1-nji kitap: 1-nji bap: Buýsançly gala. Ata Gowşudowyň 'Perman' romany

Salam hormatly agzalar! Şu günden başlap türkmeniň zehinli, tanymal, ýazan eserleri elden düşmeýän ýazyjysy, ussat prozaçy Ata Gowşudowyň naýbaşy eseri bolan 'Perman' romanyny bölek-bölekleýin siziň dykgatyňyza ýetirmekçi. Okaň, lezzet alyň, mähriban ildeşler, ýurtdaşlar, obadaşlar! Ýazyjy Ata Gowşudowyň ýatan ýeri ýagty, jaýy jennet bolsun!! Allah rahmet eýlesin!!!

ATA GOWŞUDOW

PERMAN

Roman

Jemgyýetçilik başlangyçlary esasynda redaktirläp çapa taýýarlan N. Hojageldiýew

Aşgabat«Türkmenistan» neşirýaty1989 ý.

BBK 84 Tür7 G50
Toplan: B. Gowşudowa

Gowşudow A.
Perman: Roman. — A.: Türkmenistan, 1989. — 616 s.
ISBN 5—8320—0309—8

Ýazyjy Ata Gowşudowyň «Perman» romanynyň ykbaly çylşyrymly boldy. Ol uzak ýyllaryň dowamynda birnäçe sebäplere görä, okyjylara mälim bolman galypdy. Ine-de ol roman siziň eliňizde. Bu kitapda edebi gahrymanlar, şonuň ýaly-da Öwezmyrat batyr, Dykma serdar, Seýitmyrat beg ýaly taryhy şahslar bilen ýüzbe-ýüz bolup bilersiňiz. Roman Gökdepe urşunyň gandökuşikli wakalaryndan başlap, sowet häkimiýetiniň üstün çykýan günlerine çenli döwri öz içine alýar.

4702590201 — 228
M 551 (14) — 89
66 — 89
BBK 84. Tur7
ISBN 5—8320—0309—8
© «Türkmenistan» neşirýaty

Birinji kitap

Birinji bap: BUÝSANÇLY GALA

Mylaýym güýz paslynyň bir günüdi. Buýsançly burçlary asmanda magallaklap duran galanyň içi adaty joşgunly hereket bilen gaýnaýardy, şatlykly şowhun bilen ýaňlanýardy. Gyş bolsun, ýaz bolsun, tomus bolsun, güýz bolsun — parhy ýok, bu galada şu joşgunly hereket, şu şatlykly şowhun hemişe birsydyrgyn dowam edýärdi. Bu gala guş gelse – ganaty, gulan gelse – toýnagy gyrlyp, üstünden guş hem uçup bilmejege, derwezesinden döw hem sekip bilmejege meňzeýärdi. Hamala, «häh!» diýeňde, ýetmiş bäş derwezesiniň her birinden ýüz müň demir donly Görogly gylyjyny syryp çykaýjak ýaly buýsançlydy.

Emma bu gala daşyndan görnüşi ýaly arkaýyn däldi. Onuň ilaty aýak üstündedi, gijesi-gündizi alada içindedi. Gala onçakly lap ederlik uly hem däldi. Onuň boýy bäş müň ädimdi, ini hem iki ýarym müň ädimden azajyk gowrakdy. Zamanynda Ahalyň uly galalarynyň biri hasaplanýan galalardandy. Galanyň ganatlarynyň berkligi onuň arassa ak-şyrky toýun palçykdan salynmagyndan aňlanýardy. Emma garrylar öz galalarynyň asly sagtynyň berkligi hakynda ownuk gürrüň edenlerinde, muny şeýle düşündirerdiler: «Biz bu galany saldyrmak üçin welaýatdan (Horezminden) ussa çagyrdyk. Ussalar bilen hasap-hesip gepleşildi. Ussalar işini gutarandan soň, muzduny jemagat tölemeli, tä gala salnyp gutarylýança, ussalaryň iýjek-içjeginem jemagat çekmeli edildi. Ussalar ak palçykdan galanyň bir goruny goýup çykdylar. Şol günüň özünde hemişe ýary gijä çenli oýnamaga endik eden jahyl ýigitler täze salnan goruň üstünde ylgaşyp oýnapdyrlar. Ertir görseler, ol gor depelenip, aşak çökerilipdir. Bu sapar ussalar seslerini çykarman, işlerine başladylar. Ikinji gory galdyrdylar. Ýöne jahyllar ony hem edil öňki ýaly edipdirler. Ussalar bu gezegem seslerini çykarmadylar. Ahyry ussalar üçünji gezekden soň aksakgallaryň ýanyna gelip dat etdiler. Aksakgallar ýigitlere käýindiler. Emma ýigitler öz oýunlarynyň galanyň ganatlary üçin peýdalydygy-zyýanlydygy hakda pikirem etmeýärdiler, oýnasalar bolýardy. Şonuň üçinem olar käýelen wagty seslerini-üýnlerini çykarman, ýeňselerini tüňňerdişip gidýän ýaly edýärdiler-de, aksakgallar gitdigi, öňküdenem bäş beter ylgaşmaga başlaýardylar. Öň diňe şowhun edip oýnaýan bolsalar, indi şowhun turuzman oýnaýardylar. Garagol, ýoknasyz ýigitlere buýrup bolmady. Ussalar hem ýapyşan işlerinden el çekmediler. Şeýle basalanyp, zynç ýaly bolan laý öz göwrümini giňeldip, gün-günden berkeýärdi. Indi ussalaram oglanlara zat diýenokdylar. Gaýta her gün işden soň oglanlaryň erjellik bilen oýnaýyşlaryna syn edip: «Degme, oýnasynlar, biziň salan galamyz daşdan hem berk bolar. Bu oglanlaryň oýny gala üçin uly bähbitdir» diýişýärdiler. Şeýdip, ussalaryň hem oglanlaryň kömegi bilen gala salnyp gutaryldy. Bu gala Gökdepe galasy diýen at galdy. Bu Ahalyň buýsanýan galasy boldy. Ussalaryň çeken zähmetine iliň-günüň özi ynsap edip, iki esse artyk hak töledi. Ussalaram köp hoşal boldular».

Siz Ata Gowşudowyň "Perman" romanyny okap görüpmidiňiz?

Hawa, okap görüpdim.(45%, 9 adam)

Ýok, okap görmändim.(55%, 11 adam)