Täze gymmatly piliň kelle süňki
Türkmenistanyň Baş milli muzeýinde durky täzelemek we
abatlamak ussahanalarynda 200 müň ýyl mundan öň ýurduň çäklerinde
pilleriň ýaşanlygyny tassyklaýan täze tapyndyny abatlamak boýunça işler
tamamlandy.
Ýurduň çäklerinde gadymy wagtlarda pilleriň ýaşanlygy baradaky
çaklamalar 1943-nji ýylda Gumdag şäherinden 7 kilometr uzaklykda piliň
kelle süňki tapylandan soň ilkinji gezek öňe sürlüpdi. Bu tapyndy
Sankt-Peterburgyň Zoologiýa institutynyň muzeýinde saklanylýar. Häzirki
eksponaty bolsa birnäçe ýyl mundan öň Çeleken ýarym adasynyň
demirgazyk-günbatar kenaryndan A.Nigarowyň ýolbaşçylygyndaky ekspedisiýa
tapdy.
Restowratorlar seýrek duş gelýän tapyndynyň umumy shemasynyň
gurluşy esasynda ýetmedik ýerlerini emeli materiallar bilen täzeden
dikeltdiler. Olar öz işlerinde Sankt-Peterburgyň Zoologiýa institutynyň
muzeýiniň hünärmenleriniň iberen fotosuratlaryna hem salgylandylar.
Sebabi bar bolan morfologiki maglumalara laýyklykda bu iki tapyndy
biri-birine meňzeş. Tapyndynyň durkuny täzelemek we abatlamak işlerine
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mugallymy,
geologiýa-mineralogik ylymlarynyň kandidaty A.Buşmakin ýolbaşçylyk etdi.
Seýrek duş gelýän paleontologik tapynda seredeniňde bu haýwanlaryň
nahili äpet bolanlygyny göz öňüne getirip bolýar. Saklanyp galan kelle
süňküniň uzynlygy -110 sm, ini bolsa -90 sm barabardyr. Bu tapyndyda
piliň gowy saklanyp galan ýokarky azy dişlerini hem görüp bolýar.
Gadym döwürlerde ýurduň çäklerinde pilleriň üç görnüşi ýaşapdyr.
Bu haýwanlar äpet bolup, olaryň göwresi kelte bolsa-da boýy 4,5 metre
ýetipdir. Pilleriň gyýaklary uzyn we göni bolupdyr.
Täze eksponat muzeýiň etnografiýa we ülkäni öwreniş bölüminiň
„Ýerde ýaşaýşyň döreýşi“ bölüminde ýakyn wagtda öz ýerini tapar. Bu
ekspozisiýada Zeýit suw howdanynyň gurluşygyndan tapylan aşaky eňek
süňküniň dişi we Çelekende tapylan dişli äňiň bölegi hem bar.
Çeşme: www.ehabar.com
We meni geň galdyran bir sorag bar.Daşoguz gideniňde Derwezede bir çükür bar şol çükür hakykam şu suratdaky ýalymy? Siz bilen paýlaşaýyn diýdim suratyny.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 8/8 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 5 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 8
Makalañyz üçin sag boluñ! Gowja üns berilip idelse Türkmenistan sheyle zatlara bay yurt. Alymlaram yok däl, ondada kop zatlar henize çenlem doly anyklanylanok.
Biz Dashoguza gidenimizde bu chukury görmedik, yöne suwly uly oyy gördük. Shu Garagumdaky oylar hakda Neytralniy Turkmenistan gazetinde makala çykdy suratlary b/n. Suratda sheyle yanyp duran çukuram bardy. Ol makalanyñ türkmençesi okamak.com'da bar Garagumyñ ägirt oylary diyip, okap görseñiz.
sagbol habaryng uchin,yone o tapyndy name ucin turkmenistanyng muzeylerinde goyulmayar?
Sag bol Mähek maglumatyñ üçin.
Aramyzda da$oguzly agzalar bardyra hany aýdyñ gördüñizmi $ular ýaly otly çukury?
Sssr döwründe köp tapyndylar Orsyede iberilyädi, olam sholar b/n gidendir. Yalñyshmasam Ärsary babanyñ kelle çanagam Peterburgdaky Ermitrazhda dur diyyädiler.
Tomasha edyan adamlardan biri shu tayyk yykylsa,name bolarkan?
Dowzahyñ oduna o dünýä barar ba$ga nirik barsyn 🙂
Sagja bol Aladin dost