Kyýamat günune, hasap-sorag gunune iman etmek

Kyyamat gunune iman etmek iman shertlerini biri bolup hakyky musulmanyn esasy ygtykady bolyar. Allah tagala sheyle diyyar:
177. Ýüzüňiz Maşryk we Magryf taraplara öwürmegiňiz ýagşylyk däl, belki, Allah, ahyret gününe, perişdelere, kitaplara, pygamberlere iman getiren, özi ýagşy görse-de, malyny garyndaşlaryna, ýetim-ýesirlere, misgin biçärelere, ýolagçy mysafyrlara, dilegçi-gedaýlara we gullary azat etmek ýolunda berýän, namazy doly eda edip, zekatyny berýän kişi we wadalaşanda, wadalaryna wepa edijiler we hususan, agyr-ýeňil günlerde we jeň-jedel wagtynda sabyr, takat edijiler ýagşy kişilerdir we, ine, şolar asyl takwadyr.
Bakara süresi
Kyyamat gununin boljagy barada hemme mukaddes kitaplar hem habar beren. Nuh a.s. pygamber sheyle diyen:
17. Allah sizi (ataňyz Adamy) ýerden önderip ösdürdi (ýagny, peýda kaýym bolanda).
18. Soňra (wepat edeniňizde) Ol sizi ýene (ýere) gaýtarýar we (Kyýamat kaýym bolanda ýagny başlanda) siziýene çykarar!
Nuh süresi

Ibrahim a.s. pygamber sheýle diýýär:

77. Şek-şübhesiz, olar maňa duşmandyr (bes, men olara ybadat etmerin yagny butlara) meger barça älemler Perwerdigärine (ybadat ederin).
78. Ol meni ýaradandyr, bes, Özi meni dogry ýola düşürer.
79. Onuň Özi meni doýurar hem gandyrar.
80. Kesellesem, Onuň Özi şypa berer.
81. Ol meni öldürer, soňra (kyýamat gününde gaýtadan) dirilder.
82. Onuň jeza (kyýamat) gününde meniň günä-hatalarymy geçirjekdigine umyt edýärin.
Şahyrlar süresi

Muhammed sallallahu aleyhi we sallam barada aýdylsa, onda Allah oňa Kyýamat gününin bolanok diýen ynançda gezip ýören käfirlere şeýle diýmegi buýurdy:

81. Käfir bolan kimseler özleriniň hiç haçan gaýtadan dirilmejeklerini güman – dawa etdiler. (Eý, Muhammed, olara) aýdyň: “Ýok, Perwerdigärime kasam ki, elbetde, gaýtadan dirilersiňiz, soňra, elbetde, size eden amallaryňyzyň habary berler. Bu Allaha aňsatdyr”
Tagabun süresi
Bir söz bilen aýdanymyzda, Kuran Kerimde Kyýamat güni we o dünýä ýaşaýyşy barada taryp edilmeýan sahypany tapmak kyn. Kuran Kerimin aglaba ýerlerinde bu mowzuk eriş-argaç bolup geçýär.
Kyýamat gününe iman etmek, musulmana şeýle hakykata göz ýetirmäge kömek edýär. Ýagny, bu dünýäde ölmek bilen ynsanyn ýitip ýok bolup gitmän, baky o dünýä ýaşaýyşynyn barlygyna ynanýar. Musulman kişi kyýamat gününe iman etmek bilen eden işlerine (amallaryna) diňe bu dünýä ramkasynda baha berenok. Gaýtam musulman kişi her eden işini geljek durmuş bolan o dünýä ýaşaýyşy ramkasynda baha berýär. Şol sebäpden onuň dünýägaraýyşy bu dünýäniň derderesini oýlamakda, pikir etmekde has giň bolýar. Musulman kişi kynçylyklary we garyplygy sabyr bilen ýeňil geçirýär. Az zat bilen kanagatly bolup, Allahyn oňa eçilen jomartlygyna we rrehimine şükür edýär. Bu işler sebäpli musulman kişi ölümde soňky ýaşaýyş bolan o dünýäde serpaýlanjadygyna, eden azaplarynyň ýerine düşjekdigine umyt edýär.
Pygamber Muhammed aleýhissalatu wessalam aýdan eken:

Mumin kişiniň haýran galdyryjy haly bar. Ol hemme bolup geçýänlerden özüne bahbidi gözleýär, bu hiç kime başardanok diňe mumine başartýar. Eger oňa haýyr gelse, ol muňa şükür edip ondan bähbit tapýar. Eger oňa bela, şer gelse, onda ol muňa sabyr edip ondan bähbit tapýar.
Muslim

O dünýä ýaşaýyşyna iman etmek bilen musulman kişi yhlas bilen öz Perwerdigärine ybadat edip başlaýar. Özüni gurşap alanlara ýagşylyk edýär we günäden daş durýar. Ol elmydama Allahyn çakylygyna jogap bermäge taýyn bolýar. Allah tagala şeýle diýen:

21. (Eý, ynsanlar), Perwerdigäriňiz tarapyn bolýan magryfete (günäleriň bagyşlanmagyna) hem-de Allaha we Onuň pygamberlerineiman getirenler üçin taýýarlanyp goýlan, giňligi asman we Ýeriň giňligi kibi bolan jennete howlugyň! Bu (ýagny, wada edilen magryfet we jennet) Allahyň fazly-merhemeti bolup, ony Öz islän kişilerine bagyş eder. Allah beýik fazly-merhemet sahybydyr.
Demir süresi

Şeýlelikde, mumin kişi dine ynsanlara däl, beýleki haýwanlar we mahluklar barada-da alada edýär. Muňa aýdyň mysal hökmünde Omar ibn al-Hattabyň aýdan şu sözleri degişli:

“Ýefrat derýasynyň kenarynda birje goýunuň ölmeginden gorkýan, sebäbi Allah menden onuň hasabyny sorar”

O dünýä ýaşaýyşyna iman etmeýänler barada aýtsak, onda olar bütün ömürlerini baýlyga kowalaşmaga, bu dünýäde hiç amala aşmajak batyl umytlaryny dine bu dünýä ýaşaýyşy bilen baglamaklyga paýaw edýärler. Özüniň bu dünýäde näme üçin ýaşaýanyna we maksady barada hiç pikir etmeýärler. Netijede o tüýsli adamlarda ýagşylyk etmäge magnawy itergi bolmanson ýagşy işler edenoklar. Allag tagala aýdan:

136. Eý, muminler! Allaha, Onuň resulyna we şu pygamberine nazyl eden Kitabyna hem-de öňki inderilen kitaplara imanyňyz kämil bolsun. Kimde-kim Allaha, perişdelere, kitaplaryna, pygamberlerine, ahyret gününe ynanmasa, diýmek, ol gaty azaşypdyr.
Aýallar süresi

Bu tüýsli adamlar üçin bu dünýä bilen hoşlaşmak ýigrençli, esasam bilip hem Allaha boýun bolmaýanlar üçin bu onda has beter ýigrençli. Şol sebäpden Allah tagala şeýle diýen:

96. Olaryň hatda müşriklerden hem durmuşa (ýaşaýşa) açgöz kişilerdigini görersiňiz. Olaryň käbirleri müň ýyl ömür sürmegi isleýär. Emma uzyn ömür olary azapdan uzaklaşdyrmaýar. Ahyryn, Allah edilýän amallary görüp durujydyr.
Bakara süresi

O dünýä ýaşaýyşyň ýoklugyna güman edip Allahyň Kitabyna iman etmeýän müşrikler (Allaha ybadat etmän başga zatlaryň guly bolanlar) bu işleri sebäpli 5 günlük hökmünde berlen bu dünýäde keýipi-sapa etmegi has makul görýärler.