Aýdym -sazyň haram bolyşy
Esselamu aleýkum . Düýnki
musulman bolan repçi baradaky ýazan mowzugymdaky , köp heleýlilik
we aýdymyň haramdygy meselesi jedele sebäp boldy. Bu mowzugymda
köp aýallylyk meselesine girjek däl, inşAllah ol barada aýry
mowzuk açmagy niýet edýän. Bu mowzugymda Yslamda aýdym-sazyň
harmdygynyň delillerini Kurandan we ol aýatlara dogry düşündirişi
beren sahabalaryň sözinden we Sahyh hadyslardan, mezhep
ymamlarymyzdan bize ýetirilen habarlay ýazmakçy.
Aslynda aýdym -sazyň haramdygy
gaty belli mesele welin halkymzyň dogry din ylmy bolmanlygy üçin
gereksiz çekeleşikler ýüze çykýa. Araplarda bir ata sözi bar :
Adam bilmeýän zadynyň duşmanydyr, diýýärler. Delileriň
esasylaryny ýazmak bilen çäklenjek galanynam çeşme görkezerin
ýogsam uzyn bolypdyr zat diýip başlarsyňyz. Kuran-Kerimden aýdym
-sazyň haramdygyny beýan edýän birinji aýat Lukman
surasynyň,6-nji aýatydyr. Aýatda : (Ynsanlaryň içinde şeýle
kimseler bardyr,ylymsyz (ynsanlary) Allah ýolyndan azdyrmak üçin
we oýun etmek üçin SÖZ GÜÝMENJESINI satyn alarlar. Ine olara
peseldiji azap bardyr)diýilýär.
Biz Kurany öz kelämize görä
tefsir edip bilemzok şonyň üçin bu ymmatyň iň haýyrly nesli
bolan sahabalaryň bu aýat barada beren tefsire seredýäs. Alym
sahaba Abdullah ibn Mesud r.a aýatdaky geçen -lehwel hadis-(söz
güýmenjesi)diýmek näme bolýa diýip soralanda , ol sahaba :
özinden başka iläh bolmaýan Allah kasam edýän ol aýdyn-sazdyr
diýip , jogap berýär.(Tefsir-Taberi). Kuranyň terjimeçisi diýip
lakam alan sahab Abdullah ibn Abbas bul aýat barada: Aýatdaky aýdyn
saz we şoňa meňzeş zatlar diýip , tefsir
edýär.(Buhari,Edebil-Mufred.No:1265).
Sahabalardan Ibm Omar we Jabir
bin Abdullah dagylaram bul aýaty aýdym-saz diýip tefsir edýärler.
Sahabalardan soňky nesil bolan tabygynlardan Müjähid,Ikrime,Ibrahim
en-Nehai,Ata ei-Horasany ,el-Hasanul -Basri, Said ibn Jubeýr ,
Katade bin Deame, Meýmun bin Mihran, Habib bin Ebu Sabit, Amr bin
Şuaýb, Abdulmelik bin Jüreýj we Said bin el- Musaýýab Allah
olardan razy bolsyn ýokarky aýatdaky :lehwel hadisiň(söz
güýmenjesi)aýdyn saz diýip tefsir edenlerdir. Bul aýtdan başkada
aýdym sazyň haram bolşyna delil hökminde Isra,64. Hejm,59-61.
Enfal,35 aýatlary görkezlip tefsirçiler ol aýatlarda aýdym-sazyň
haramdygyny görkezýän delileriň bardygyny aýdyp geçenlerdir.
Hadysda aýdym- sazyň haram
bolşyna deliýl Sahyh Buharide -Kitabul Eşribe -bölüminde geçen
hadysdyr. (Kurandan soň musulman ymatynda iň sahyh kitap
Buharidir). Hadysda: Resullah aleýhis salam şeýle diýýär: Bir
döwir boljakdyr şonda ymmatymda käbirleri içkini, zynany, ýüpekli
eşik geýmegi (erkeklere) we aýdym-saz guralalryny çalmagy halal
görjekdirler diýilýär.(düýnki mowzugymdaky aýdym-saz haram däl
halal diýip gygyrýanlar şu hadysyň amala aşandygynyň alamty).
Başka hadysynda : Meň ymatymdan käbirleri içkini başka atlar
bilen içerler. Baş üçlarynda aýdym-aýtdyrarlar we aýdymçy
zenanlara aýdym aýtçakdyr. Allah olary ýere batyrsyn we olary
maýmyna ,doňuza öwirsin.diýip Resullah olara bet doga edýär.(Ibn
Mäje ,es-Sünen). Aýdym -zasyň bar ýerinde hökman ýarym ýalaňaç
ýada aňysyny bärsini bulap durar zenalaram çykyp başlaýa. Başka
hadysda : Iki ses bardyr olar dünýäde lagnatlanadyr. Bir aýdym
-zas sesi we bele beter gelende aglam eňrap çykarylýan sesler.
diýilýär.(Bezzar,Keşful Estar). Başkada kän hadys bar bu
barada. Musulmanlaryň enesi Aýşa r.a enemiz bir gezek aýdym aýdyp
tans edýän birini görýä we ol şeýtandyr diýýär.
(Buhari,Edebul Mufred).
Mezhep Ymamyz Ebu Hanifa aýdym
diňlemegi haram hasaplaýan eken we dinleýäni gaty ýazgarýan
eken.(Ibnul Jewzi,Telbisul-Iblis). Dört mezhebiň dördisindede
aýdym-zas bilen meşgul bolmak we diňlemek haramdyr.
Diňlemäge rugsat berilen we
Ymam Gazaliň Ihýada mubah diýen aýdymy diňe adamyň öz sesi
bilen zas guralsyz aýdan
sözleridir.(ilähi,neşit,hüwdiler,gazallar,söweşde esgerleri
ryhlandyrmak üçin aýdylan marşlar buňa mysaldyr). Buň hem
şerleri bar, hapa söwinç , pahyş, zenalaryň owrat ýerlerini
taryp edýän sözler bolmazlygy gerek we ol işi adamyň kär
edinjek derejede meşgul bolmasy dinde gadagandyr. Belläp geçmeli
zat günimizde ilähi diýip ýaýradylýan zatlaryň köpsi
Yslamdaky ilahi şertlerine gabat gelenok, Mysal Sami Yusuf ýalylaryň
neşidi, üstesinede arada Sami Yusuf interwýusynda men ilahi
çykaramok ýöne şol kliplarym dünýäde ilahi diýip kabul
edildi, men aýdymçy aýdym zas sungaty bilen meşgul bolýan diýdi.
onsaňam soňky döwir pygambre salawat aýtjak diýip , ilähi aýdan
bolyp diniň arkasy bilen gazanç edýän köpeldi. Mysal biziň
ýurdumyzda käbir zenan bagşylar Sami Yusufu türkemnçä öwrip
aýtdylar netijede käbir obalarda toýda aragyň gapdalynda şony
goýberip dagap tans edilýänine ençeme gezek şaýat boldym. Alla
meni we sizi dogry ýoldan aýyrmasyn.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 60/60 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 11 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 60
sholar yaly sazly sozlere aydym diyilya. Aydym-saz haram diyman. Adamlary yoldan azdyryan aydym sazlar/sozler haram.seret aytda name diyya
aydymy juda kop dinlabersen gyzybersen zombi yaly bolyarmykan diyyan. Rock-pop konsertlerde dinleyanlerem, aydyanam ozunden giden yaly dallireshyarler. Sonam dunya belli aydymchylar kop gazanyarlar. Pul bagt getiryar diysen olaryn ichinde narkomanam kop. Dunya belli aydymchy ayrylyshybam yor ya bashga oylenibem yor. Media gorkezip durandyr beyle zatlary. Aslynda yurek bosh bolsa ruham peselip shu yagdaylar bolyarmyka diyyan. Ay gowy dal-de woobshem.
name ymam Gazali öz özunden rugsat zat berip, ol name sen getiren ayatyny okamadymyka?
kimin yarasyna duz sepdimay 😆
name ymam Gazali öz özunden rugsat zat berip, ol name sen getiren ayatyny okamadymyka?
samsyk dushunje berme adamlara. Sheytan birzatdan utanson yzyndan dilin cykaryandyr. Ayatda yalanac bedene seretmegem zyna diyya. Sen oyunden cykman gozunem palatynsa bilen orap yataymasan sen eyyam haram ish etyan. Cykman yatyanmy sen. Goni ayatyn ozunden oka shony sheyle zynan haramdygny, yokardaky ayatda gizlin aydylypdyr shon ucin yer yuzundaki adamlara haram diyip gunasini alyp oturmada
ol aýaty öz kelläňe göre tefsir etmeli däl jan dogan.Sahabalryň aýatdaky näme many aňladýanyny ýazdyma ýokarda eliňe tefsir alyp okap gör bolmasa Tefsir Kurtubi,Tefsir Ibn Kesir,Tefsit Taberi, Tesfsir Es-Sadi ýada sen olardan Kurany gowy bilýän diýjek bolýaňmy.
Ymam Gazali öz özoinden rugsat berenok hadyslardan hökim çykarýa onyň mubah diýýäni ilahiler,hüwdiler,gazalar ,söweşde esgerleri ruhlandyemak üçin saz guralsyz aýdylýan zatlara diýýär.Yslamda olary diňlemäge hiňlenmäge rugsat bar.Haram edileni saz gurallar bilen çalynýan aýdymlar.
samsyk dushunje how SAZ haram. Onda sazly bur topar Kuran sureleri okalya. Shony okayanlar sheyle tpoymyka. Bir zat diyenizde pikirlenip diyayinow. kicijek gunaleri gorup ULAKAN gunalere goz yumyan adamlara hayranow.
gurhanyn wagty gechdi. Sebabi kabir temalarda original sozun dogry takyk manysyny indi bilip bolanok yone yada gabat gelmeyandigi uchin bir tarap (akyllylar) uytgetjek bolyalar, beyleki kone kellelerem onkusini tutyp bashlayar.. Sheydibem musulmanlar gaty kop bolunyarler. 14 asyr on bir kitapda yazylan soz guymenjesi yada shonun arapchasymyshdaray, name manydygyny nadip biljek? 1den kop tapawytly yorup bolmazmy? Diymek huday adamlara kitap ibermeyamish.
Aydym, messege(tmcha name bolya bilemok) berish serishdesi. Edil söz, surat, goshgy yaly. Goshgyn sözlerne manysyna göra haram ya halaldygny bilip bolya, meselem: goshgyda sex, porno taryp edilyan bolsa bu haramdygy köre malim. Yagny messege beryan serishdelen beryan manysyna göra haram ya halaldygny kesgitlemek gerek. Eger hemme Söz Guymenjeleri Haram bolsa onda goshgular her haram bolmaly. Sen getiren ayatyndada: SÖZ GUYMENJESI bn adamlary azdyryan diyilya. Yagny gou manyly aydymlar bn adam azdyryp bolanak, diymek barde Adam azdyrmak maksady bilen aydylyan aydymlar göz önune tutulan
dogan gaýrat etde Alladan utan, erkek bol başka ýere sowma.Düýn sen näme ýazdyň eger biz ýalňyş bolsak bileli zat diýipdiň .Soňky güriňi näme .Sen aýatlary öz kelläňe göre düşündirme.Ýatkeşligiň pes bolsa düýni mowzuga girde okaý.Gaty gaýrym diýen bolsam göwin etme.
Aydym, messege(tmcha name bolya bilemok) berish serishdesi. Edil söz, surat, goshgy yaly. Goshgyn sözlerne manysyna göra haram ya halaldygny bilip bolya, meselem: goshgyda sex, porno taryp edilyan bolsa bu haramdygy köre malim. Yagny messege beryan serishdelen beryan manysyna göra haram ya halaldygny kesgitlemek gerek. Eger hemme Söz Guymenjeleri Haram bolsa onda goshgular her haram bolmaly. Sen getiren ayatyndada: SÖZ GUYMENJESI bn adamlary azdyryan diyilya. Yagny gou manyly aydymlar bn adam azdyryp bolanak, diymek barde Adam azdyrmak maksady bilen aydylyan aydymlar göz önune tutulan
ay jan dogan men teswir etmedim. jan dogan senem gozuni aylada Allahyn yolundan azdyrjak diyilip yazylypdyr. Allahyn yolundan azdyrjak her bir zat haram. dine aydym saz dal. Aydym saz bolanda her hili bolup bilyar. Allaha yakynlashdyryanam, dashlashdyryanam. Shon dashlashdyryany haram. Onda men Kuran okamda henli edip okayan olam haramdyr sen ucin. Uje hinlenmek aydyma degishli bolya?
Ay shu erkek bol diyip gurleyan adamdan gacgyn mydama
Kuranyň wagty geçdi diýmek adamy dinden çykarýa .Eger pikirlenmden diýen bolsaň sen toba etmeli.Ýok eger masson zat bolsaň biljek däl.Gaty görme.Edil Kuran ýaly müň ýyllardyr goralyp gelýän tefsirler bar.Kitapdan dinden habaryň ýok zowladyp otyrsyň.
Men Ylmyha ynanyan. Shondada sheyle yazyk. Senem ozunce netije cykarda gez sonky deswirim shorik! Ozem 4 mezhepde haram diyipsin onerti mezhepleri oka onsan guwa gec!!!!!!!!!!!
Aýdym-saz
Adamzat taryhy ýaly gadymy bolan we wagtyň dowamynda dürli özgerişlige sezewar bolan aýdym-sazyň hemme taraplaýyn ynsana täsiri bardyr. Onuň täsiri hem peýdaly hem zyýanly bolup bilýär. Aýdym-saz halk arasynda, umuman, wagt geçirmek üçin güýmenje diýip kabul edilýär. Emma ol aslynda duýgy we düşünjeleri ses bilen aňlatmak ýa-da sesi sazlaşykly we estetiki maksada laýyk görnüşde ulanmak sungatydyr. Ymam Gazala görä, aýdym-saz tebigy zat bolup, ynsany towhyda çagyrýan täsin owazlardyr. Ynsany keýpi-sapa, ýaramaz pişä eltýän sesler aýdym-saz däldir.
Yslamyň ilkinji döwründe aýdym-saz we gurallary edil surat we heýkel ýaly kabul edilipdir. Şol döwürde aýdym-saz diňe nebsiň bet arzuwlaryny kanagatlandyrmaga gulluk edipdir. Ymam Gazaly «Ihýa-u-ulumid-din» atly eserinde, aýdym-saz diňlemegiň mubahdygyny aýdýar. Çünki aýdym-saz aslyýetinde sungat we zerurlykdyr. Käbir keselleriň aýdym-saz arkaly bejerilýändigini ylym görkezýär. Bu bejeriş usulyna taryhda-da, şu günlerde-de duş gelinýär. Diňlenilende ynsanda Allaha söýgini, milli we dini gymmatlyklara hormaty döredýän aýdym-sazy diňlemek, ýerine ýetirmek mubahdyr. Emma gahar-gazaby, öýke-kinäni, jynsy höwesleri oýarýan, umytsyzlyga itekleýän aýdym-sazlary ýerine ýetirmek, diňlemek jaýyz däldir.
Men özimden ýazmadym gardaş men diňe yslam alymynyň kitabyny terjime edip goýdym.Ýokarda seň ýazanyňda ýekeje deliýlem ýok.Sen gaýrat etde jogap ber IHÝA Ulumidini eliňe alyp gördiňmi.Ymam Gazalyň nämä mubah diýýänini men ýazdym.Nefsiňize uýýan ýerini alaýýaňyzmy ýa.
aydym saz tasirli bolyar diyilyar. 5 duygy organyn duyyan zadynynyn hemmesem tasirli bolup bilyar. Sen nahar iyshinden, geynishine, yoreyshine, hatda kolegane chenli tasirli bolup bilyar.. Garaz pikir etdigiche uzap gidyarlar..
Hadysda: Resullah aleýhis salam şeýle diýýär: Bir
döwir boljakdyr şonda ymmatymda käbirleri içkini, zynany, ýüpekli
eşik geýmegi (erkeklere) we aýdym-saz guralalryny çalmagy halal
görjekdirler diýilýär.(Buhari)