YRYMLAR>

Ata-babalarymyz myhman garşylamagy häsiýetine siňdi¬rip¬dir. Her gün nahar bi¬şirende, «myhman paýyny» goşup bişi¬ripdir.

* * *
Ata-babalarymyz öýüne gelen kişä üç gije-gündiz hyzmat edip, soň habaryny alar ekenler.

* * *
Ilimiz gadymdan bäri: «Myhman ataňdan uly» diýen paý¬hasa eýerip gelýär.
* * *
Bir ýere gitjek bolnanda, bir işiň başy tutuljak bolnanda, kesp-hünär öwre-nip, işe başlajak bolnanda halypadan, ýaşulu¬dan ak pata alynýar.

* * *
Türkmençilikde kyýamatlyk dogan okaşylsa, süýtdeşden aýry görülmeýär.

* * *
Biziň ata-babalarymyz köp işleriň başyny geňeş bilen tu¬tup¬dyr. Şol geňeş-lerde ýa bir adamyň, ýa-da tutuş iliň ykbaly çözülipdir.

* * *
Myhmany törde oturt. Tör – töräniň ornudyr. «Tör», «töre» sözleri bir kökdendir. Örän gadymy eýýamlarda ata-babalary¬myz törde tumar-heýkellerini saklapdyrlar. Ýekehudaýlylyk¬dan öň olara çokunypdyrlar. Soň-soňlar tör töreleriň – sol¬tan¬laryň, ýaşulularyň orny bolupdyr.

* * *
Türkmen urşa uruş diýmändir, «toý» diýipdir. «Toýda özüňi nähili howpsuz-ha¬tar¬syz, erkin duýşuň ýaly, söweşde-de özüňi toýdaky ýaly alyp barmaly, gorky-ürki ýat bolmaly, al¬jyramaly däl» diýen niýet bilen batyr ýigitler söweş meý¬danyny özleri üçin toý meýdany hasaplapdyrlar.

* * *
Harby sungatda-da türkmen ogly halk pähiminden ugur alypdyr. Halk pähiminde bolsa şeýle diýilýär: «Ýatana ýylan hem degmändir».

* * *
Ok-ýaý türkmenleriň ilkinji milli ýaragy bolupdyr. Ok-ýaý olaryň gündelik durmuşynda esasy orun eýeläp, yrymlaryna, däp-dessurlaryna mäkäm ornaşypdyr... Türk¬men ok-ýaýa sim¬woliki many beripdir. Maş¬ga¬lada ogul bolmagyny arzuw edip, öýüň töründen ok-ýaý asyp goýupdyr.

* * *
Hatda ir zamanlarda erkek adamlar dün¬ýäden gaýtsa, ola¬ryň başujundaky mazar daş¬larynyň ýüzüne ok-ýaýyň şekilini çek¬mek däp bolupdyr.

* * *
Öý – öwlüýädir. Allanyň guran mukaddesligini öz eliň bi¬len haraplama!

* * *
Ata öýeren ogluna öý gurup berip, ak pata bilen özbaşdak durmuşa atarýar. Türkmen¬çilik düzgünine görä, ata ýurdy kör¬pe ogla galdyrylýar.

* * *
...öý gurmagyň ilkinji adamkärçilik hem edep şerti ata ýur¬dunda ýaşamak, eger jaý lagşan ýa könelen bolsa, hut, şu ýurtda täzeden jaý gurmakdyr.

* * *
Ata ýurdunda bolsun, ýa başga täze mellek ýerinde bolsa, öý gurmak işi ata-babalaryň ruhuna aýat-doga okamakdan başlanypdyr. Bu mundan beýläk hem şeýle bolmalydyr. Mu¬nuň ata-babalaryň özboluşly ruhy ak pa¬ta¬syny almak manysy bardyr.

* * *
Türkmen howlularynyň derwezesiniň ýokar¬synda dürli ke¬ra¬matly zatlar dakylyp goýulýar.

* * *
... «Akpamyk» ertekisinde ýedi dogan awa gideninde ene-atasyna: «Gyz jigimiz bolsa, işigiň ýokarsynda gurjak, oglan bolsa, ok-ýaý asyň» diýip sargaýandyrlar.

* * *
Biziň ähli welaýatlarymyzda derwezäniň ýokarsynda, köplenç, dag goçunyň ýa-da teke¬siniň şahy, kämahal hem atyň naly kakylýar. Şah kämahal elde-de ýasalaýýar. Bular türk¬meniň dürli eýýamlardaky ruhy oňon¬la¬ry¬dyr.

* * *
Özge öýe baranyňda, gapyny kakman, ar¬dyn¬jyraman, gir¬me! Bu meselede atalary¬myzyň özboluşly dessury bolupdyr. Olar öýüň daşynda durup, «Habarlaş!» diýip, gygyrýan eken¬ler. Her bir jaýa gireniňizde – öý bolsun, edara bolsun – salam berip gir! Salam – öýüň ilkinji hormatydyr.