Leave me alone... ok?!

 Günbatar ýurtlaryna öýkünip oýnalan gülkünç bir sahna görüpdim. Şonda isleýşi ýaly ýaşamaga rugsat bermeýän we hemişe akyl - terbiýe berjek bolýan ene-atasyndan iren çaga: leave me alone... ok?! diýýär. 😆. Sahna gaty gülkünç we täsirli oýnalypdyr.  Sahnanyň edil şol pursady köp wagtlap ýadymdan çykmady. 

Şu gün rus bazarynda birine garaşyp durkam bir zat kelläme geldi: Biz Türkmenlerde il-gün näme diýer?.. ýaly köpçülikden çekinmeklik we köpçülige görä pikir edip köpçülik ýaly ýaşamaklyk bar. Ýalňyşmasam diňe Türkmende bar şeýle zat. Onsoň bize nirden geldikä şu düşünje? diýen sorag geldi kellä. Taryha tarap gitdigiňçe il-gün näme diýer?.. düşünjesiniň has ýaýbaň bolandygyny görse bolýar. Näçe taryha gitseň bu düşünje şonça-da ýaýbaňlaşyp barýar.
Onsoň sorag ýüze çykýar. Kimdir biri näme üçin kimdir birileriniň pikrinden çekinýär?
Jogap: Ýalňyş hereket edýänligi üçin!

[Öňki döwürlerde il-gün dogry zady diýýän eken. Türkmenler ýalňyş hereket edýän dogany bolsa -  bolmasa, tanşy bolsa - bolmasa ýalňyş edýäň diýip bilipdir. Ol döwür ýalňyş/dogry hemme kişi üçin şol bir ýalňyş/dogry eken. Bir düzgün, bir din bar bolan ähli ýerde ýalňyş/dogry hemme kişi üçin şol bir zat bolmaly. Onsoň nädip meniň bilen bir dine uýýan adam maňa ýalňyş hereket edýänimi aýdyp bilmesin?
Häzirki wagtda kimdir biriniň ýalňyş edýänini aýtmak üçin Yslama görä bu edýäniň ýalňyş diýmeli. Onda-da, wagtyň geçmegi bilenmi?, dünýäniň modernleşmegi bilenmi?, adamlaryň akyllanmagy bilenmi? bilemok ýöne, hä şeýlemi? diýen jogaba derek leave me alone... ok?! diýip jogap alaýmagyň gaty mümkin. Näme üçin? öz işiň bilen bolman başganyň şahsy durmuşyna garyşýanyň üçin.
Seniň kimdir biriniň şahsy durmuşyna garyşmaga hakyň ýok!  Ylalaşýan, haky ýok. Emma, şahsy durmupyňa garyşjak bolýan näme diýi garyşjak bolýar?

Gybatyny etmek, sudit etmek  we duýdyrmak, tankytlamak. Hersi aýry-aýry zatlar. Kelo agzanyň açan Tarawa gidýän gyzlar atly mowzugynda-da şu 2-si garyşdyryldy. Köp agza il bilen nä işiň bar. Özüňi oňar diýipdir. Gybatyň  nämedigini bilmeýän bar bolsa aýdaýyn. Gybat - kimdir biriniň arkasyndan oňa ýaramajak gepleri etmek. Eger-de edilen gep gepi edilýäniň haýry üçin edilýän bolsa onda ol gybat bolmaýar. Kelo agza bolsa 2 sany gyzy mysal bermek bilen hem waka gynanýandygyny aýtdy hem biziň pikrimizi sorady. Sudit etmek hem hasaba çekmek bolýar. Näme üçin beýle etdiň?, näme üçin eýle etdiň?.. Muňa hem biziň hakymyz ýok. Duýdyrmak we tankyt bolsa eýýäm başgaça. Kimdir biri seniň bilen bir düzgün, bir dine uýýany üçin seni tankytlaýar saňa duýdurýar. 

Elbetde, ähli bu zatlara garamazdan, meniň ýaly şortikli surata düşüp, ol suratyňam köpçülik forumyň baş sahypasyna goýulsa, köpçülik ýerlerinde şortlikli gezmek aýyp diýlen mowzukda her kim islän zadyny geýýär,  leave me alone... ok?! şahsy durmuşyma garyşma diýseňem bolýar ýa-da edilen tankydy şahsy durmuşyňa özüň garyşdyrsaňam bolýar.]

Şu wagt il-gün näme diýer?.. düşünjesi musulman türkmeleriňem arasynda galyşýar. Sebäbi il-günüň gepi Yslamyň aýtýanlaryna gabat gelmänem bilýär.
Indi ýalňyşlyk edilende il-günüň näme diýjeginden çekinmeli däl-de Yslamyň diýýänlerinden çekinmeli.