Jorj Kleýson ÜÇÜNJI MELHEM Altynyňyzy köpelmäge mejbur ediň

Üçünji gün Arkad okuwçylarynyň öňünde söze şeýle başlady:
Siziň gapjygyňyz dolup başlandyr. Sebäbi gazanjyňyzyň ondan birini goýmaga özüňizi mejbur edip ugradyňyz. Ýygnaýan puluňyzy goramak üçin, çykdajylaryňyza-da gözegçilik edip başladyňyz. Indi puluňyzyň köpelmeginiň hem siziň haýryňyza işlemeginiň çäresini tapmaly. Gapjykda ýatan altyn göwnüňizi ganatlandyryp, gaýgyňyzy dep edip biler, emma ol ýatan ýerinde hiç zat gazanmaz. Siziň ýygnan altynyňyz — bu diňe birinji ädim. Baýlyk haçan-da, şol altynyň öz-özi gazanç edip başlanynda geler.
Altyny işlemäge nädip mejbur edip bolar? Meniň birinji söwdam şowsuz bolup, goýan pulumyň baryny ýitirdim. Bu barada soň gürrüň bererin. Birinji girdejimi Aggar atly galkan ussasyna karz beren pulumdan alyp başladym. Ol her ýyl öz senetçiligi üçin, deňziň aňrysyndan ep-esli bürünç getirýärdi. Söwda etmäge ýeterlik harajady bolmansoň, ol eli pully adamlardan karz alýardy. Şeýle ynamdar hem ynsaply adamdy. Galkanlaryny satan dessine, karz alan pullaryny ep-esli üssesi bilen gaýtarardy.
Her gezek beren pulumdan köp getirýärdi. Şeýlelikde, diňe meniň ýygnaýan pulum däl, eýsem, girdejimem artyp barýardy. Gapjygyma gelýän pullary görmek hoş ýakýardy.
Şuny hiç haçan ýatdan çykarmaň, şägirtlerim, adamyň baýlygy ýanynda göterýän gapjygynda bolýan däldir. Baýlyk — bu hemişe gapjyga tarap akyp duran altyn akymy, adamyň ýola goýan girdejisi. Muny islemeýän adam barmy, eýsem? Hemme kişiň islegi şol. Siziň her biriňizem, işlemän ýatyrkaňyzam, syýahat edip ýörkäňizem, şol akymyň kesilmezliginiň aladasyny etmeli.
Men köp girdeji aldym. Şeýle bir köp girdeji çeşmäm boldy weli, maňa iň baý adam diýip başladylar. Aggar bilen eden geleşigim meniň girdejili maýama birinji gönezlik bolupdy. Bilimimi hem tejribämi artdyryp, maýa goýumlarymy köpeldip ugradym. Gapjygyma akýan altyn gözbaşlar ilki sanaýmalydy, soň has köpe-lip gitdi.
Görýäňizmi? Men öz ýönekeýje gazanjymdan ägirt uly güýje eýe bolan, her biri altyn getirip duran altyn gullardan düzülen goşunymy döredipdirin. «Olar», «olaryň çagalary», «çagalarynyň çagalary-da» meniň haýryma işläp, mal-mülkümi, baýlygymy ägirt derejä ýetirdiler.
Dogry çemeleşseň, altyn örän çalt köpelýär. Özüňiz pikir edip görüň: aýdalyň, daýhan ilkinji çagasy bolanynda, on kümüş puly üsseçä eltip, çagam ýigrimi ýaşaýança saklap ber diýenmişin. Üsseçi puly alyp, her dört ýyldan goýlan puluň dörtden birini üstüne goýmaga razylaşýar. Daýhan puluň üssesini-de ýene umumy hasaba goşmagy haýyş edýär.
Ogly ýigrimi ýaşanynda daýhan üsseçiniň ýanyna baryp, kümüş pullaryň möçberi bilen gyzyklanýar. Üsseçi puluň hemişe artyp durandygy üçin, şol goýup giden on kümüş pulunyň otuz ýarym kümüş puly bolandygyny aýdýar.
Daýhan haýran galyp, begenjinden uçaýjak bolupdyr. Ýöne ogly entek pula mätäç bolmansoň, ýene-de pul alman gaýdýar. Daýhanyň ogly elli ýaşyna ýetip, üsseçiniň ýanyna baranda, kakasy ýurduny täzelän eken. Üsseçi ylalaşyk boýunça daýhanyň ogluna bir ýüz altmyş ýedi manat kümüş pul berip goýberýär.
Şeýlelikde, goýlan pul elli ýylyň içinde on ýedi esse köpelipdir.
Ine, size, igli gapjyk üçin üçünji melhem: siz her bir manady, göýä, öri meýdanda gezip ýören mal ýaly köpelip, gapjygyňyza tarap baýlyk akdyrmaga mejbur ediň.

(Dowamy bar)
Terjime eden: Arslan Alaýew.

Biznes we motiwasiýa