Omar Haýýam
Söz Omar Haýýam hakynda,
Bu beýik alym hakynda ,öñem diýilen zat az däl,dogrusy,her kim isläninem diýip ýör...
Ýöne yslam dünýämiziñ bu alymynyñ bitiren i$leri,bir iki sany adyna ýöñkelen rubagy bilen unudylmagy ,haklymyka?
abul fath giýaseddin Omar ibn ibrahim haýýam bilen bile ders alypdyr,we ondan soñ ýa$an köp taryhçy alymlaryñ ,meselem,onuõ $ägirdi abu hasan ahmet ibn omar ibn aly an nyzamy al aruzyý samarkandy özüniñ "çar makala",
$emsetdin Muhammet ibn mahmyt $ahruzy "nazhatul arwah we rawzatul arwah"eserinde,
zahretdin bayhaki "hukomoul yslam" kitabynda... ol ynsanyñ (O.H.!)takwa bilen ýa$anlygy,akybet,ahyryýetini oýlaýan we onuñ ugrunda amallar edýän ,döwründe iñ bir sylanylýan (ylymly) ynsanlaryndan bolanlygny nygtaýa...
ýöne olar Omar haýýamyñ (gowy ýa erbet) rubag ýazanlygy hakynda kelam agyz zat ýazmandyrlar...
...birinji bolup,Omar haýýam hakynda inlis alymy,oksford dorulfununiniñ mugallymy Tomas Gaýd ,soñurak fon gomer birgestel we meme nikolas dagy ýazdylar.
I856 njy ýylda iñlis $ahyry edward wits gerald ýetmi$ sany rubagyny terjime edýä we me$hur bolup gidýä.gerald bu terjime hakynda öz halypasy gowla ýazan hatynda:
- "men bu rubagylary öz asly ýaly terjime etmedim.käbir taraplaryny saklap galyp,biri birine go$up(garyp) üýtgetdim"-diýip ýazýa.
Bu terjimä ýewropada $eýle uly üns berildi ki,az wagtyn içinde eýýäm birnäçe dile öwrüldi..
bu musulman ýa$lary din ýolundan uzakla$dyrmak üçin oýlap tapylan oýundy!!!
Eger olar biziñ $ygryýetimize gyzyklanýan bolsalar,näme üçin ferdöwsini,Azadyny,nowaýyny... Terjime etmediler?
Omar Haýýam olara näme üçin gerek boldy?
Olar,omar haýýam ýaly ylymlaryñ uly wekili,özi musulman hasaplansa hem,yslama,onuñ akydalaryna gar$y çykan , diýmek üçin $u ýoly tutdular.
Bu ýerde olar.adaty adamlar ýaly ylymsyz bolmansoñ gar$y cykdy,yslama sowatsyz,akylsyz adamlar ynanýa -diýdirjek bolýalar
...
we ýene ,aloweddin ali ibn muhammet ibn ahmet ibn halop al horasany atly pars $ahyrynyñ lakamy hem,Haýýam bolan.(üns ber. $ahyr.!)
gelip 1978 iñ 6 njy dekabrnda "al ahram" da "londandaky omar haýýam golýazmasy galp eken" diýlen habar çap edildi...(ol ýerde galplyk subut edildi, diýip ýazylan ,kimden haçan satyn alynany hem ýazylan.)
,
käbir eserleri:
1. Zeýji melik$ahy (astranomia)
2.kitabun fil burhan ul sihhat-i turkuk ul hind (geometria)
3.risaletin fi berahin il jewr we mukabele.(bilemak)
4.muskilati hisap (matematika)
5.ylmy kulliýat.(syýasat)
6.nowruznama(bilýäñ muna)
7.rysaletun fil ihtiýal li marifet(altyn kumi$in bir jisimdäki mukdaryny bilmek.)
8.rysaletun fi $erhi ma e$kele min musaderat(bilemak)
9.rysaletun fi wujud.(pelsepe we beden gurlu$)
10.muhtasarun fit tabiiýat(fizika)
11.rysaletun fil kewn wet teklif
12.lewazym ul emkine(yerne görä howa)
13.fil jowap selaseti mesail we fil ke$3il hijab(uc zada jopap)
14.mizan ul hikem (bilmedim)
15.abdurahman el nesewä jopap.
16 nyzamylmülk(biografia)
17.e$ari bil arabiýýe(rubagylar.arapcha)
18. fil mutaýat(ylym prispleri).
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 80/80 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 11 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 80
Eger olar biziñ $ygryýetimize gyzyklanýan bolsalar,näme üçin ferdöwsini,Azadyny,nowaýyny... Terjime etmediler?
Omar Haýýam olara näme üçin gerek boldy?
Olar,omar haýýam ýaly ylymlaryñ uly wekili,özi musulman hasaplansa hem,yslama,onuñ akydalaryna gar$y çykan , diýmek üçin $u ýoly tutdular.
Bu ýerde olar.adaty adamlar ýaly ylymsyz bolmansoñ gar$y cykdy,yslama sowatsyz,akylsyz adamlar ynanýa -diýdirjek bolýalar
shu ýerde de sho maksada gulluk edyänler bara meñzeyä!
ayagaldygna halamadyma basýan DAÝZALAR.öz pikriñzem,näme ücin halamadynyzam aýdyp gidiñdä.gorkýañzmy bir zatdan?
410 ýyl töwerek mundan öñ.astranom Bruno Giordano kainatyñ soñsuzlugy we ba$gada saýýaralaryñ bardygynyaýtdy.
Netijede bolsa.
Katolik dindarlar tarapyndan dinsiz diýip.ölüme höküm edildi.
Ony ýere dikilen gazyga dañyp,diri ýakdylar...
Bu gün mekdep okuwçusam Brunony tassyklaýa...
Bruno,bu ajy ykbal bilen bile,$u me$hur sözüñem eýesi.:
-Tañry eradasyny höküm etmek üçin ýer ýüzündäki gowy ynsanlardan peýdalanar.
Ýer ýüzüniñ erbet adamlary bolsa,öz eradalaryny hökmürowan etmek üçin Tañryny peýdalanarlar...
Nálet siňsin saňa,eý komunizim,
alkaša ówúrdúň, pir dek haýýamy.
sen geleň soň eštdik,hak resulunyň,
arak ičiň! aklyň artar diýýánni.
Aslymyz musulman, elhamdilula,
beýle garalyga sokmaň haýýamy,
kagyza ne ýazsaň,šolam okalýa,
Nálet siňen komunizim eýýamy.
ynandyraýaňam šo sózleň bilen,
aslyny unudan,topar haýbany. serede 70 ýylda dinimize, milliligimize edilen zyýan, şu günlerem dowam edip dur, sen bu barada indi ýazmaňy bes et türkmentug sebäbi bu taýda hem yslamdan görä şeraby gowy görip Haýýamy özüniňki etýänler kän, we olar Sylapmen ýaly açyk göreşden gaçyp minuslary bilen garşy çykýarlar. We olara şuny diýesim gelýär Yslam dini hiç wagt ylma garşy bolan däldir, we ol oýnlarňyzy oýnasaňyzam yslam alymlarynyň öňünde bir gün öz hakyky keşbiňizi açmaga mejbursyňyz belki size Marks, Lelin Yslam ylma garşy diýip okadandyr, emma... gynanýan saňa Allanyň bendesi gapyl galan gözleriňe
agam.minus däl.minamyot bilen gar$y cyksalaram men öz pikirmi erkin aýdaryn $u hakda.
Yokardaky bentleri ýerlikli getirdiñ,Merdan aga. Sag bol
Şu pelsepe diýlen zadyň dine garyşsa jynym tutýar. Bruno ýalňyşýar. Hem deist hemde determinist ýaly gürläpdir. Bu sözi öňem okapdym. ýalňyş pikir. adamlar Allahdan peýdalanarlar diýmek gaty ýalňyş.
$uny dü$ündirsene,haysy alym.näme diyipdir!?
$uny diyjek boldum
goyunow shu temany indi
näme ücin goýmaly,näme ûcin gûnäsiz adamlary gûnäli görkezmeli ile?
dawanyz gutarmaday
p
biz endik etdik.biri bir zada gowy diyse gowy.erbet diyse erbet diyip.
Özûmiz öwrenip,bilip,anyklap bilemzok.iñ bärkisi öz pikrimizi aýdyp bilemzok.
Seret menkim. Yokarda bir topar subutnama Omar Hayyamyñ aklanmagna.
Hany indi sen subutnama goy,garalanmagna.yokardakylary inkär edip biljekmi?
men name birini garalajak diydimmay
Turkmentug! Sen şol aragy wasp edýän goşgularyň Omar Haýýamyňky däldigini Ertir.com ýa-da Talyplar.com-yň agzalaryna subut etjek bolmagyňy ýalňyşyrak hasap edýän. Sebäbini aýt diýseň, arada Talyplar.com-a Adgjmptw agzaň Omar Haýýamyň Pygamberimizi s.a.w gürledip, arak haram däl, çenini bilde içiber dýdirýän goşgusyny men 8-nji klasda Türkmen Edebiýaty kitabynda okapdym. Şol kitapda okuw gollanmasy hökmünde okadýadylar.
Gowsy sen bu delilleňňi Bilim ministrligine alyp barsaň gowy bolarmyka diýýän. Onsoňam şol aragy wasp edýän goşgulary Omar Haýýamyň ustünden aýryp bilseň menem beýleki agzalar begenermik-ä diýýän. Oňa ýetesi zat ýok.
Ýene bir zat, Talyplar.com-da men Omar Haýýamy ýamanlajak bolmadym, şol temaň awtorynyň şol goşgulary göýberip, soň hem ýaňsa alan sözlerine jogap ýazdym. Omar Haýýam bilen şol temada meň işim ýok. Sen hem ters düşündiň. Dogrusyny düşündirjek bolsamam düşünmän gaýta ot alyp ugradyň.
menem saña garalajak diydiñ diyemak.Tema hakda pikriñi aýt diydim.
Hemmämiz bir tarapdan seretsek.
Yagny,howa howa,gaaty dogry diysek ,hakykat cykmaya.
Herimiz bir tarapyndan seredip.anyk sheklini görmeli zadyñ.
Bo$una ,pylanMY$ diyip oturmayas shonda
tuweleme
Miras aga.men ot alyp,saña kemsidiji zat aytdymmy $o ýerde (bir ser sal gaýtadan .dû$ûnersiñ!)