ŞOR IÑRIK (Hekaya) Aky Welsapar

<span lang="SV" style="font-size:
14.0pt;line-height:150%">ŞOR IÑRIK

<span lang="SV" style="font-size:
14.0pt;line-height:150%">

<span lang="SV" style="font-size:
20.0pt;line-height:150%">Bozagandyr syrkynyñ garjaşyk
ýiti ysy howada şorumtyk tozanlaýar. Ýaşyp barýan Günüñ äpet tegeleginiñ öñünde
çybyn-çirkeýleriñ toplumy agyp-dönýär. Olar adamlaryñ hem mal-garalaryñ
üstünden dökülýän – ikindiniñ jezasy. Meýdandan gaýdyp gelip, ýatagyna gabalan
düeleriñ bagyrmasy – çybynlaryñ hüjüminden basylanyñ nalyşy. Olarda
sygyrlaryñky ýaly bütin endamyna ýetip duran ujy sübseli uzyn guýruk ýok, şonuñ
üçinem bu beladan derse agynap gutuljak bolýarlar, bu-da başartmasa,
boýunlaryny burup, bagyrmak bilen. Mal ýataklaryñ çetinden gury düe gumalagynyñ
ajydan tagamly tüssesi işim-işim bolup göge göterilende, düeleriñ sesi
ýuwaşaýar. Çybynlaryñ özlerinden az-kem çekilendigini bildirip, düeleriñ
sesiniñ ýakymy artýar. Şondan soñ obanyñ howasynda sygyrlaryñ, goýun-guzularyñ
suwsuzlykdan lägirmesi galýar.

   Men üstümden akýan
suwuñ oýnuna gyzygyp, duşda gereginden artyk eglenendigimi bilemsoñ, gyssanmaç
süpürinip, talh suwuñ derdinden hem ýygy ulanmakdan halys gaty sürteje dönen
süpürgini elimiñ tersine gapdala zyñyp goýberýärin-de, howlukmaç geýnip,
sagadyñ dillerine göz aýlaýaryn: ýetişermikäm?

   Neneñ ýüregiñe
howsala düşmesin: ömrüñde birinji gezek gyz bilen garañkyda duşuşmagy belleşip,
oña-da gijä galsañ – ondan beter näme gerek?! Men çaý-çörekden ellibizar geçip,
tigrime atlanýaryn-da: "niredesiñ goñşy oba" diýip, goýalyp barýan
tozanly iñrige siñip gidýärin.

   Posýolokdan oba
barýan ýoluñ iki gyrasy-da uzaboýy gowaçalyk. Gowaçanyñ içem durşuna
çybyndyr-çirkeý. Başga jandar onuñ içinde ýaşap bilenok, olaryñ gaçgyny
gowaçaly atyz. Çygly atyzlardan himiki dökünleriñ ysy howlap göterilýär. Men
gözlerime urulýan çirkeýlerden goranyp bilmän, gulaklarymy gazap bilen
gazaýaryn: palçyk bir galmasyn: uzyn gün ylaý çekdim!

   Garañka galan guş,
hamana, meniñ bitakat ýüregim ýaly, depämden uçup, menden ozup gitdi. Eger bu
agşam begençden ýarylmasa, soñra meniñ ýüregim hemme zada çydar. Neneñ ýüregiñ
atygsamasyn: özüm-ä duşuşyga barýan, gyz bilen oglanyñ nähili ogşaşýanyny-da
bilemok. Burnum päsgel berermikä diýip, iñkise gidýärin...

   Tigrimi takyr
ýoldan bar güýjüm bilen sürüp barşyma, süýji hyýala gark bolýaryn. Düýşümde men
kän gezek ogşaşyp gördüm. Emma her gezegem dodaklarym gyzyñ dodagyna ýeter
ýetmezde, onuñ datly lezzetinden ýaña huşum başymdan uçup, añrysyny allanäme
görüp bilemok. Köne şahyrlaryñ goşgularynda gyzlaryñ dodagy bala deñelýär.
Diýmek, onuñ süýjüsi görlenden däldir. Agzym suwaryp, gözlerimi ýumanymy duýman
galýaryn. Tigrimiñ öñ tekeri gaba ýylgynyñ düýbüne baryp bat bilen
süsdürilende, gözlerim ýalpa açylýar. Ruluñ üstaşyry zyñlyp, ýylgynyñ içine
şagyrdap düşýärin. Ýañagymy sypjyrdyp, ol ýerden emedekläp çykýaryn. Aýam awap
duran ýañagyma ýetýär: "Şükür, elim-aýagym-a abat! Diýmek, diñe öñe!"

   Garañkynyñ içinde
çalaja akjaryp görünýän takyr ýol ýene-de tekerlerimiñ aşagyndan yza garşy
zymdyrylyp geçip ugraýar.

   Gün ýaşsa-da,
howanyñ yssysy 40 gradusdan pes däl. "Ajygan – suwsar", menem öler
ýaly suwsaýaryn. Ýoluñ ýañy ýary geçdi. Men ýene-de agramymy tigriñ çarhyna
atýaryn. Bar güýjümi aýaklaryma berip, kän wagtlap galan zatlary unutmaga
çalyşýaryn. Ahyry-da wadaly ýere ýetip, tigrimi tally salmada bukup, uzak
aradan Owlaklaryñ tamyna seredýärin.

   Obañ ileri
çetindäki ýanaşyk täze goşa tamyñ bärkisi olaryñky, beýlekisem ýakyn
garyndaşlarynyñky. Diýmek, Gün ýaşansoñ bu ýodada duş geljegiñ – diñe Owlagyñ
hossarlary. Hüşgär bolmaly... Daşarda tagta sekiniñ üstünde eýýäm peşehana
gurlupdyr. Ýöne onuñ içinde adam bardygyny-ýokdugyny bu taýdan saýgarjak
gümanyñ ýok: arada ýandakly, syrkynly, bozaganly, düedabanly giden bir meýdan
bar. Üstesine-de – täze gazlan zeý kanal.

   Ýañagym
awuşamasyny goýanok, saçymyñ eteginden akýan der ýaramy täzeleýär. Tally
ýapjagazyñ gyrasynda duran ýerimden dik ýokaryma seretsem, ýüregim öz-özünden
atygsaýar: gökde görünýän ýyldyzlaryñ gözleri süzlende, olar Owlaga meñzeş. Ol
gelermikä? Çybynlar daşyma üýşüp, bazar gurup başlaýar. Men olardan uguralla
goranýaryn, ýöne bu kyn: olar kän, men ýeke. Olaryñ "wyzzyldysyndan"
eýýäm gulagym kamata geldi, emma Hudaý bersin Owlagy! Kakasy işden ir
geldimikän ýa-da men gijä galdymmykam?

   Garañky ýolda bir
gyrmyldy göründi. Ol gara ilki adama, soñra-da tally ýaba garşy sowlup Owlaga
öwrülýänçä, meniñ baş bilmez taýçanak ýaly kanagatsyz ýüregim tasdan ümdüzine
tutduryp, kükregimden arany açypdy. Daşymdaky garañkylyga hem öz gözlerime
ynanyp bilmän kösenýärin: şol! däl! şol! däl!

   Açlyk-da,
suwsuzlyk-da, it ýaly ýadawlyk-da bir demde ýatdan çykyp, çybynlaryñ neşteri
ýumşanda, gyzyñ sudury gümansyz mälim bolýar. Añyrdan güýçli dyñzap gelen iñ
gowy sözler guran bokurdagyma büdräp, gözlerimden şöhlä öwrülip çykýar-da,
gyzyñ ýörejek ýoluna ýagty bolup saçylýar.

   – Owlak!..

   – Nämüçin
çagyrdyñ?

   Gyzyñ sesindäki
tolgunma meniñkä "gaýra dur!" diýýär, ýöne soragy sagdyn. Taýyn
jogabym bolmansoñ aljyrap, gümmi-sümmä urýaryn:

   – Bir zat aýtjak,
şoñ üçin...

   – Gündiz aýdyp
bolanokmydy?

   – Bilmedim. Ýöne
gündiz kyn… – ýuwudynýaryn. – Owlak, gel, azajyk beýleräk çekileli-le, bu taýy
ýolgyra. Birden biri üstümizden geläýmesin.

   – Aýdyber, näme
aýtjak bolsañ, şu taýam bolýar. Otuñ-çöpüñ içinde sümsünip ýörmeli diýen zat
ýok. Men kakam işden gelmänkä öe barmaly. – gyz öýlerine baka gañrylýar. – Ana,
eýýäm ejem daşaryk çykdy. Gözlenýändir. Uzak eglensem, bir zat añarlar.
Gije-girim öýden çykmamyz ýok, iliñki ýaly... Derrew ýoklap ugrarlar.

   Men aljyrap, bir-ä
gapysynda çyra ýanýan uzakdaky bişen kerpiçden salnan kaşañ tama, bir-de
garşymda sülmüräp duran gyza seredýärin.

   – Sen gelip
bilmezmikäñ öýdüp ýaman gorkdum. Gel, azajyk oturaly, onsoñ özüm öýñüziñ bäri
ýanyna eltip gaýdaýyn.

   Düýşdäki lezzetiñ
müñden biriniñ gaýtalanmagy üçin gyz bilen ýanaşyk oturmagymyz gerek. Ýöne gyz
edermikä? Iñ esasy zadam – nädip ogşamalydygyny ýatdan çykarmazlyk. Düýşde men,
adatça, ýanaşyk otyrkak onuñ boýnundan gujaklap alýaryn-da, ony özüme çekýärin.
Ol azajyk garşylyk görkezmän oñanok, ýöne bu gyzlaryñ ädehedi. Onsoñ men
dodaklarymy onuñ dodaklaryna ýetirjek bolýaryn. Olam ýene arkan gaýyşýar... Soñ
näme?.. Bilemok... Ýadyma düşenok... Şondan añrysy, eger walla, bulaşyk,
birhili dumanly, adamyny aklyndan aýryp biljek güýçli duýgy dyñzap gelýär-de, barja
zady ýykan-ýumran edip geçip gidýär. Şonuñ bilen-de düýş gutarýar...

   – Owlak – diýip,
men ahyrsoñy aşak oturanymyzdan soñ sesimi endiredip soraýaryn: – bir zat
aýtsam gaty görmezmiñ?

   – Dur entek! –
diýip, ol meniñ badymy alýar. – Ejemmi ol gelýän? – soñ ol ýerinden turup,
çyranyñ ýagtysyna daşky gapylaryny hem aralykdaky garañky ýoly ykjam synlaýar.
– Ýok, enteg-ä gelenok – ol ýene aşak oturanda, meniñ ýüküm ýeñlän ýaly bolýar.
– Gaty görer ýaly, beýle näme diýjek?

   Men indi wagty
elden bermeli däl diýen düşünje bilen galpyldap diýen ýaly aýgytly gürrüñe
geçýärin.

   – Owlak, men...
bilýäñmi, men seni söýýän...

   – Hawa bilýän –
diýip, gyz ap-arkaýyn jogap berýär.

   Men öz aýdan
sözümiñmi ýa-da eşiden jogabymyñ güýjünden ýaña halys añk bolup, agzymy
öweldýärin.