Öwrenmegiň çägi ýokdur

Dördünji ýyllyk talyplaryň iň soňky synaglarynyň boljak günüdi. Talyplar bu synagy-da geçseler, diplomlaryny alaýmalydy. Professor talyplara synagda kitap-depderden erkin peýdalanyp biljekdiklerini öňünden aýdypdy. Diňe gürleşmek we birek-birekden göçürmek gada­gan­dy. Bu sebäpden, ähli talyplar synagdan aňsat geçeris öýdýärdiler.

Professor sowallary tagta ýaz­ýarka, talyplaryň ýüzündäki şatlyk ýuwaş-ýuwaş ýiteňkirläp ugrady. Sowallaryň jogabyny ýanlary bilen getiren kitaplaryndan, ders bellik­lerinden tapmak mümkin däldi. Mugallym bu ders boýunça iň kyn sowallary tapyp getiripdi.

Bir ýarym sagat soňra jogap kagyzlaryny ýygnaýarka, professor:

- Araňyzda sowallardan bäşisine-de dogry jogap bereniňiz barmy? – diýip sorady.

Elini göterýän ýokdy.

- Dört?

Jogap beren bolmady.

- Üç? Ýki?

Ýene jogap ýokdy.

Mundan soň professor ýylgy­ryp:

- Men hem şeýle boljakdygyny bil­ýär­dim! – diýdi. – Size, dört ýyllap bilim alandygyňyza garamazdan, heniz hem bu ugurda bilmeýän zatla­ryňyzyň gaty kändigini görkezmek isledim. Ýşde, durmuşyňyzda her gün diýen ýaly, ol güne deňiç çözgüdi öwrenilmedik birnäçe mesele bilen ýübe-ýüz bolarsyňyz.

Professor bu düşündirişden soň az-kem rahatlanan talyplaryň ýüzüne birlaý seredip çykdy-da:

- Ähliňize bu synagdan geçerlik baha bererin – diýip, heniz hem galpyl­dap oturan talyplary begendirdi. – Bu synagdan soň uniwersiteti tamamlarsyňyz. Ýöne öwrenmeli zatlaryňyzyň bilýänleriňizden has köpdügini hergiz unutmaň – diýdi.

Bu wakadan soň ýyllar geçdi. Ýöne talyplar soňky dersi asla ýatdan çykarmadylar, elbetde, bu dersi beren professoryň adyny-da.