Adamä öz razyçylygy bilen janyna kast etmäne rugsat bermelimi?
Salam Hormatly agzalar!
Bu günki temamda ewtanaziýa (euthanasia/Эвтаназия- grek sözünden gelip çykyp, gowy ölüm diýen manyny berýär) barada gürrüň bermekçi.
Ewtanaziýa - bejerişi bolmadyk keselden ejir çekýän, çydamsyz agyry çekýän adamlaryň öz islegleri ýa-da islegsiz öldürilmegi. Bu adama ölüm getiraýjek dozada ukol edilmegi ýaly görnüşlerde amala aşyrylýar.
Ewtanaziýanyň 2 görnüşi bar: aktiw hem-de passiw ewtanaziýa (şu iki sözüň türkmençesini hiç kellame gelmedi). Passiw ewtanaziýa doktorlar tarapyndan ýarawsyza ýaşaýyşyny dowam etdirmek üçin edilýän terapiýasyny bes etmek we aktiw ewtanaziýa ýarawsuza doktorlar tarapyndan onuň çalt we agyrysyz ölmegi üçin mediki serişdeleri goýbermekleri. Aktiw ewtanaziýa köplenç doktorlaryň kömegi bilen jana kast edilmegini (samoubiystýo s wraçhebnoy pomosh'yu) hem degishli edilýär (ýarawsuz adama öz haýyşdy boýunça ömür gysgaltýan dermanlaryň berilmegi).
Mundan başga-da razyçylykly (dobrowol'naya/voluntary); razyçylygy berip bilinmedik (ne dobrowol'naya/non-voluntary) hem-de razyçylyksyz (neproizvol'nyy/involuntary) tapawutlandyrylýar. 1-nji gornüşinde ýarawsuzyň öz razyçylygy/öz haýyşy boýunça edilýär. Bu görüşi kanun tarapyndan Belgiýada, Lýüksemburgda, Niderlandiýada, Şweýsariýada hem-de ABŞ-nyň Oregon we Waşington ştatlarynda rugsat berilen. 2-nji görüşi ýarawsuzyň özüniň razyçylygyny bilip bolmadyk ýagdaýyna (meselem: kiçi çaga). Bu dünýäde hiç ýerde kanuny rugsat berilmedik. 3-nji görnüşi bolsa ýarawsuzyň garşy bolan ýagdaýyndada ulanylanda aýdylýar.
Bu termin ilkinji gezek Frensis Bekon tarapyndan öňe sürülip başlanyp, ikinji jahan urşuna çenli giňden ulanylypdyr. Ýöne soňra nasist hereketleri sebäpli bu ideýalar uzak wagtlyk ýapylýar. Belli adamlaryň içinde Zigmund Freýd bejerişi bolmadyk rak keselini bilenson öz Londonaky öýünde 1939-njy ýylda, 19 sany ýerli anesteziýa bilen geçirilen operasiýalaryndan soň çydaman Doktor Şura tarapyndan "öldürilýär".
20-nji asyrlaryň soňlarynda ewtanaziýa has ýiti we köp öňe sürülýän uly meselelerinň birine öwrülýär. Ýöne Gippokrat kasamyna ters gelýär diýip häzire çenli köp ýurtda ulanylyşy ýol berilmedik ölüm usuly bolup durýar.
Bu ewtanaziýa barada bilinmeli esasy maglumatlar. Birine nebsiň agyrany üçin öldürmek (mercy killing) ýa-da onuň bir keselden ejir çekýanligi üçin öldürmek, yagny ewtanaziýa jenaýat hukugynda giňişleýin ulanylýan terminleriň biridir. Etiki tarapdan esasy wajyplygy ýarawsuzyň özi razyçylyk berenine ýa bermedigine üns berilýär. Name bolandada ýöne Iňlis (ýokarda agzalmadyk ýurtlaryň barsyndada şeýledir) hukugynda ewtanaziýa garaýyş gönümel: Bir adamyň ýaşaýyşyny, ömrüni gysgaltýan iş etmek, ýarawsys adam ejir çekýän hem bolsa GADAGAN! Yewropada 1999-njy ýylda güýje giren Adam Hukuklar Akt (Human Rights Açt 1998) hem ewtanaziýa degişli hukugy üýtgetmedi. Bu aktyň esasynda her adamyň ýaşamaga hukugy bar, emma ölmäne hiç kimiň hukugy ýok.
Bu barada nähili pikirleriňiz bar? Adam gaty ýarawsuz ýatan ýagdaýynda oňa ölmäne komek etmek dogrumy ýa ýalňyşmy? Näme üçin?
Şu babatda 2010-njy ýylda (ööööňňň çykan ýaly edip ýylyny görkezen bolaýynla 🙂) ýaman täsirli bir hindi kinosy çykdy: Guzaarish (görmegi maslahat berýän, bu temada köp zatlara düşündirilýär. Hindi kinony halamasaňyzam şuny gorüň, mydamaky ýaly söýgi barada däl-de, diýseňuly mesela üns berilen kino ekeni.)
P.S: Agzalar, sizden uly haýyş: GAÝRAT EDIP TEMAMY FLOODLAMAŇ (t.e.: "mena bilemmok", "kofejik içip"..)
P.S.: Käbir aýtjak bolan zatlarymy dogry düşündirip bilmedik bolsam aýyplaşmaň. Iňlisçeden terminleri we käbir zatlary takyk manysynda terjime etmek kynyrak.
Çeşme:
1) Wikipedia
2) Jonathan Herring, Criminal Law (3rd edn, 2008)
3) Oxford Dictionary of Law (7th edn, 2009)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 62/62 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 23 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 62
Bu Alla (j.j)'dan umydyñy üzmek bolyar. Bu bolsa uly günäleriñ biridir. Dogry däl. Hazir uly ejir agyry hasaplanyar, ony hem narkotiki analgetikler bilen ayyryp saklap bolyar. Ady yadyma düshenok, yöne bir pygamber bedeniniñ tutush hemme yerinde yara bolanda hem shukur hamd edip yatyar. Pygamberler bolsa bize elmydama dogryny görkezyandirler.
Men kan bir garshylashamok shu temada, emma bir yerde okapdym.
ACTIVE euthanasia - bu eyyam jenayat hokmunde gidya.
PASSIVE euthanasia - bu bolsa jenayat hokmunde gidenok.
Onda LAW rugsady bolmasada passive euthanasia edip oluribermeli, hassa adamyn rugsady bilen.
Oz pikirime gelende bolsa, shu wagt diyyanda ozume, yagny ichimden bir ses kategoricheskiy garshy diyip, emma, beynini ishledip dashyndan ejir chekyan adamyny goren wagtyn, ansat olum dilap bashlayan ekenin. Gozumin onunde gorenim hassa gygyryp aglap duranyny gorenimde, birhili name uchin ony gynayanyz, biraz doza uryn, olumini yeneldin diyesim geldi ichimden.
Gyz mashgala, owadanja, enayyja, JUST KILL ME, PLEASE, YOU DONT FEEL THIS PAIN, PLEASE KILL ME diyip yatan yerinde aglayady. Dunyam anyryk barik gelyadi, bir adam olum isleya
Bilemok, kararsyz, hich zat diyip biljek dal, dine ALLA gorasyn diyip biljek.
Gaty uly gurlapsiniz. Size yashayshy beren saklap biler olumden.
dinimize gora heryagdaydada Alla tagalanyn ozi jany berdi sana dine ozem almana haky bardyr son ucin men pikirimce bermeli dal.Eger yaravsyz seyle keseli bilen kosenyan bolsa diymek onun manlayinda sony gormek we cydamak yazilandyr Allah hic hacan guluna cekip bilmejek yukuni beryan dalsir
Özüm nesip bolsa geljekde onkolog lukman bolsam, ewtanaziya hichem etjek däl. Nasagam guna gazandyrmaryn, ozumem el chekmerin nesip bolsa. Garynjanyñ aydyshy yaly name-de bolsa haysy tarapdadygymy gorkezerin
Ezrayyl almasa sen bersende alynmaz
in gowy teswir!
barow jigim oynap gelsene! rugsat berilmeli dal. men sana musulman, yüreklije oglanmykan öydüp yördüm welin sena pikrin nahili ekenay. hich wagtam rugsat berilmeli dal. birinin beren sowgadyny yzyna bermek nacherak erbet bolyan bolsa bu onda nacherak erbetligini bilip bilersin. sholar yaly erbet zada rugsat berilmelem daldir.
hemme zady in gowy bilyan BEYIK ALLAdyr. Alla jana kast etmegi yalnysh hasaplan bolsa, in dogrusy shodur.
Alla hemme zady in gowy bilyandir.
Adam janyna kast etmesi guna. Ol dogry zat we hakykat.
In esasy soraglaryn biri: Adam ozune berilyan ukoldyr-dermanlardan (ya islendik onun agyryly omruni uzaltyan serishdeden) YUZ OWURMANE HAKY barmy?
yuz owurmage haky barmy ya yokmy ony bilemok, yone sheyle bir zat bar:
adam ozuni sagaltjak zada garshy cyksa, ozune kast etmek bolyar. (imho)
yene sonunda sho bir netije chykyar.
meniñ pikirime gora janyña kast etmegiñ islendik gornushi nadogry.
ynanjyña gora ka yerlerde guna.
emma, olum yassygynda ejir chekyane rahatladyjy dermanlar edilmeginiñ tarapdary.
hassalygam bir synag, Allahym gotermejek synaglarymyzy salmasyn.
Agam men teswirimi okap gor, kawagt adam realna bolyan eken, ajysy gaty agyr bolya, onda name etmeli?
Rahatladyjy dermanlar esasy opiatlar yagny morfin, fentanil, ketamin, nalorfin...Bularyn hemmesi narkotik diyip kesgitlenilyar. Adamyn anyny uytgetmek свойство-sy bar. Onson bu yene dine gora haram bolanokmy?
Ya uly gunanin onuni almak uchin kichi guna etmeli diyen prinsipa gora yol berilyarmika?
Hiç kim öz janyna kast edip bilmez. Biziň medeniýetimizde-de, dinimizde-de bular ýaly zatlar örän ýazgarylýandyr!Bar şol adam gaty agyr, çykgynsyz ýagdaýda bolsun, şonda-da beýle etmek bolmaz.
Nebsiň agyrany üçin öldürmek hakda-ha asla-da gürrüň bolup bilmez!
Hz.Eyyup
Çistilişekino ýadyma düşdi meň bolsa. Bir rus esgerini haja çüýläp goýýalar uruş meýdanynyň ortasynda. Komandiri jan beribilmän kösenip duranyny görip nebsi agyrýa soňam öldirilmegini buýurýar.Näsag adam özini bilmejek derejede ýaramaýan bolsa ýa-da saglykly pikir edip bilmeýän bolsa ýakyny oňa kömek etmek niýeti bilen onyň ölümini isemegi dogry däl. Hat-da öziniň agyrylaryna çydap bilmän öz ölümini islemegem dogry däl. Yslam düşünjesinde öz ölümiňi ýa-da başga biriniň ölümini islemek bolmaýar! Iň makuly çydap bilmek.
Agyr ýarawsyz adam dermanlaryny kabul etmän ölümini özine çekmek islemegi özüne zulum etdigi bolýar. Bu düşünjede hereket edýän näsaglar uzaga gitýändir öýdemok. Janlaryna kast edýändirler ahyr çydaman. Bize buýrylany amanatlarymyza eýe çykmak. Amanada hyýanat etmek biziň kitabymyzda ýazanok.
Ösümlik ýaşaýyşyna girýän adamlary ýa-da toga bagly bolup ýaşaýan adamlary hem öldirmegiň tarapdary däl men Ş(. Hassa seretmegem bir sogap....