12 ýyl Iňlis dilini öwrensemem, şuny türkmençä terjime edip bilmedim...
Salam Hormatly Agzalar!
Temaň adyny okanyňyzdan <<Google Translate>>'y açyp goýduňyz gerek? 🙂
Gürrüňi uzak aýlap oturmaýyn, häzir başga gürrüňden başlap aýlap ugrasam, Ya Swami agzamyzyn kärini elinden alaryn oýtýän blum 🙂
Geçen ýyl, Täze ýyldan önüräk öýe kanikula gitdim. Baranymdan soň birki hepde ýaly jigilerimiň sapaklary bardy. Menem indi iňlis dilini bilýänsiranden bolup, kiçi jigime iňlis dili öwretdim. Özem tuweleme, oýnap ýören ýerinden gözi düşen predmeti ýa name bolsada derrew <<Ene, iňlisçe pil/açar/ýolka/begemot/ussa... name bolýar?>> diýip öwrenip ýörýär. Onsoň bir gün mekdepde geçilen goşgyny ýat tutmaly diýip geldi, olam <<Merry Christmas>> goşgusy eken. Indi bu çagajygy ýat tutmazdan ozal ilki bilen gyzyklandyran zat <<Christmas>> näme bolýar? Rusça terjime edip bildimde, türkmença terjime edip bilmedim. Iň gowy düşündirişim bu baýramçylyk Hristiýanlara degişli we bizde bellenenok diýip, yzyndan hem DINIŇ nämeligini düşündirmek boldy. Oturyp bir salkyn esasy 4 din barada gürrüň berdim. Ýone jigim kiçirak bolanson (9 ýaşynda) gözlerini tegeläp, käbir zatlary geň gorüp diňledi.
Indi mende sorag döredi, kiçi çagalar şeýle garaşylmadyk soraglary bermane 'ökde'. Kiçi çaga diniň, musulmançylygyň nämedigini nädip düşündirmeli?
Köpümiz 'hä' diýman maşgalaly, ýene 5-6-7 ýyldan 'ökde' sorag berýän çagaly bolmaly. Käbirleriňiz eýýäm biz ýaly çagalary ýetişdiren. Bilýäniňiz bar bolsa, ýokarky soragymy düşündiraýseňiz? Çaganyň düşünäýjek dilinde nädip musulmançylygy düşündirmelidigini öwredäýseňiz? Hemmämize geljekde peýdasy deger diýip pikir etýän.
Bu babatda giňişleýin düşündirip biljeklerin jogaplaryna sabyrsyzlyk bilen garaşýan.
Hormatlamak bilen, Bibijan 🙂
P.S.: Dini umuman däl-de, in relation to child psychology düşündirmegiňizi haýyş etýän 🙂
Turkmenlerde <<Religiozny vospitaniya>> uns berilyarmi?
Hawa(8%, 4 adam)
Yok(10%, 5 adam)
Bilemok(6%, 3 adam)
Kabir mashgalalarda uns berilyar(40%, 19 adam)
Bibijan, bar okuwyny oka :D(34%, 16 adam)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 53/53 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 5 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 53
(Kelläňiziň çaşmazlygy üçin gerekli ýerini okaň. Bellik edip alsaňyzam bolar)
Gaty möhüm mesele, ýerlikli gozgalypdyr. Çaganyň beýnisi aç bolýar, şol sebäpli kiçikä dinden paýyny alsa ulalanda ruhy taýdan kämil adam bolup ýetişer. Ýöne din öwredilende belli kadalary bar.
Meselem Robfanyň aýdyşy ýaly Alladan gorkmagy däl-de, Ony söýmegi öwretmeli. Çünki ol çaga. Uly bolan bizler 'Alladan gorkmagyň' nämedigine entek doly düşünmeýäris. Alla gorkunç (ha:şa) bolany üçin gorkulmaýar. Ol beýik bolany üçin biz oňa garşy gelmäge, Oňa bolan söýgümiz sebäpli çekinýäris(Bu 1); ikinjidenem eden günämiz üçin biziň howandarymyz bolan Allanyň bizden ýüz öwürmeginden çekinýäris.Gorkmak şeýle bolýar. Itden ýa-da polisiýadan gorkmak ýaly duýgulardan tapawutlydyr!
Çaga dini ylym nähili berilýär?
Başda hem aýdyşym ýaly 'Alladan gork, sen günä etseň dowzahda ýanarsyň, namaz okamasaň palança bolarsyň, ýalan gürleseň agzyňy gopararlar' we ş.m jümleler arkaly öwretseň bolmaýa. Beýtseň çagada dine bolan ýigrenç döreýär. Bir çaga ejesine gaharlanypdyr, şonda ejesi: 'Alla ejesine gygyrany söýmeýär' diýip gaharly aýdypdyr. Çaga bolsa 'Men senem Allanam söýemok' diýýär! Gördüňizmi? Ynha bu ýalňyşlygyň netijesi. Şu paragrafdan çykarmaly netijäňiz
>>> Alladan gorkmagy däl, Ony söýmegi öwretmeli. Merhemetlidigini, hemmelerden has köp söýýändigini düşündirmeli.
Türkiýede 9-10 ýaş arasy çagalarda ylmy gözleg geçiripdirler. Oňa görä çagalar Allany ýa gowy, merhemetli Barlyk; ýa-da gaharly Barlyk diýip oýlaýan ekenler. Men bolsa Alla stolba ýaly ullakandyr diýip oýlaýadym. 😎
Garaz, psihologlaryň aýtmagyna görä çaga din öwredilende 'gorky' duýgusy berilmezden öwredilmeli!
Iman, ymmat (ummah), namaz (salat, namadh) sözlerini başga dillere terjime etmeýärler. Edlmeýär. Kristmas hem şeýle sözlerdenmikä diýip düşünýän.
Şu wagta çenli bu meselani pikir etmedim. Emma kawagt duş gelen wagtlary boldy. Bu meselede menin pikirim her meselede bolşy yaly ilkinjilik Pygamberimiz Hz. Muhammed(s.a.w.)in yashayshyndan mysal almakdyr. OL öz çagalaryny nahili terbiye edipdir we nahili dinini öwredipdir?! Bu soraga jogap alyp biljegim bir kitap tapyp okardym.
Bu yerde bolsa, eger ön okan ya-da bilyan bar bolsa yazsa gowy bolar. =)
Hakykat bolup bilmejek derejede ideal arzuw.
Çaga şu swerada ýaşasa. Özüni beýlekileriň arasynda gelmişek ýaly duýar. Eje-kakasyndan Alladan gorkmagy öwrenendigi üçin köp zady olardan saklap edip görmedik zatlaryny praktika edesi geler. Dogry ideal adam bolmak ugrynda özüň ynanjyňy doly ýaşap bilersiň, çünki sen eýýam durmuşyň belli stadiýalyryny geçip gören adam. Hemme ýaşaýyş usullarynyň içindenem özüňe seniň üçin iň gowysyny saýlap ýaşamaga başlaýaň. Bir tamdyr çöregi köp iýen hökminde çagaňa-da şeýle ýaşamagyň iň gowydygyny görkezip öwretjek bolýaň. Ýöne çagaňa ne diňe ýaşap görkezmek ne-de diňe nesihat bilen öwretmek ýeterli däl. Bulaň ýanyndan çaga mydama-da özüniňem ýalňyşyp öwrenip bilmekligi üçin bir tarapy açyk tutmak gerek.
Çäýnegiň gyzgyndygyny, aýnaň iýip bolmaýandygyny çalaja-da bolsa praktikasynda görsin. Biz ýöne mydama her ýagdaýda arkasynda durandygymyzy oňa duýurmaly. Oňa terbiýe beren wagtyň wariýantlaryňy giň tutmaly. Hijem Ses berilşiklerdäki ýaly -ýa bolar ýa bolar-howwolo, hawwala- şol bir zady üýtgeşik görkezip alternatif ýaly edip görkezmeli däl. Çagaň göz ýetimini düşünjesini giň tutyp bilmegi üçin ene-atasyny ýöreýän ensiklopediýa ýaly görmeli. Diri mysal hökminde görmeli. Durmuşyň hemme usullaryny öwrenip netijesi nirede nähili gutarýandygyny bilmäge haky bar çagaň. Oňa bulary öwretmeli. Gerek bolsa elinden tutyp janly mysallar görkezip. Yslamy kemsiz ýaşa, ýöne elsiz dilsiz oňa muny ýaşamaga mejbur etjek bolma. 10-13 ýaşyna çenli belki bu terbiýä garşylyk görkezmez. Ýöne akyly goýalşdykça özini size görkezip başlar. Eje-kaka özini mydama çagasynyň hemme soraglaryna kritikasy hemme hereketlerine garşy özini açyk tutmaly. Çaga eje-kakasynyndan çekinmän hemme meselede olaryň pikirini öwrenip biljekdigine gözi ýetmeli. Eje bilen kaka çagalarynyň arasyndaky otoriterlik diwaryny çakyndan aşa beýgeltmejek bolmaly.
Temaň içi temadan doly. Kristmas näme eje diýse erteki gün men-ä biläýmedim. Öziň öwren-de maňa-da aýdaý oglym diýäýmesem...
Banuçiçek, sizin yazanlarynyz umaman mazmunyna düşündim emma içinde kabir mysallary düşünmek kyn boldy mana. Azajygam bolsa ansat dilde yazan bolsanyz gowy bolardy. Öran içgin we öran uly manyda yazylan zatlar bar yaly düşünmedik yerlerimde. 🙂
hany men synanyshayyn.
Ilki kristes maesse bolan sozden sonra krist`s mass sozi doreyar. Masse inlischede (ritual) yagny dini bir chare diysekde bolyar. Kristmass 25 dekabrda Isa pygamberin doglan guni.
Kitap okat diňe! Isle ol dini bolsun kitap, islede çeper eser, çagaň aň-düşünjesini artdyrar ýaly. Öz-özi kämilleşer, ýada dini hekaýatlardan gyzyklyja hekaýatlar gürrüň ber. Enem pahyr şeýle gürrüňlere ökdedi, ýadyma düşýär şu wagtam onuň gürrüňleri, din hakynda gyzykly gürrüňler bererdi. Şu ‘samanýoly’ diýen kanaly kim döredenem bolsa iki tarapy aman bolsun, gaty ýerine düşüpdir şol ýaýlym. Käte türkmençe terjimesinem berýärler efirde welin, menden beter 7 ýaşlyja jigim has gowy görýär şony. Sypdyrman görýär her 4-5 günler, çagany özüne çekmäge ukyby güýçli, ol çagalara däl, uly adamlaram özüne çekýär. Umuman indi näme kän, şeýle TV ýaýlymlar kän. Esasy zat çagany ýaşlykdan kalby arassa adam edip ýetişdirmek, maksat şol.
Blin, näme üçin tema baş sahypada dur? Men ilkä 12 yyllap inglische okayanyny reklama etdi, diyip pikir etdim. Songam türkmen dili garyp diyermikangiz diydim. İng sonungda chaga nadip din dushundirmeli bolaydymay temang manysy? Christmas sözining bizde göni terjimesi bolmalydymy hökman? Hytaycha «jennet» sözi yok diyip aytdylar. Özüne degişli däl dinlerde ulanylyan sözler bize gerekmay wapşe?
Birinji bilena, 'blin' bilen bashlap, goni pritenziyaly bashlamalymy teswiri? Ikinjiden, men temam, adyny isleyshim yaly goyaryn! Uchunjiden, turkmen dili garyp diyermikak diyip senin chaklanyn we chaklaman amala ashmadygyna biz gunakar dal! Dordunjiden, hemme sozun terjimesi hokman bolmaly diyen zat yok, shol soze mena terjime tapmadym, bilyaniniz bar bolsa diyip soradym. Bashinjiden, asyl temanyn duybini temanyn in sonunda sorag edip goydum! Ozune degishli dal zady bilmeli dal diyen zat yok, mumkinchilik bar bolsa owrenip, ozunden nahili tapawutlylaryn barlygyny bilip goymak zyyan etmez ya beyna agram bermez!
I v konce koncov, men oz yazyan temalarymy islendik stilde yazmaga hakym bar! Onki yazan temalaryma goz aylada goray, 50%-den kopusinin ady we ichindaki contenty bagly daldir! We sheylerak stilde tema yazyanymy bellap goyay, indikide beydip bulashyp, 'blin'li teswir yazmazynyz yaly 🙂
BLİNNN, Meningem islendik teswir yazmaga hakym bar. Arhiw dörip temalaryny dernemage yaltanyan.
Oz temalarynda nahili teswir yazsan sheyle yaz, men temama 'blin'li teswir yazmagyny peaceful way-da sorayan
Yazmazlygyny*
Christmaz-Isa Mesihing dogulan guni bayramchylygy bolyar Turkmen dilinde, Hudaya shukur bu gunki gunler munglerche Turkmenler bu bayramchylygy belleyarler, sebabi olar hem Isa Mesihing name uchn bu dunya gelendigine hakykat esasynda dushunip iman edyarler! Shonung uchin maslahat jiginge Injili hem owret, songra ol ozi chozgut chykarsyng kime ynanjakdygyna!
Sylapmen, Isa pygamberin doglan gunidigini bilyan, 'Merry Christmas' gutlagynyn gonuden 2-3 sozde jemlenyan terjimesinin barlygy ya yoklugy gyzyklandyrdy.
Senin diyyan 'turkmenlerin' ozun yalydyr.
Men jigime namani owretmelidigini ozum gowy bilyan, sen oz jigilerine owrediber yanky owret diyen zatlaryny.
Oz ynanjyn we yene-yeneler barada CHAGA degishli temamda yazman mundan beylak.
I'll try to be kind i wont post comment like this in the future
@sylapmen, sen hristyanlary magtap musulmanlary
yamanlap yazyan koplenjine, nesip bolsa shugun yada
ertir hristyanlan adalaty barada yorite senin uchin tema
achyan. Biz senin dinini kemsidemzoga sen bolsa yorensin islamdan kemchilik gozlap
@sylapmen,atyn ayagy nallananda gurbaga ayagyny uzatmayar diyip nakyl bar, goshulmaly dal yerine goshulma!`
TAZE BROWSER ULANYANLAY, BARLAP GORAYIN DIYDIM
BIDEREK EKEN lunascape ADY
chrome barka luna-munany näme etjek 😎