Modern mistik akymlar (Gnostisizm)
Gnostisizm- köne Grek dilinden “gnosis” sözünden “pähim bilen ýetilen maglumat” manysyny aňladýar.
Gnostisizm, gadymy Müsür ezoterizmini, gadymy Grek we Rim mistik dinlerini, Zoroastrianizmi, käbir gündogar dinlerini (esasanam Parslardan), ilki döwür Hristiýanlygyny, köne Ýahudiligi we Neoplatonizmi sentez edilen görnüşdeki mistik filosofiýadyr.
Gnostisizmiň haçan we nirde çykandygy barada anyk maglumat ýok, ýöne çaklamalaryň içinde iň köp kabul edilýäni, eramyzdan öň Aleksandriýa şäherinde çykan bolmagy mümkin diýilýär. Sebäbi o döwürde dünýäniň iň uly kitaphanasy Aleksandriýadady. Üstesine bu şäher Müsürde, Aleksandr Makedonskiniň Müsürü eline geçirmeginden soň Aleksandryň adyna Aleksandriýa ady berlen we biziň eramyzyň başlarynda Rim Imperiýasyna geçýär. Şeýlelik bilen hem Gadymy Müsür dinleri we ezoterizmi, Grek filosofiýasy we mistik dinleriniň we Rimden Hristiýanlygyň bir ýerik gelmegi bilen beýle bir mistik filosofiýanyň çykmagyna mümkinçilik bar ýaly görünýär.
Gnostisizm eramyzyň 1,2 nji asyrlarynda Aleksandriýada öz akademiýalarynda okadylýan eken. Rimlileriň eline geçmegi bilen Hristiýanlygyň gelmegi bilen Gnostisizm uly zarba alýar, ýöne bütinleý ýitmändir. Gnostisizm Hristiýanlygyň dogmalaryna garşy rasionalizm bilen garşy çykýar. Meselem şol döwürde Gnostisizmiň käbir sektalary, Hz.Isa Pygamberiň (a.s.) hudaýyň ogly diýilmegine we kreste asylyp öldürildigine garşy çykýarlar. Hristiýanlyk gelensoň, Aleksandriýadaky kitaphanalaryň köpüsi ýykylýar ýok edilýär. Şonuň üçin Gnostikler barada doly maglumata eýe bolmak kyn. Emma 1902-1948 njy ýyllar aralygynda Gnostisizme degişli bir näçe taryhy kitap keşbedilýär.
Gnostisizmde “dualizm” görülýär (ýagny barlygyň gowy we şeýtany, iki güýç tarapyndan dolandyrylýandygyna ynanmak) .
Hakyky hudaýyň ýaratmak işine goşulmaýandygyna, bu fiziki dünýäniň bolsa özüni hudaý hasap edýän hudaýyň kölegesi hökmündeki şeýtany güýç tarapyndan ýaradylandygyna ynanypdyrlar. Adamyň ruhynyň asyl öýünden gaçyp bu dünýä gelendigine. Soň bu dünýäde şeýtany güýç tarapyndan tussag edilendigine. Bu tussagdan halas bolup, asyl öýüne ýagny fiziki dünýäden çykyp ruhy dünýäsine geçmek üçin gizlin maglumatlary (güýçleriň gizlin adlaryny) bilmeli “gnosise” ýetmeli , diagramly talismanlaryny ulanyp, rituallardan geçmeli. Gnosise ýetýänçe, adamyň ruhy reenkarnasiýa bilen gaýta gaýta dünýä gelýär diýp ynanýarlar. (Gnostikleriň içinde hem sektalar köp, bu agzalanlar aralaryndaky umumy meňzeş nokatlar. Detallarda üýtgeşiklikler bardyr.)
Gnostisizm 19-20 njy asyrlarda täzeden oýanyp başlan mistik filosofiýalaryň başynda gelýär. Jöhitleriň mistik kitaby bolan Kabbala hem, Gnostisizmden we Hermetizmden täsirlenendir. Günimizde gnostisizm esasynda gurylan birnäçe mistik akymlar hem bar (Ordo Templi Orientis, Society of Novus Spiritus).
William Blake, Artur Şopengauer, Madam Blawadsky, Freudçyylygyň esasy tarapdary we analitik psihologiýanyň esaslandyryjysy Carl Jung, Albert Camus we ýene modernizm döwrüniň ençeme meşhur alymlary, ýazyjylary, mistikleri Gnostisizmden täsirlenen adamlardyr.
Şu wagt günbatarda Gnostisizm çalt ýaýraýan akymlardan biri. Meselem Aeon Flux kinosy Gnostisizm baradaky kino diýsek hem bolýar. Gnostisizmde Aeon hudaýdan çykan, ideal dünýäniň ýaşaýjylarydyr. Erkek Caen aýal bolsa Aeondyr. Bular kämil barlyklar. Aeon Flux kinosynda hem görendirsiňiz. Ondan başga Lost serialynda hem Gnostisizmiň yzlaryny görse bolýar. Köp kinolardaky reenkarnasiýa bolup gelýän we duşmanlaryndan aryny alýan gahrymanlaryň hekaýalar bu düşinjäniň reklamalarydyr.
Dowamy bar...
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 20/20 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 1 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 20
gowy tema yaly oza yone menin yalylara dushunmek kynrakda
Düşinmedik bolsaň begen, çynymy aýdýan. Düşinenleriň jogapkärçiligi agyr, sorag-jogap etapy kyn geçer olaryň. Aýratynam, bu temany käbirleri üçin ýazýan. Ähli-umumy ähmiýete eýe däl.
Ay gurbany bolayynlay su yewropanyn bıderek samsyk zatlary oylap tapyarlar
Yslam ne gozel din hudaya sukur galanlary biderek!
Dogry aýdýaň. ýöne entek göni Ewropalylar diýme, dowamynda Gündogar taraplary, biziň bu töwereklerimiz hem bar. Şamanizm, Zoroastrianizm, Alewilik, Şiilik, Kaderiýe, Jebriýe, Wahabizm,.....
Ýogizm, Konfusizm, Maolar, Brahmanizm, Krişnaçylar...
Yokardaky yazylanlar bilen gysgaça name düşündürmek islediniz.Sebabi bu temadaky aydylanlar köp bilinenok türkmençilikde.
Gnostisizm - reenkarnasiýadan başga näme diýýär? ylym we pähimiň üstünde gurlan dinmi bulam?
şol bilinmeýänler bilinsin diýjek bolan bolaýmasa
men temany okaman teswirleri okadym, temany okamasam gowumy onda sorag jagabym kyn boljak bolsa 🙂
Hawa bilinenok, ýöne bar. Bilip goýsak bizi aldap bilmezler. Bilmeýänleri aldamak aňsat. Şonuň üçin olar gelip aldamaka, biz dogrusyny öwrenip goýsak gowy bolýar. Birem kinolar bilen bir eýýäm geldiler, hiç tapawudyny bilmesekde duýmasakda käte bir gnostik, hermetik, şaman ýaly pikir edýäs. Pikir dünýämiziň bulardan arassa saklanmagy üçin bularyň nämedigini bilsek, tanasak gowy bolýar.
ylym we bilimiň üstinde gurylmandyr, modern ylmy gönükdirýänler hermetik, gnostik, kabbalistik düşinjä eýe bolan adamlar diýsek has dogry. Hemmesiniň esasynda aslynda mistik görünsede, materializm bar. Adamyny hudaý bolup biljek potensial görýäler. Ýarym hudaý akretip tipleriň barlygyny psihikalaryny Carl Gustaw Ýung psihologiýasynda agzap geçýär. Freud we Gustaw ýaly adamlar munyň ylmy esasyny ornadyp berýär. Media ýaýradýar. Kinolarynda Mutantlar, Super gahrymanlar ýary hudaý adamlaryň suratlandyrylyşy.
Oňa men däl özüň karar bermeli 🙂
🙂 oyun edyanlay, yurege gozum dushup shol teswiri okaydym.
psihologlar gowy zatlar aýdýar diýip käwagt aýdan zatlaryny gözläp okaýan, Çarl Jung, şuwagt munkada gyzyklanma döräp gözledim Bu planetada gorkmaly ýekeje jandarymyz adamdyr diýýä, birhilijek eken özä. beh olarada ynan ýaly däl ekenda onda.
Taňry Adam bilen Hawwany pikirlenmek islemeýän zatlaryny pikirlenmäge mejbur edip ýaradypdyr.
Ýalňyzlyk, adamyň ýakynynda adamlaryň ýok bolmagy däl. Adamyň özüniň isleýän zatlaryny başgalarynda-da görüp bilmedik wagty, ýa-da başgalarynyň gowy hasaplamaýan pikirlerini özünde bolanda ýalňyz duýar.
Çagalygymda özümi gaty ýalňyz duýýadym, we häzirem şeýle duýýan. Sebäbi käbir zatlary bilýän we muny bilmeýän ýa-da bilmek islemeýänligini görýän adamlaryma käbir hintleri berýän.
başgalarynda söýmeýän häsiýetlerimiz öz-özümizi tapmaga kömek edip biler.
şeýleräk sözleri bar eken garaz. men bulary gowy görüp ýazan däldirin, nähili düşünjeli adamdygy biliň diýip ýazdymlaý 🙂 özüne gynandyrjak bolýan ýalylaý birhili, naýynjar.
Ruhuň we materiýanyň bardygyny (deňeşdirmek) kabul etmek.
Gnostikleriň öz 'serkowlary' barmy Free?
Gnostik (bilmek) - bu subýektiw häsiýete eýe. Her bolýan zada, hadysa pikiriň güýji bilen gelinen netije. Esasy ideologiasy Gegel, Kant, Ýum we beýlekiler.
Gnostisizm (din-e baglap aýdamyzda) - entek hristian dini esaslanmazyndan ozal ruhy we materiýal düşünjä gelmek niýet bilen logiki baglanmalara daýanylan we şol (pikir üsti bilen) gelnen netijelere ynanmak. Ruhy we materiýa bolan öz aýratyn garaýyşlary bar. Gnostisizm utopizme ýakyn. Onsoňam taryhda üýtgeşik yz galdyrmadyk din.
Her zatda gnostisizm bar. Mysal üçin, liberal sözüne her kim her hili düşünýä we ulanýa. Meselem, Obamanyň erkinlik, demokratiýa düşünjesini Žirinowskiň düşünjesi bilen deňeşdirseň, Žirinowskiý orslardan başgasyny gyrmaly diýip düşünýä, şeýle-de Gitleriň liber barada düşünjesi (ulanyşy) başgady.
Gnistisizm bir filosofiýa. Taryhda hristiýanlaryň materia we ruha seredeşininiň şekillenmeginde täsiri bar. Gnostik Hristiýanlaryň aýratyn serkowlary we sektalary şu wagt bar. Temada hem agzap geçipdim. 'Gnostik Churсh'ler bar.
ýokarda Haýasyz agza hem aýdypdym. Düşinmeseňem köp zat ýitirmeýäň.
<
blockquote>mümkün gadar, şu fraza bilen yalalaşyp bilemmok, sebäbi, asylýetinde sufiýa (sopy) gaty kän maglumat goüp giden, bu barada bir gezek paýlaşaryndiýen umydym bar 🙂
Kabbala entäk doly şekilde indiki temada ýazjak. Sufizmden alan täsirlenen ýerleri bardyr, emma tema Gnostisizm barada. Meselem Hermetik Kabbala diýp sekta hem bar. Bu sektanyň taryhyna seredilende Hermetisizm we Gnostisizmiň täsirini görmän bolanok.
Köp sagbol paýlaşanyňa. Pelsepe dersine girip çykan ýaly bolaýdym.