Hadys-2(ikinji)
MUSULMANLARYŇ SÖZSÜZ DÜŞÜNMEGI AHLAGY
Ebu Hureýra (radyýAllahu anhu) rowaýat edýär: Resulullah (sallaLlahu aleýhi we sellem) şeýle buýurýar: „Sizden biriňiz jemagata ymam bolaňyzda namazy ýeňil (gysga) okatsyn. Çünki içlerinde ejiz, hassa we garry bolanlar bardyr. Eger ýeke özüň okaýan bolsaň, näçe uzatsaň (namazy) uzadyber“. (Buhari we Müslim)
Şerhi: Bu hadysy şerh etmezden owal Jumga surasynyň 2-nji aýatyna seredeliň. „Sebäbi okama ýazmany bilmeýänleriň içinden, özlerine aýatlaryny okaýan, olary päkleýän, olara Kitaby we Hikmeti öwredýän bir Pygamber iberen Oldur (ýagny Allah j. j). şübhesiz şondan öň siz aç-açan azgynçylyk içindediňiz“. Ine bu aýatda Resulullah (sallaLlahu aleýhi we sellem) adamlara Kuranyň ýany bilen adamlara Hikmeti hem öwredipdir. Yslam-Hikmet dinidir. Ony harijiler ýaly göniden-göni, ahlaksyz, gedem we hikmetsiz şekilde berjaý etmek ýalňyş bolar. Hikmet musulmanyň nygmaty, Allah Tagala kimi halasa şoňa hikmet berer. Hikmetsiz diniň bezegi we lezzeti bolmaz, kämahal bolsa uly zyýany bolar. Bu hadysda hem biz şony görýäris. Musulman adam hatda parz ybadatyny berjaý edende hikmetli, giň garaýyşly bolmaly. Has hem adamlaryň öňünde bolup, jogapkärçiligiň bolanda hikmetli bolmaly. Iň bärkisi şu namaz meselesini alyp göreliň. Hikmetsiz we dar garaýyşly musulman jemagata ymam bolanda uzak okasam köp sogap bolar, haýyrly bolar diýip uzyn we labyzly okap başlar. Ol çyny bilen haýyr iş edýändir öýdýär, emma yzynda durany imany entek pes bolan, ymama öwrenişmedikler, ysgynsyz garrylar, ýaş çagalar, hassalar, ýadawlar onuň şol hereketine gaharlary geler we şol gahary namaz ybadatyndan sowamagyna sebäp bolar. Bir-iki günden jemagada gelýän musulmanlaryň sany azalyp başlar. Musulman giň garaýyşly bolmaly, bir meselä çemeleşende köp taraplaýyn ele almana başarmalydyrlar. Bu zatlary aýtmak gerek däl, musulman adam öz basireti we hikmeti bilen şoňa düşünmeli. Musulmanyň özüni alyp barşyny (hatda ybadatda hem) bolsa ikä aýyrmaly: Jemgyýetde we ýekelikde. Jemgyýet bilen iş salşaňda olaryň hak-hukuklaryny, hal-ýagdaýlaryny göz öňünde tutmaly. Emma ýekelikde wagtyň diňe öz ýagdaýyňy göz öňünde tutmaly. Ine şu hadysda aýdylan şol hakykat. Ýekelikde sen namazy isledigiňçe uzadyp bilersiň, sebäbi bu seniň bilen Allah (jelle jelaluhu) arasyndadaky gatnaşykdyr. Ýöne kämahal şeýle adamlara gabat gelýäris, ýekelikde amallary pesdir, köpçülikde bolsa takwa we fazylet eýesidir. Bu riýadyr we ruhy kesele yşarat edýär. Musulman adam gizlin we ýekelikdäki amallara köp üns bermegi abzaldyr, has haýyrlydyr. Şeýle amallara riýanyň aralaşmagy kyn bolýar. Mu'miniň gaçgyny bolsa amallary zaýa edýän-riýadyr. Emma mu'min köpçülikde edýän amallary yhlasly bolanda hem ol hikmetli bolmak mejburiýetindedir. Bu hadys diňe namaz barada bolsa hem, hemme meselede hem (ýagny hemme ybadatda hem) hikmetli bolmalydyr. Mysal üçin adamlara ylym bereňde hem şoňa üns bermeli we adamyň ýagdaýyna, zehinine, derejesine görä ylymy ussatlyk bilen bermeli. Şeýle etmeseň zulum etdigiň bolar. Adamlardan amal talap edeňde,Allah we Resuluna ytagatda hem şeýle bolmaly. Adamlardan göterip biljek amalyny, iman we düşünjesiniň derejesine görä talap etmäni başarmaly. Bu hem hikmetiň görnüşidir. Eger şu hususlara üns bermeseň zulum bolar we adamlaryň göwnüni Yslamy söýdürmegiň ýerine daşlaşdryp bilersiň. Hem adamlar senden sowaşar, hem sen öz-özüňi ýakarsyň. Şu günki Yslam dagwatynyň iň uly problemasy hem şu bolsa gerek. Köp halatda hikmetsiz edilen dagwat adamlary Yslamdan daşlaşdyrýar we sowadýar. Diýmek amalda hikmete diýseň üns bermeli we Allahdan şol nygmaty hemişe dilemeli.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 66/66 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 20 oktýabr 2011 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 66
Salam sukur dogan! Sizin ajayyp yazgylarnyz un minnetdar! Alla sizden razy bolsun!
O_o
Jaza = jeza diylen yer barmy, Banuçiçek? Trollmay sen?
jeza shol muzd manysynda yagny sowgat yaly. men doly yazdyma okap gora birnji son bilyandir oydyan diyip geplemeli. men bilyandir oydemokk bilyan we shondan yazyan yogsam golaylashamogam. sonam kopchulik yeri bari, kim yazsa-da tapawudy yok. Dogry dushun.
Allah hayyrly jezany yagny muzduny bersin diymek.
Hayyrly jeza yagny muzduny diyip dushnuklije yazypdyra...
Eştdim. Oň ýalam mal däl how bih. Umumy forumda umumy sorag orta atylanda jogaplansa menem yr sarasam onda meňki ýalňyş. Men bärde imenno seň sözüňi sitata edip aldym. Hemme kişiň özüçe ayhan bolup jogaplan pikirlerine jogap gaýtaryp ýa-da bäh şeýleräkmilä ýa dälmikä diýip nerwi sarp edip durasym gelmeýä-dä. Sözüň eýesinden jogaba garaşmak we beýlekileriň goşulmazlygyny talap etmek meň tebigy hakym.
Senin oz nerwini goramak islemegin, beylekilere sen jogap berme diyen sherti goymana hak berenok.
Goshulmazlygyny isleyan bolsan shahsy habarlashmak bar.
Sen kocha chykyp dostyna dali diyip gygyryp, sonam gyradaky adamlara siz gulagynyzy yumun diymane tebigy hakyn barmy?
Jaza = Reward, Ka = to you, Allah= Allah. Menem şu sözi şu wagt öwrendim internetden. Soragy ayhana berdim. Sebäbi: arapça eşidilýän bu sözi näme üçin ýazdy, muň bilen näme diýjek boldy. Bilesim geldi. Jeza=Muzd bolsa, Muzdam sowgat diýmegi aňlatýan bolsa onda meňem Troll boldygym. Bolmasa-da Ayhan bolar bolmaz gürläp otyrma. Haýyrly muzdyňy bersin ýa-da Hak eden gaýtargyňy al diýseň bolardy turkmentalyp. Jeza sözini nireden goşdyň düşünmedim. Sagbol.
Ýönekeý zady bulaşdyrmasana. Şert goýamok, sen jogap berme-de diýemok. Janyma ýakmadyk zady dile getirdim. Ýalňyşandyrynam öýdemok. Onsoňam Priçom tut köçe, dost-däli we gulak ýummak. Sen häzir köçede birinden gygyryp bir zat sorasaň ol äwýänçä gapdalykdaky jogap berse, näme diýersiň. Soragyňa sorag.
Nnnda!
Sagbol!
Jogap berenin uchin sagbol diyerdim!
Yone men imenno dine 1 adamdan soramak isleyan bolsam, onda kochede soramazdym!
Не надо портить тему. Зайдите в пикирлер и перегрызите друг-друга
Banuçiçek senki dogry bolayandada, godek gurlemek nama gerek. Kopcilikde mylayymrak bolmak ynsana gelishya, beterem ayal mashgala. Adam her yerde yalnyshyp bilya, senem adam senem islenen ywrde yalnyshyp bilersin. Beylekilen jogaby sana godek bolup, sen jogabyn beylekilerede jogap bolup biler. (akyl diyip dushunme)
@Turkmentalyp jogap bereniň üçin sagbol. Ýok, çynym. Men ýalňyşrak düşündim. Jeza sözüni görmezlikden gelip bilerdim. Ýa-da aý nätdiňaý muny diýip bilerdim. Bir çemçe ganymy geççeberiň....
@Ayhan, jogap bereniň üçin sagbol diýip bilseň maladis. Meň-ä jogabym başgarak bolardy, ýokardaky ýaly. Köpçilikde-de 1 adama berjek soragyňy berip diňe şondanam jogabyny alyp bilersiň isleseň. Beýkileriň goşulmaga haky ýok. Gödegräk aýdylanda ýuwulmadyk çemçe bolmak gerek däl. Bilýänem bolsaň dymyp duraýmaly, bulam bir etika. Senden soralan wagty gürle diýilýä. Köpçilige sorasam onda başga! Soňamlaý, men şahsy sorag soramadym saňa şahsa ýazar ýaly! Proyehali. Ne boleý.....
Banuçiçek salawmaleykum.
Waleýkumsalam. Hä, eýgilikmi?
Yalan! Kim aytdy haky yok diyip? Konsituciyada ya shu forumyn duzgunnamasynda sheyle punkt barmy?
Ol etika diyyanin menden sana chenli...
И ты не хворай.
dash toweregine gozun ayla. Yokardaky teswiri barik yalnyshyp yazdynmy ya cynyn blen yazdynmy.
Haýsyny? Sitata alyp goýber, kyn görmeseň.
sana jogaplanlar yugulmadyk cemce bolup, senem yuwulan cemce manyda bolyada onda.
Hak meselesi diňe konstitusiýada ýa-da düzgünnamalarda bolýamy? Her adamyň azatlygy beýlekiň azatlygy başalan ýerinde gutarýar. Her adamyňam öz azatlyk krugynda özüne degişli kada-kanunlary bolýa. Şol kada-kanunlaryň gapdaldan biri tarapyndan gelip bozulmagyna hiç kim ýol bermez. Her kimem öz krugyny özüçe goraýandyr. Men KöpçilikDE bir zat sorasam, KöpçilikDEN soraýandygymy aňladanok. Beýlekiler haçan goşulyp biler? Umumy orta bir pikir alyşma oklasam goşulşyp bilerler. Meň kanunyma görä soragy kime sorasam şolam jogap bermeli, islese bermänem biler. Beýlekileriň goşulmaga haky ýok. Goşulaýanda-da men onyň krugyna girip kanunlaryny çeýnäp, bir ýalňyşlyk etmäge hakym ýok. Mysal üçin: agzyňy ýum; Senden zat soralanok, otyr...ýaly şahsy kemsitmelere girmäge hakym ýok. Muny-da men hijem etmeýän. Ýöne öz prinsipime görä Senden soradymmy diýmek bolsa meň tebigy hakym. Ýa-da iň gowysy eştmezlikden gelmek. (Şeýdäýmeli ekenimem diýdim, ýöne eýýäm giçdidä). Düşünen düşüner, düşünmedik nahalno soramasaňam jogaplajak diýer. Ol oň işi. Etika menden saňa barynça bolsa ynsanlyk bu çaka ölerdi. Her adamda umumy etikadan bir bölek we öz kanunlary/prinsiplary bolaýmaly. Bularam ölýänçä oň hemrasy bolar. Muň tersine Konstitusiýa we düzgünnamlar menden saňa barynça, has takyky prezidentden prezidente/adminden admine çenli.