Her sögünç üçin bir teňňe (tymsal)

Ylym-bilimi ähli zatdan beter söýýän bir ýetginjek dana talyp bolmak isläpdir.
Dananyň:
-Maňa talyp bolmak kyndyr. Başarmarsyň öýdüp gorkýan – diýip, boýun towlajak bolmagyna garamazdan, maksadyny berk ýüregine düwen ýetginjek ony razy etmegi başarypdyr.
-Ýeri bolýar, onda men saňa ilkinji ýumşumy tabşyrýan. Sen bir ýyllap gaharyňy getirmäge synanşan her bir adama bir teňňe bermeli.
Ýigit aýdylşy ýaly hem edipdir. Bir ýylyň dowamynda onuň gaharyny getirmäge synanşan her bir adam “serpaýlanypdyr”. Aý-güne salym barmy näme? Bir ýyl geçip, ýigit ýene mugallymynyň ýanyna gelipdir we ýumşy ýerine ýetirendigini aýdypdyr. Ony ünsli diňlän dana.
-Gaty gowy! Saňa ikini ýumşy tabşyrjak. Ýöne ondan öňürti şähere çyk-da, maňa iýer-içer ýaly bir zatlar getir – diýip, ýigide duýdurmazdan, ony ikinji synaga ýollapdyr. Ýigidiň garasy ýitensoň, özi hem gedaý lybasyna girip, gysga ýol bilen şähere çykypdyr-da, ýigidiň geçäýjek ýerinde oturypdyr. Bir haýukdan ýigit hem ýetip gelipdir. Aňyrdan ýigdiň garasy görnenden “gedaý” oňa ýetişibildiginden sögünmäge, gargynmaga başlapdyr. Ol şeýle bir sögünýärmiş welin, asyl çydam edip durar ýaly dälmi? Ýöne bu sögünçler ýigidiň welin, piňine dälmiş. Gaýtam: “Nähili ajaýyp! Bir ýyllap özüme sögen her bir adama pul töledim. Häzir bolsa, mugtjak igenç eşdip bilýän” diýen bolup, deňinden geçip barýarmyş. Şol mahalam dana egnindäki şylhalaryny çykaryp, bir ýyllap gowy özüni terbiýelän okuwçysyna ýüzlenip şeýle diýipdir:
-Ondan-mundan eşdenlerine gulak gabatman bilýän adam alymlyk ýoluna ilkinji ädimlerini ädip bilen adamdyr. Seniň mundan beýläk hem boş gybatlara gulak asmajakdygyňa we diňe öz bilýän dogry ýoluň bilen gitjekdigiňe ynanýaryn.