“Heleý”, “aýal” hem “hatyn” sözleriniň tapawudy
- Heleý – haýýar, äri bilenem, äriniň dogan-garyndaşlary bilenem, goňşulary bilenem oňuşmaýan, oňuşyksyz, öz gepini gögertjek bolýan. “Haýýar heleýem” diýýändirler.
2. Aýal – wepaly ýoldaş, ýassykdaş, ärine ytagatly, emma äri ölenden soň, ojagyny täzelýär. Başga biri bilenem şonuň ýaly ýaşaşýar.
3. Hatyn – wepaly, ýassykdaş we ş.m. diňe aýaldan bir tapawudy äri ölenden soň hem ojagyny täzelemeýär.
Men bulary bir ýaşuludan eşitdim, inşallah dogrudyr. Ýazylgy ýerine duşmadym.
Indi şu ýerde gepiň gerdişine atam hakynda-da aýdasym gelýär. Atamyň aýaly kyrk ýaşlaryndaka ölýär. Yzynda bir ogul, bir gyz galýar. Atama ikinji gezek öýlen diýseler etmeýär. “Biri:m bar – müňim bar. Meniň günümi bulajak bolmaň”diýýär. Şol wagt kakam öýlenen eken. Şeýdip, atam kyrkdan soň ýene-de 43 ýyl ýeke ýaşapdyr.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 29/29 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 11 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 29
Wepadarlyk diyip ine shuna diyyasen Sen atan basharanyny her bir erkek kishi basharyp bilmez
Kömek Kulyýewwiň bir eserinde bar: Aýalym atasy öýüne 4-5 günlik gidýär welin, öýmüzdäki siňeklerem horlanyberýär. Men bu mysal bilen erkek kişä ýeke ýaşamagyň agyrlygyny aýtjak boldum.
dogry aydyan. Yöne Heley sözi edebi dil bolman köçe dili şony hem bellesek yerlıklı bolar
Мен сенин атаны дашындан сылаян догры диййярлер хер ар оны башармаз
Daşgynrak bir garyndaşymyz bar. Ýaşy şu wagt 90-dan geçendir. 1-nji aýaly ýogalansoň 2-nji gezek, olam ýogalansoň 3-nji gezek öýlenipdir. Şu wagta olam ýogalypdyr. Garaz kä wagt aýalyna aýat okadýar, görünersiňizdä diýip habar gelýär welin, 1-nji, 2-nji ýa-da 3-nji aýalyna diýip ekstra habaram gelýär.
keýwany nähiliräk many berýärka?
hatyn gowury eken
Hatyn ozbekchede ayal diymek.Turkmenlerde bu soz seyregrak ulanylyan bolaymasa.
Öwrenäýmelije zatlar eken bulara.. Bilemokdym, sagjabol..
P.S. Men ejeme hatun diýýän. Bi sakincasi yoktur inşallah?
ataniz name sebapden oylenmandir? gunimi bulaman diyipdir. Birinji bilen,onun oyli ishikli ogly bar eken. O dowurde gelin,gelin bolany sebapli,gayinatasina gowi seretjegi ikuchsyz.bu dowurdeha eger gaynatan puli,abrayi,garaz bir material peydajigi bolmasa gelnin shona seretjegine, ondada kirkuch yil seretjegine ynanmak kynrak,belkide sheyle eden geline herkim molodets diyerdi,o yashulin edenine bolsa shahsi islegi diyerdiler.garaz,mena atanizin oylenmandiginde uytgeshikm bir zat goremok diysemem bolar. yenede bir tarapdan mashgalani agzybir saklamak uchin dogri karar diysegem bolar. yone yene bir gezek aytmaly,ol dowrun adamlary shuwagtky yali madda ashygy daldiler,iman ahyret dushunjesi has chundy.
Kempir,jenka,keywany shular hakdada yazmaly ekenin muncha bolanyna layyk.yashuldan sorap
sen ozun yazanda nadya,bilyan bolsan
Belki, gelini gelin edýän gaýyn atadyr. Ejem gürrüň bererdi: atam oňa Gelnim, çagam bar, üstümi arassa saklap bilemok diýip namazyňy geçirmegin. Çagaly aýalyň köýneginiň bagjygy arassa bolsa-da ýeterlikdir. Namazyňy geçirmegin diýer eken. Onsoňam, şu döwür sözi ýüregiňize düşenokmaý?
esas zat ''heley'' ''hatyn'' ''ayal'' sözlerinde dal...olaryn içgi duygysynda...
edil beylam bolup baranok...sag adama dali diymek bilen dali bolup baranok... hatyna-ayal diysen ya-da ayala-heley diysen hem onun düyp hasiyetinin üytgemesine tasir edip barasy yokla diyip pikir etyan...
köp ulanylyan şu wagt ''ayal'' sözi...
yöne
gelni gelin edyan ilki bilen ozi,son ene atasy,sonam gelen oyi bolaymasa.elbette gelin gelen yerine goraragem bolya.
dowur sozi azajik yurege dushen bolmagam mumkin,yone turkmenchani bar bilishimda.yone yenede bir bellemeli zat shol wagtyn adamlary dine bir adamy dal tutush adamlary bilen bizin adamlarymyzyn arasynda yer bilen gok yali tapawut bar. olan erbedini bizinki bilen olarin gowsini bizinki denemek mumkin dal. shol sebaplem olar bizin gozumize has yili,ozune chekiji gorunyar.shon uchin dowur diyaydim,nesil diymek has yerlikli bolardimi?
Öwrenäýmeli zatlar eken 🙂
öýlenjek bolup ýören - gelinligim diýýändir.
ýaş öýlenen - gelnim diýýändir.
çagaly-çugaly-mugaly bolansoň - aýalym diýilýämikä?
epesli ýaşaňsoň näme diýmeli?
öýdäki,
çagalaryň ejesi,
ženka,
başlyk,
hojaýyn....
näme diýmeli, hakykatdanam?
ýa pişijegim diýäýeýinmi?
Menä ýashulylarda eshdemde: Tanyshdyranda bu menin aýalym, yone oyune myhmanchylyga chagyranda chagalaram gelsin diyilyanini kop eshtdim. Yashuly ýashy kicirakler bn gurlesende: koplench hem keseki gelnejem diyya, adamsy keseka ayaly hakda aytjak bolsa gelnejen diyya.
Heley bu sozi yalnysh dushunje berilendigine gynandym.Aslynda heley turkmen dilinde eley sozunden gelip chykandyr. ELEY -shu wagtlar gadymy turkmen taypalaryn biri bolan salyr taypasynda ginden aydylyar. Bu soz kethuda, hemme zady elujundan etmegi basharyan, gayratly manysyny beryandir. Onler tutumly toylarda sachakda oturan ayallara hem ,,Eley,, diyilyan eken. Ayal - bu umumy heleylere berilyan sypat gornushindaki atdyr. Hatyn(HATUN) egeryalnyshmayan bolsam mongollardan gelen bolmaly.
Aslynda turkmenlerde BIKE (BEGUM) hem diyilyan yerlere dush gelmek bolyar. Yone Heley hayyar manyda daldigine men aydyp biljek. Gaty yalnysh dushundirish yokardaky.