Beýik Watançylyk Urşunda Türkmenistana degişli käbir sanlar
Düýn okuwda uruş weteranlarynyň, uruşda tylda galan ak saçly enelerimiziň birnäçesiniň gatnaşmagynda uruş döwri, şol döwürdäki kynçylyklar barada gyzykly gürrüňler edildi. 90 ýaşy arka atan, şol döwrüň kynçylyklaryny gözi bilen gören adamlardan bu zatlary eştmek meň üçinä täsirli hemem gyzykly boldy. Şonda uruş döwründe türkmenleň görkezen gahrymançylyklary, urşa goşan goşantlary barada hem birnäçe zatlar aýdyldy. Şol gürrüňlerden käbir ýadymda galan zatlary siz bilen paýlaşmakçy:
►Beýik Watançylyk Urşunda Türkmenistandan jemi 740 müň adam wepat boldy. 10-larça müň adam ýaraly, maýyp ýagdaýda Watanmyza gaýdyp geldi. Uruş döwürleri Türkmenistanyň jemi ilat sany 3,5 million adamy geçenok eken. Urşa gatnaşan döwletleriň ýitgisini ilat sanyna görä prosent hasabynda hasaplaňda Türkmenistan beýleki SSSR-e degişli döwletleriň arasynda ilkinjileň hatarynda durýar. Ýagny Beýik Watançylyk Urşunda biziň ilatymyzyň 40% töweregi wepat boldy. Gynansagam ýaman uly ýitgi.
►Beýik Watançylyk Urşunda türkmenlerden jemi 104 sany esger «Sowet Soýuzynyň Gahrymany» diýen hormatly ada eýe boldular. Türkmenlerden jemi 19 sany esger Sowet Soýuzynyň iň uly ordeni, ýagny «Şöhrat» ordeniniň kawaleri boldular.
►Uruş döwründe türkmen gelin-gyzlarynyň fronta kömek üçin iberen kümüş şaý-sepleriniň agramy jemi 7400 kg-a barabar bolupdyr. Şol agramdaky kümüş şaý-seplerden bolsa, ýüzünde «Hemme zat front üçin, hemme zat ýeňiş üçin!» diýen ýazgy ýazylan taňk ýasalypdyr. Türkmen gelin-gyzlarynyň şeýle uly mukdarda iberen şaý-sepleri Sowet Soýuzy boýunça tabşyrylan şaý-sepleriň jemi 75 %-ne barabar diýmekdir. Türkmen zenanlary fronta ýyly geýimleriň, gyşky eşikleriň 2 milliona golaýyny iberipdirler.
►Tylda görkezen edermenlikleri üçin türkmenistanly zenanlaryň 160 müňe golaýy «1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda çeken edermen zähmeti üçin» diýen medal we dürli döwlet sylaglary bilen sylaglanypdyrlar.
►Türkmenistandan urşa kömek üçin fronta jemi 300 wagon zat gidipdir.
►Merkezi Aziýadan ilkinji bolup «Sowet Soýuzynyň Gahrymany» diýen hormatly ada Türkmenistanly (Sakarçäge etrap, Mary welaýat) Gurban Durdy mynasyp bolupdyr. Mundan başga-da ilkinjileň hatarynda Aýdogdy Tahyr, Pena Rejep.. ýaly Gahrymanlar «Sowet Soýuzynyň Gahrymany» diýen hormatly adyň eýesi bolupdyrlar.
►Köşili Sadap Nyýazowa öz pulunyň hasabyna top ýasadyp, fronta öz şahsy goşandyny goşupdyr. Bular ýaly şahsy kömekleri başga-da birnäçe türkmenler edipdir. Olaň atlary ýadymda galmady.
►Türkmen zenanlary Saçly Dursunowa hem-de Dürjemal Yzmaýylowa dagylar urşuň ýalynly meýdanlarynda ýaralanan esgerleri bejermekde özleriniň lukmançylyk kömekleri bilen Beýik ýeňşiň gazanylmagyna azajygam bolsa öz goşantlaryny goşupdyrlar.
►Urşa gatnaşanlaryň, urşyň yzynda galanlaryň ählisine «Türkmenistanyň Gahrymany» diýen hormatly at dakyldy.
Muny düýn pikirlerde hem paýlaşypdym. Umuman tema edip açanymy kem görmedim. Käbir maglumatlary belki ýalňyşyrak ýazandyrn. Eger şeýle bolsa özüňiz düzedersiňiz-dä. Sizem tema degişli goşmaça maglumatlar bilýän bolsaňyz paýlaşmagyňyzy haýyş edýärin.
Sag boluň. Ýeňiş baýramyňyz gutly bolsun!
Arşivin durumu
● Tam metin
● 40/40 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: ertir.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 23 Haziran 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 40
shu statistikalar kan ynandaryjy gelmedi mana.. Cheshmeler yokmy?
Sanlar bilen doly ylalashyp biljek dal, umuman durli maglumatlar bar hersi her hili
Sanlar bilen doly ylalashyp biljek dal, umuman durli maglumatlar bar hersi her hili
Sanlar bilen doly ylalashyp biljek dal, umuman durli maglumatlar bar hersi her hili
Sanlar bilen doly ylalashyp biljek dal, umuman durli maglumatlar bar hersi her hili
Sanlar bilen doly ylalashyp biljek dal, umuman durli maglumatlar bar hersi her hili
uruş,uruş sen gura,salansyn synama bir bitmez yara.....
dowletler arasy urshlarda gaty uzaga cekilen urshlarda esasy sheyle edilyar yagny halkdan shay sep alyp ona yarag satyn alyarlar we dine shol niyet bileneem shay sep ygnalyar halkdan! yone halkdan alyp yokardakylaryn eline shay sep baryancha ortadakylaryn name divijeniya edendiklerina aydyp biljek dal, sheyle edenler bolsa ol adamlar gaty gutarna tryapka haramzada addamlar bolyar sebabi yurdun bashyna bela abananda yurdun bahbidini goz onune alman oz nebsi un capan adama bu sozlerden bashga govy sozem diyip bolmaz!
Bu sanlarda hic hili logika yok. 3.5mlyon halkdan, 740mun erkekgn ölmegi. Tas hemme yetishen erkegn ölmegi diymek. 3.5mln yarisi erkek dp alsak. 1750.000 bolya. Tmlarda her mashgalada 6-7 caga bolyanyny göz önune tutsak. Bu erkeklern 50% caga yashda bolmaly bolya. Galya 875.000 erkek. Bularnam 100.000 yashuly dp alsak. Galya 775mun. Bu diymek dineje 35mun ursha gdn gaydp gelpdir. Galanlary urshup bilman ölupdirmi? Name ucin tmlardan köp ölupdir? Olar gowy esger dal ekenmi?
P.s 1936-39 yilinda atylanlar, surgun edlenler, yurtdan gdnler, urushdan mayiplik, dezertrlik w.sh.m sebaplerdn galanlara goshmadm yokarda
Hemem tm halkynyn urushda 40% öldu dpsin. Urush Tm'n teretoryasnda bolmady. Orsyet gapdallarda boldy. Tmda galanlan okdan, bombadan garaz urush zerarly ölmedgni göz önune tutsak, hemme erkeklermizem Ursha ugratdyk hasap etsek, Diymek 40% öldu diymek. Ursha gdnlen hemmesi öldu diymek bolyada?
howwa
http://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II_casualties
shu yokardaky cheshma gora: 1939da tm ilaty 1.3 milyon eken. urushda goshundan 70 mun adam wepat bolyar, dashyndanam 30 mun adam. jemi 100 mun adam.olam ilatyn 7.7 % eken.
@böje'n yazany has logichny. Temadaky birhili, milli duygulary oyandyrma maksatly propaganda yaly
Menem bir gahrymanyn adyny aydayn ol Gylycnyyaz Azalow hazir Mary etrabynda bir dayhan birleşigin ady, önki ady (GRES kalilin) ol 12 sany nemisi we 2 yada 3 sany kamandirlerni öldüryar we gahryman ady alyar!
uruşda gaty edermenlik görkezipdir.
G. Azalow wolga deryasyndan gyşda yüzüp gecen adamlardan biri diyip aydypdy mugallymmyz
<
blockquote>Soygi_Tupeni:
dowletler arasy urshlarda gaty uzaga cekilen urshlarda esasy sheyle edilyar yagny halkdan shay sep alyp ona yarag satyn alyarlar we dine shol niyet bileneem shay sep ygnalyar halkdan! yone halkdan alyp yokardakylaryn eline shay sep baryancha ortadakylaryn name divijeniya edendiklerina aydyp biljek dal, sheyle edenler bolsa ol adamlar gaty gutarna tryapka haramzada addamlar bolyar sebabi yurdun bashyna bela abananda yurdun bahbidini goz onune alman oz nebsi un capan adama bu sozlerden bashga govy sozem diyip bolmaz!
Señ aýdanlañam dogry, ylala$ýan.
Ýöne 1 zada haýran, SSSR $eýle uly, baý döwlet bolup otyrka'da zordan gününi aýlap oturan halkyñ bolanjasyna zar bolaýdymyka?!
Ikinji jahan ur$y BEYIK WATANCYLYK UR$Y däl-de adamzadyñ BEYIK YALÑY$LYGYDYR.
Ikinji jahan ur$y BEYIK WATANCYLYK UR$Y däl-de adamzadyñ BEYIK YALÑY$LYGYDYR.
Ikinji jahan ur$y BEYIK WATANCYLYK UR$Y däl-de adamzadyñ BEYIK YALÑY$LYGYDYR.
Urus yyllarynda mertlerce sowesen turkmen yigitlerine sohrat!