Plyus alan ozar, Minus alan tozar. Birinji teswir menden al yuregi bari

Elbetde, ýazyjynyň birinji kitap hakdaky pikiri onuň mazmunyndan sowa geçenok, onda, dogrudanam, Gökdepe galasynyň daşynyň gabalan döwründen Öwezmyrat batyr dagynyň Sibir sürgünliginden gaýdyp gelen döwrüne çenli bolan aralyk suratlandyrylýar. Şol aralyk…

Ýazyjynyň «şu jümleden 1916-njy ýylyň gozgalaňyndan bir görnüşi hem şu roman öz içine alýar» dien sözleri aýragyn üns bermäge mynasypdyr. Ýazyjynyň, dogrudanam, 1916-njy ýylyň gozgalaňyna üns bermegi göz öňünde tutandygyna romany 1939-njy ýylda «Sowet…

Bu zatlar nämäni aňladýar? Ýazyjynyň 1940-njy ýylda «Sowet edebiýaty» žurnalynda eden çykyşyndan soň, onuň köp planlarynyň üýtgändigini aňladýar. Hut şol döwürde romanyň üstünde işlemekde düýpli özgerişleriň bolandygyny aňladýar. Ýazyjynyň romanyň üstünde iň…

Eger ýazyjy uruşdan öňki şol iki ýarym ýyly, uruşdan soňam şonçarak wagty romanyň 1939-njy ýylda eýýäm žurnalda çap edilen «Kim kimi awlamak ýolunda» diýen bölüminden soňky «Perman gorkuly ýerde», «Berk buljumlaryň eýesi», «Permanyň myhman ýeri», «Oslanmadyk…

Ine'de men :)

Bolsa-da, biz romana edebi miras hökmünde çemeleşdik. Onuň adynyň mazmunyna laýyk gelmeýändigine, ony çalşyrmagyň maksada laýykdygyna garamazdan, beýle etmekden saklandyk. Romanyň ilkinji neşirini onuň ylmy dolanyşyga, okyjylar köpçüliginiň aňyna ornaşan ady…

Agza bardyr gyzyl gulun nagshydyr. Agza bardyr haywan ondan yagshydyr.

Bäh respect

Bäh respect

Roman redaktirlenende elimizdäki golýazmany, mümkin boldugyça, okyjylara doly ýetirmegi maksat edindik. Juda zerurlyk bolmasa ýa-da käbir büdür-südürlikleri düzlemek üçin edilmese, golýazmadan hiç zady taşlamazlyga, gysgaltmazlyga çalyşdyk. Esasy tekst bilen…

Allajan hemishe sholar bilen birlikde.sebabi olara her ishinde Allajanyn ozi hossar bolyar.

Romanyň «Perman demir ýol işgäri» diýen iň soňky bölüminde hem Perman Sadyk diýen bir köne tanşy bilen duşuşýar. Ony zordan tanaýar. Birinjiden-ä, biz tutuş romanyň dowamynda Permanyň Sadyk diýen tanşynyň bardygyny göremzok. Ikinjidenem, olaryň bu gezekki…

Mälim bolşy ýaly, roman uzak ýyllaryň dowamynda ýazylypdyr. Onuň käbir bölümleriniň dürli wariantlarynyň bolandygyna şübhe ýok. Mysal üçin, elimizdäki golýazmada hem «Gümanly ýazgyt» diýen bölümiň biri-birinden tapawutlanýan iki warianty bar. Onsoň romanyň…

Edil şonuň ýaly, romanyň birinji kitabynda Öwezmyrat batyr bilen Sibire sürgün edilýän adamlaryň biriniň, Gul ýeserdigi aýdylýar. Emma ikinji kitapda welin ýazyjy hemme ýerde onuň adyny Guljenew serdar diýip tutýar. Bu özboluşly hem juda çylşyrymly gahrymanyň…

Onuň tersine, romanda Öwezmyrat batyrlar bilen demirçi ussanyň hemişe diýen ýaly goňşy oturandyklary tassyklanýar. Demirçi häli-şindi Öwezmyrat batyryň ýanyna gelip dur, Öwezmyrat batyr hem onuň dükanyna baryp dur. Emma romanyň ikinji kitabynda Muhammetmyrat…

Gepiň gysgasy, eger Perman demirçiniň ogly bilen tirkeşýän bolsa, onuň öýünde ýaşaýan bolsa, Öwezmyrat batyryň ol hakda bilmezligi mümkin däl. Şol sebäpli hem roman redaktirlenende demirçiniň ogly bilen Permanyň başga bir dosty Çary bir obraza birikdirildi.…

Ashgabatda bir gunun dowamynda satylyan kolalaryn sanyny goz onune tutsan onda diri adamam galmaly dal. Yone bir tarapdanam bu zamanada dogurdanam 12 sunni abat adamam yok her kimin bir yeri agyrya ay mena bilmedim welin kola zyyanlydyrlay.

Umuman, romanyň ikinji kitabynda nähilidir bir üzlem-saplamlygyň, budur-sudürligiň bardygy duýulýar. Bu ýagdaý golýazmadan gaçyp galan ýa-da ýitirilen bölümleriň bar bolaýmagynyň mümkindigi barada oýlanmaga mejbur edýär. Biz ozal ikinji kitapda «Şowly ýeňiş»…

Bu meseleleriň yzyna düşmek, öwrenmek, romanyň tekstini täze wariantlar bilen, täze tapyndylar bilen baýlaşdyrmak geljegiň işi. Zerur iş. Şol işiň netije berjekdigine-de umyt baglamak mümkin. Häzir bolsa esasy wezipe romany ussat ýazyjydan galan miras…