Beýik Watançylyk Urşunda Türkmenistana degişli käbir sanlar
Düýn okuwda uruş weteranlarynyň, uruşda tylda galan ak saçly enelerimiziň birnäçesiniň gatnaşmagynda uruş döwri, şol döwürdäki kynçylyklar barada gyzykly gürrüňler edildi. 90 ýaşy arka atan, şol döwrüň kynçylyklaryny gözi bilen gören adamlardan bu zatlary eştmek meň üçinä täsirli hemem gyzykly boldy. Şonda uruş döwründe türkmenleň görkezen gahrymançylyklary, urşa goşan goşantlary barada hem birnäçe zatlar aýdyldy. Şol gürrüňlerden käbir ýadymda galan zatlary siz bilen paýlaşmakçy:
►Beýik Watançylyk Urşunda Türkmenistandan jemi 740 müň adam wepat boldy. 10-larça müň adam ýaraly, maýyp ýagdaýda Watanmyza gaýdyp geldi. Uruş döwürleri Türkmenistanyň jemi ilat sany 3,5 million adamy geçenok eken. Urşa gatnaşan döwletleriň ýitgisini ilat sanyna görä prosent hasabynda hasaplaňda Türkmenistan beýleki SSSR-e degişli döwletleriň arasynda ilkinjileň hatarynda durýar. Ýagny Beýik Watançylyk Urşunda biziň ilatymyzyň 40% töweregi wepat boldy. Gynansagam ýaman uly ýitgi.
►Beýik Watançylyk Urşunda türkmenlerden jemi 104 sany esger «Sowet Soýuzynyň Gahrymany» diýen hormatly ada eýe boldular. Türkmenlerden jemi 19 sany esger Sowet Soýuzynyň iň uly ordeni, ýagny «Şöhrat» ordeniniň kawaleri boldular.
►Uruş döwründe türkmen gelin-gyzlarynyň fronta kömek üçin iberen kümüş şaý-sepleriniň agramy jemi 7400 kg-a barabar bolupdyr. Şol agramdaky kümüş şaý-seplerden bolsa, ýüzünde «Hemme zat front üçin, hemme zat ýeňiş üçin!» diýen ýazgy ýazylan taňk ýasalypdyr. Türkmen gelin-gyzlarynyň şeýle uly mukdarda iberen şaý-sepleri Sowet Soýuzy boýunça tabşyrylan şaý-sepleriň jemi 75 %-ne barabar diýmekdir. Türkmen zenanlary fronta ýyly geýimleriň, gyşky eşikleriň 2 milliona golaýyny iberipdirler.
►Tylda görkezen edermenlikleri üçin türkmenistanly zenanlaryň 160 müňe golaýy «1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda çeken edermen zähmeti üçin» diýen medal we dürli döwlet sylaglary bilen sylaglanypdyrlar.
►Türkmenistandan urşa kömek üçin fronta jemi 300 wagon zat gidipdir.
►Merkezi Aziýadan ilkinji bolup «Sowet Soýuzynyň Gahrymany» diýen hormatly ada Türkmenistanly (Sakarçäge etrap, Mary welaýat) Gurban Durdy mynasyp bolupdyr. Mundan başga-da ilkinjileň hatarynda Aýdogdy Tahyr, Pena Rejep.. ýaly Gahrymanlar «Sowet Soýuzynyň Gahrymany» diýen hormatly adyň eýesi bolupdyrlar.
►Köşili Sadap Nyýazowa öz pulunyň hasabyna top ýasadyp, fronta öz şahsy goşandyny goşupdyr. Bular ýaly şahsy kömekleri başga-da birnäçe türkmenler edipdir. Olaň atlary ýadymda galmady.
►Türkmen zenanlary Saçly Dursunowa hem-de Dürjemal Yzmaýylowa dagylar urşuň ýalynly meýdanlarynda ýaralanan esgerleri bejermekde özleriniň lukmançylyk kömekleri bilen Beýik ýeňşiň gazanylmagyna azajygam bolsa öz goşantlaryny goşupdyrlar.
►Urşa gatnaşanlaryň, urşyň yzynda galanlaryň ählisine «Türkmenistanyň Gahrymany» diýen hormatly at dakyldy.
Muny düýn pikirlerde hem paýlaşypdym. Umuman tema edip açanymy kem görmedim. Käbir maglumatlary belki ýalňyşyrak ýazandyrn. Eger şeýle bolsa özüňiz düzedersiňiz-dä. Sizem tema degişli goşmaça maglumatlar bilýän bolsaňyz paýlaşmagyňyzy haýyş edýärin.
Sag boluň. Ýeňiş baýramyňyz gutly bolsun!
Arşivin durumu
● Tam metin
● 40/40 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: ertir.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 23 Haziran 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 40
'Hoshlashdym - hoshlashdym,
Shum urush bilen,
Ähli urushlaryñ eýmenji bilen,
Balasyny aldyryran enäñ,
Eräp akyp giden göreji bilen.'
(Kerim shahyr)
Pena Rejebow Dashoguz weleýatyndan. Türkmen gahrymanlaryndan diñe shu diri.
Baýboow tüweleme. Näçe ýaşyndaka ol?
90 geçen bolmaly. Geçen ýyl gazýetde okapdym, doly ýadymda däl
Mamam pahyr ol yowuz günleri gürrün berende gözüni bir nokada dikip 7 yyl bolan açlygy gürrün bererdi.. Hemmesinin yatan yeri yagty bolsun, imanlary hemra bolsun..
Düyn pikirlerde gabat gelemde tema edip açayyn diyip goyupdym. Gowy bolupdyr, sag bol Batyr. Minnetdar!
►Merkezi Aziýadan ilkinji bolup
«Sowet Soýuzynyň Gahrymany»
diýen hormatly ada
Türkmenistanly (Sakarçäge etrap,
Mary welaýat) Gurban Durdy
mynasyp bolupdyr.
Su yeri hasam yurekden ayakyalan4 yoreya. Tema sagbol dost
Annagylych Atayew SSSR-in gahrymany.Dashoguz welayatynyn Gorogly etraby.Hazirem Goroglydaky uly kochan adyny goterya.
Yone shol dowurde fronta komek diyip altyn-kumushlerin name sebapden yygnalanny entagem dushunip bilemok.Yada turkmenleri sada gorup shuncha gyzyl yygnadylarmyka.Galan 25%-i 14 respublika bolende1.5%-denem dushjek dal.
sagja bol awtor paylashaanyna. arhiva gecirip goydum geregi cykyar munun yaly magluatlaryn, yenede paylashyp dur
altyn kumushi adamlardan alyp onada dashary yurtdan wayennyy tehnika orujiya satyn alyalar. Urshun sowda satygy we gazanchly yeri butayy!
Oran uly yitgiler
Adyny uytgedenem bolupmyn.Men Akylly gyzjagaz diyip goyupdym.
Wii bagyshlan bu teswiri bari yalnyshlyk bilen yazypdyryn.
Onda näme saglyk bolsun,wepat bolanlaryn jaýy jennet bolsun, al 50/50
7400 kg altyn kümüşden bir tank yasadan daldirler. umuman yarag almak üçin harçlanan bolup biler. birem şol altyn kümüş tabşyrylyşykdan peydalanan nayynsaplar hem bolupdyr. 'Ynsabyn yzasy' diylen romanda(awtory yadymda dal) berlen şay seplerin uruş gutaranson başlyklaryn,skladçylaryn ayallarynyn elinde görnüp başlandygy barada yazyar. Ahalyn etraplaryndan bir kolhoz başlyk öz puluna tank yasadyar. Şol tankam Berline çenli baryan bolmaly.
Bolmasyn, bolmasyn urush bolmasyn,
Adamlar yashasyn gül dek solmasyn.
Parahat dünyäni gynayar urush
Halklara urush däl rahatlyk gerek.
Yogalanlaryñ jayy jennetden bolsun! Yeñish bayramñyzam gutly bolsun!
Urrrraaaaaaaaa...
Biziñ'ä mugallymymyz $ol $aý-sepleriñ nirä gideni belli däl diýýärdi.
Urrraaaa Urrraaaa Urrraaaa
Belarussiyada ursun in erbet in aylyganc bolan yeri. Butayda plen dusen adamlary nahili turmede saklandyklaryny goren badyna inin tikeneklap gidyar.Sol turman icindaki stenalarda yazylan hatlar hasam seni ejizletyar(Ekskursiyada bolan wagtym) Urusda wepat bolan gerceklermizin yatan yeri yagty bolsun. Olaryn aday yureklermizde baky galar. Gerceklermize sohrat!!! BELARUSSIYA WITEBSK. 2012. 9-njy May.