen kellämi bulaşdyryp taşladyň Free 🙂. Beýleki temalaňam okadym. Çarman-çorba boldy. Ahyry terminleri bir-birden wikipedia'dan okaşdyryp çykdym. Ow adaty bilýän sözlerimdenem güman edip başlapdyma. Men daže harakteriň nämediginem bilemok öýtýän diýiplaý (😆)
Munam, beýleki paradigma baradaky temalaňam öz şahsy pikir ýöretme; garaýyşlaryň bilen garyp ýazypsyň. Aslynda paradigmaň nämedigini öwreden bolup adamyň öňki paradigmatik şeklini öz položitel pikiriňe görä üýtgetjek bolupsyň. Ýöne näçe agza(adam) şonça-da paradigma... Eger adam öz paradigmasynyň kontrolyny illere berýän bolsa bu gün sen erte ýene biri şekillendirer. Seňem azabyň boşa çykar. (Ine-de adam üýtgemez diýmeli ýeri (: ). Diýip netijä geldim. Gepiň geltesi paradigma barada giňişleýin öwrendim. Saňa-da minnetdar, sebäp bolanyň üçin.
Парадигма [править]Материал из Википедии — свободной энциклопедии
Паради́гма (от греч. παράδειγμα, «пример, модель, образец») — совокупность фундаментальных научных установок, представлений и терминов, принимаемая и разделяемая научным сообществом и объединяющая большинство его членов. Обеспечивает преемственность развития науки и научного творчества. Другие значения:
Парадигма (лингвистика)
Парадигма (философия)
Парадигма программирования
Парадигма образования
Парадигма в риторике
Парадигма в методологии науки — совокупность ценностей, методов, подходов, технических навыков и средств, принятых в научном сообществе в рамках устоявшейся научной традиции в определенный период времени.
Парадигма в политологии — совокупность познавательных принципов и приемов отображения политической реальности, задающих логику организации знаний, модель теоретического истолкования данной группы социальных явлений.
Кроме того, парадигма может быть абсолютной, научной, государственной, личной (индивидуальной, субъективной) и общепринятой:
К общепринятым парадигмам относятся образцовый метод принятия решений, модели мира или его частей (отраслей, областей знаний, сфер жизни и деятельности), принимаемые большим количеством людей. Примеры: благотворная парадигма конституционного курса России образца 1993 года, общая парадигма программирования.
Личная парадигма — это сущностный метод принятия решений, ментальная модель конкретного человека, его точка зрения. Неверно бытующее утверждение, что «естественным образом она обязательно будет отличаться от общепринятой, поскольку учитывает личный опыт субъекта, а также не является полной — никто не может знать все обо всем». Дело в том, что общепринятая парадигма определяет не «знание всего», а только сущностное знание, необходимое для обеспечения эволюционной деятельности личности в социальной действительности и обретения разума.
Ylalaşýan, çünki adamyň häsiýeti hiç haçan üýtgäp bilmez. Ýeke üýtgäp biler diýip boljak, haçanda adamyň özünden güýçli erki bolanda we adamyň özi öz häsiýetleriniň säwliklerini görüp, üýtgedesi gelen ýagdaýynda. Ol ýagdaý-dada ikuçly görünýär mesele. Adamyň häsiýeti adam ölüp, täzeden dünýä gelse we öňki häsiýetinden başga häsiýetli maşgalada terbiýelenende. Başgaça bolup bilmez.
Banuçiçek, sen paradigma bilen harakteri garyştyrýan bolsaň bu meniň sözlerimden däldir. Men paradigmalar barada ýazýan diýp näçe gezek duýdurdym, sen tebigat üýtgemez diýp ýene şo tarapa çekiberýäň temany. harakter üýtgeýär, ýokarda bir alymyň aýdan sözüni saňa aýtdym sen ýenede öz paradigmalaryňdan geçip bilmän alymyň gepine de ters gidip otyrsyň. Bolýa ony geçeli, bu wikipediadan alan ýeriň paradigma barada doly maglumat berenok, men o sözü ulanmakam diňe rusça däl, iňlisçe bir kitaby we türkçe bir näçe ynamly görýän ýazyjylarymyň makalalaryny okap, rusçadanam okap onsoň terjime hökmünde däl, öz düşinen zadymy ýazdym. Türkmen dilinde göni terjimesi ýok diýp hem ýazdym. Paradigmalar men ýada başga biri bilen üýtgeýän zat däl. Herkim öz ýazan mowzugynda, öz açan blogunda aslynda öz paradigmasynyň netijesinde bir pikir bilen ýazgy ýazýar, Hatda senem. Öz temalaryňda öz pikirleriňi orta goýýaň. Soňynda kimiň usluby gowy, kimiň pikirleri güýçli we kimiň edebiýaty güýçli bolsa şonuň paradigmalary başgalarynyň pikirlerini üýtgedýär. Ýöne munda iň esasy zat nesibe. Allah islän adamyny ylham bilen gürleder, bu adam hiç kitap okamasada professorlaryňam paradigmalaryny ýykyp täzesini gurnalmagyna sebäp bolar.
Bu beren rusça bölekde paradigma hamala diňe ylmy bir zat ýaly ýazylypdyr. Adaty durmuşda herbir adamyň paradigmasy bar. Bu filosofiýa däl, filosofiýa başga zat. Paradigma iň gysga söz bilen aýdylanda pikir kartasydyr. Muňa şeýdip seret we onsoň skeptikler ýaly her bir sözüň aňyrysyna geçip ýöreseň bolmanam bulaşar durarsyň.
Hz. Pygamberimiz (s.a.w.) aýtdy: adam doglan tebigaty bilen öler. Alym diýýänim Pygamberimiziň birje sözüne hem garşy gelmejek adamlar, adam üýtgemez däl, üýtgemejek bolsady pygamberler gelmezdi diýdi. Bu alymyň aýdýan zady tebigat däl. Adamyň pikirleri, hereketleri. Siz ýenede getirip munyň ýanyna tebigat üýtgemez diýp şol bir sözü gaýtalaýaňyz. Bärde adamyň tebigaty üýtgeýän diýýän barmy?
Diýmek adamyň käbir häsiýetleri üýtgäp bilýär? Ýokarda belläp geçişim ýaly: <<Ýeke üýtgäp biler diýip boljak, haçanda adamyň özünden güýçli erki bolanda we adamyň özi öz häsiýetleriniň säwliklerini görüp, üýtgedesi gelen ýagdaýynda.>> Ýa men ýalňyşýanmy?
Aýnurka, paradigmalar-2 diýlen temada ýazyp geçipdim, 40 ýaşyndan soň käbir adamlaryň şok wakalar täsirinde üýtgänini mysallar berip düşindirdim
Harakter barada bolsa; herimiz bir künjeginden düşündirjek bolypdyrys. Men adamyň sypaty tarapyndan senem herekedi tarapyndan düşündirdiň. Seň aýdanyň dogry. Harakter-obroz powedeniýa...
Хара́ктер (греч. χαρακτηρ — примета, отличительная черта, знак) — структура стойких, сравнительно постоянных психических свойств, определяющих особенности отношений и поведения личности.
Когда говорят о характере, то обычно подразумевают под этим именно такую совокупность свойств и качеств личности, которые накладывают определенную печать на все её проявления и деяния. Черты характера составляют те существенные свойства человека, которые определяют тот или иной образ поведения, образ жизни. Статику характера определяет тип нервной деятельности, а его динамику — окружающая среда.[источник не указан 1076 дней] Также характер понимается как:
система устойчивых мотивов и способов поведения, образующих поведенческий тип личности.[источник не указан 1076 дней]
мера уравновешенности внутреннего и внешнего миров, особенности адаптации индивида к окружающей его действительности.[источник не указан 1076 дней]
отчетливо выраженная определенность типичного поведения каждого человека.[источник не указан 1076 дней]
В системе отношений личности выделяют четыре группы черт характера, образующие симптомокомплексы:
1.отношение человека к другим людям, к коллективу, к обществу: индивидуализм; коллективизм (общительность, чуткость и отзывчивость, уважение к другим людям, и противоположные черты — замкнутость, черствость, грубость, презрение к людям);
2.черты, показывающие отношение человека к труду, к своему делу (трудолюбие, склонность к творчеству, добросовестность в работе, ответственное отношение к делу, инициативность, настойчивость, и противоположные им черты — лень, склонность к рутинной работе, недобросовестность в работе, безответственное отношение к делу, пассивность);
3.черты, показывающие, как человек относится к самому себе (чувство собственного достоинства, правильно понимаемая гордость и связанная с ней самокритичность, скромность, и противоположные ей черты: самомнение, иногда переходящее в наглость, тщеславие, заносчивость, обидчивость, застенчивость, эгоцентризм - как склонность рассматривать в центре событий себя и свои переживания, эгоизм — склонность заботиться преимущественно о своем личном благе);
4.черты, характеризующие отношение человека к вещам: (аккуратность или неряшливость, бережное или небрежное обращение с вещами).
Ýokardan ikisi herekede degişli, üýtgeýänler. Aşakdaky ikisi sypada degişli, üýtgemeýänler. Temany başga tarapa çekmek däldir maksat, dile geldi bile geldi diýileni boldy. Tema Merkezde dur 🙂
Bir sahabi, musulman bolmaka öz gyzyny öldürenini aýdyp berýär. Musulman bolansoň, garynja hem degmejek derejä gelýär.
seň aýdanyň ýalňyş meň aýdanym dogry diýip durjak däl. ýöne ýokardaky bölekde eýýam hemme zat düşündirilen paradigma barada, i bez kokoy libo filosofiy. edil şu teswiriň bilenem muny tassyklap dursyň. umumy aýdyljak bolýana owal başdan düşündim. skeptiçeskiý hereket etmegem meň paradigmam diýeli 🙂. senem öziňi ýalňyşsyz ýazandyryn hemmesini düşündirdim diýip şertlendirmeseň gowy bolardy. hiç kim ýüzde ýüz praw ýa-da nepraw bolup bilmez.
not: alymyň aýdanyny ters gidemok, seň ýazanlaryň bilen ylalaşmadym. primer getireňde originalyny ýazsaň beýle düşünimezlik bolman biler.
Hz. Ömer (r.a). ===>Ýokardan ikisi herekede degişli, üýtgeýänler. Aşakdaky ikisi sypada degişli, üýtgemeýänler.
çyndanam ýadadym, saňa hiç zat aýtjak däl, dymmak hakymy ulanjak...
beyinde amala aşya diyse boljak, paradigmalarynyn yagny dünyagarayşının tasiri astynda. paradigmalaryny bolsa adamyn içinde yaşayan jemgıyeti, töwerek daşy, alan terbiyesi ve beyleki birnaöe faktorun tasirinde şekillenyar.
Göwne degmek barada köp ýatladylýar, belki maňa duýduryşdyr diýp oýlanyp, temalarda kimiň göwnüne degen bolsam bagyşlamagyňyzy haýyş etýärin. Sag bolun, aslynda temanyň özi göwne degmezlik baradady.
yok, men hic kimi goz onunde tutamok, emma kashga hemmeler senin pikirinde bolsady, her kim duzeleyin diysedi...