Maksadyna ýeten gyz (türkmen halk ertekisi)

Terrorzini· · 374 gezek okaldy· halanan: 3ertir.com



Gadym zamanda bir tütjar baý adam
bar eken. Onuň maly ýere-göge sygmaýar eken. Em­ma bu baý gaty husyt eken.
Hatda özi hem zadyn­dan arkaýyn iýip-içip bilmän, gysy­my­ny gy­syp
, şondan çyksa ýalap, çykmasa
ýalamaýan eken. Bu ba­ýyň özünden başga birki ýaş uly agasy hem bar eken. Ol
pahyr ýar­lykly garyp eken. Bu garyba inisi tarapyn­dan hiç bir kö­mek bolmaýan
eken. Garyp ahyr açlykdan ölen. Onuň aşy­ny-su­wu­ny hem oba adamlary beren.
Garybyň yzynda ýaňy bir on, on bäş ýaşa ýeten ýalňyz ogly galypdyr. Bu oglan
kim ýüz berse, nan berse
, şonuň malyny bakyp geziberen. Aradan aý-gün ge­çip, oglan obalarynda bir
gyzy halan. Gyzam ony halan. Gyz örän owadan hem edepli eken. Gyzyň ata-
enesi bu­laryň söý­gü­lerinden habardar bolup:

— Ýekeje gyzymyzy ýakmaly —
diýşip
, öz gyzlaryny ýaň­ky
ýigide nikalap berip, öz gurplarynyň ýetdiginden toý edipdirler.


Ýigit hoşroý bolan, emma gyzyň owadan­ly­gy hem çaksyz eken. Bu ikisi bagtyýar ýaşa­şyp ýörkäler,
günlerde bir gün gyz bir ýerden gelýärkä, hälki husyt baý onuň al­nyn­dan çy­kyp,
huşy başyndan uçup, öz agasy­nyň
oglu­nyň gelnine aşyk bolan. Ol:

Arhiwiň ýagdaýy

● Doly tekst

● 15/15 teswir saklanypdyr

Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 20 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗

Teswirler 15



— Bu kimiň maşgalasyka? — diýip,
garama-gara yzyna düşüp gidýär. Gelinem
, gel-gel, açly­gyndan ölen öz agasynyň çagşan jaýyna gir­­ýär. Gözel gelniň kül-külüne düşüp, he­ni­ze bu güne çenli
adyny tutman gezen
baý agasynyň
ogluny ýanyna çagyryp:


— Ýeri, hal-ahwalyň niçik, sen jan
ýaly aga­myň ogly ahy­ryn, bizden näme gaça durýar­syň. Etjegiň gara zähmet bol­sa
bizde-de ta­py­lar — diýen.


Ýigit öz içinden: «Bu nähili
gürrüň bol­dy, bu gürrüň aga­myň aýtjak gürrüňi däldir-le. Atam açlykdan öldi,
bu ömründe biziň ga­pymyzdan garan adam däl. Hudaý munuň ýüre
­gine rehim salandyr»
diýip pikir eden. Soň:


— Bolar-la, işiň bolsa senem
buýrube
­rer­siň-dä — diýen.

Onda baý:

— Men keseki däl, men seniň
özüňki. Ine,
inşalla,
ertir-birigün söwda kerwenimiz ug
­­ra­ýar. Senem şolar bilen goşulşyp gitseň saglyk bolsa,
ýuwaş-ýuwaşdan bu garyplyk­dan gutular­syň — diýen. Ýigit:


— Gitmäni kyn göremok welin,
yzymda ýaşa­jyk gelnim hor bolarmyka diýýärin, gün­­de­
kimizi günde gazanyp, getirip
durýar­dym — diýen.


Onda baý, hossarsyrap:

— Ýeke gelniň gürrüňini edýärmiň.
Sen gel­­ýänçäň ony eli­miziň aýasynda saklarys. On­dan sen arkaýyn bolaý —
diýen.


Ýigit baýyň gürrüňine ynanyp,
söwd
agär­ler bilen gitmäge
razy bolan. Şeýlelik bi­len
, baý agasynyň ogluny uzak ýere söw­dagär­ler bilen ugradan.

Baý söwdagärleri ýola salansoň, dört aý geç­ýänçä gelne
ölmez-ödi ugradan. Bir günem ýarym-ýaş aglap gelniň ýanyna baran. Bu ýagdaýa
allaniçiksi bolan gelin gaýyn agasyna how­sa­laly ýüzlenen:


— Näme boldy, eýgilikmi?

Baý sojap:

— Inim ölüpdir, inim — diýip,
möňňü­rip başlan.


Gelin ör-gökden gelip, haýalyrak:

— Wah, bagtym ýatdy diýsene,
haçan bolan zat ol? — di­ýen.


Baý:

— Wah, hasaplap gördük, biz.
Eýýäm öleni­ne şu gün üç ýarym aý dagy bolupdyr — diýen.


Sebäbi şerigata görä äri ölen
aýala üç aý on günden soň äre barmaga ygtyýar berilýär eken. Baý hem şol hasaba
garaşan. Baý gaý­dan­dan soň
, gelin gijäni gaýgy-gam bilen ýas tutup ge­çirýär. Baý ertir ir bilen
gelniň ýanyna baryp, aglap-
eňräp:

— Öleniň yzynda ölmek bolmaz,
beýdip, ýas tutup otur­mak­dan iş bitmeýär. Mende bir maslahat bar — diýen.
Onda gelin:


— Ol nähili maslahat? — diýip
soran.


Baý:

— Sen indi maňa dakylaýmaly
bolsaň ge­rek, sen meň piki­ri­mi nähili görýärsiň? — diýen. Gelin gahardan
ýaňa ýary­laý­jak bolup:


— Şumudy aýtjak maslahatyň. Göteril şu
taýdan. Ýagşy-da bir maslahatyň bar eken! — diýip gygyran. Baý muny ýüzüne-de
alman, gel­ne bakan el uzadypdyr. Gelin hem gapda­lyn­da duran gara kündük
bilen maňla­ýy­na şeý­le bir ýelmäpdir
, baý entirikläp çally küý­zäni süsüpdir. Maňlaýy deşilen
baý esli wagtlap özüne gelip bilmändir. Baý öýüne ba­ryp, pikirlenip iki sany
öz diýen adam­la­ryny tapyp, olary çagyryp, olara hyýa­lyny aýdan we olaryň
özüne şaýat bol­ma­gy­ny soran. Şaýatlygy üçin olara pul hö­dür­län. Olar hem
razylyk beren. Baý bu iki şaýada diýjek söz­le­rini jikme-jik öwre­dip, ýat
tutduran. Şon­dan soň baý patyşa­nyň ýanyna baryp arz eden we şeýle diýen:


— Agamyň ogly uzak bir ýere
gidende aýaly­ny we öýüni maňa tabşyryp gidipdi. Onuň aýaly bolsa, yzynda
ýaramaz ja­hyl­lary öýüne ýygnap, her agşam meýlis edýär. Bir gije men şol
jahyllaryň biri bilen ol gelni bet işiň üstünde tutdum. Şol pursat ol ja­hyl
meni urup, maňlaýymy ýardy.


Patyşa:

— Bet iş bilen görlenine şerigat
boýun­ça şaýat barmy? — diýip soran. Onda baý ýaňky şaýatlarynyň atlaryny
beren. Paty­şa ýasa­wul­laryna şaýatlary getirmäge buýruk be­ren. Pula tutu­lan
şaýatlar hem gelip, ba­ýyň öwre­den sözlerini jikme-jik paty­şa aý­dyp­dyr­lar.
Patyşa olara ynanyp:


— Baryň şol haýasyz gelni alyp
geliň — diýip buýran. Gel­ni getirenlerinde patyşa gazaba münüp:


— Äriňden bäş gün daş düşeňde
ar-na­my­syňy ýere çalyp, sen zyna işler edipsiň. Utan
­­maýarmyň. Haýa, ar-namys bol­maz­my
sen
­de? — diýip, hemle urup
başlan. Gelin agla­man, eň­remän mert durup, özüniň arzynyň diň
­len­me­gi­ni patyşadan
soran. Patyşa ony diňlän. Emma gelniň şaýady bolmandan soň patyşa gelne
ynanmandyr.
Patyşa:

— Şerigat boýunça üç sany şaýadyň
kepil geçmegine görä, seniň jezaňy bermeli! — di
­ýip, ýasawulyny çagyryp:

— Bu ilden çykan haýasyzy saňsar
ediň! — diýip buýruk be­ren. Gelni bada şäheriň çe­ti­ne çykaryp, ýedi ýoluň
ýakasyn­da, guşak­ly­gyn­­dan aşagyny çukura gömüp, onuň üstüne ýerli-ýerden
daş ýagdyrypdyrlar. Zyňlan daş­lardan gelniň üsti göm­len­den soň: «Indi ölen­dir»
diýşip
, ýasawullar dargap
gidenler. Ge­lin ag­şamara özüne gelip, agyrlaryna çy­daman tow­la­nyp,
iňňildemäge başlan. Şol gi­je bu ýol­dan düýeli geçip barýan bir baý adam iňňil­di­ni
eşidip, sowulyp, gelniň ýany­na baryp gör­se, endam-jany gyzyl gan bo­lup ýatan
bir ge­lin diýýär.
Baý
gelne neb­si agyryp, ony daş­laryň arasyndan so­gu­ryp çykaryp, düýe­si­ne
mündürip alyp giden. Birnäçe günden muny bakyp, bejerip, ýarala­ryna em eden.
Aýyň bölegi ýaly gelne baý aşyk bolup, gelne ýü­regindäkini aýdan. On
­da gelin sypaýçylyk bilen:

— Sen meni öz gyzyň ornunda bakyp
be­jer­diň. Şundan soň beýle zat diýmäge neneň ýüzüň çydady? — diýende, baý
gyza ýüregini aça­nyna utanyp, soň geplemändir. Baýyň aýaly-da ge­lin­den ärini
gabanyp, kän azar be
­rip­dir. Baýyň gapysynda bir
guly bar eken.


Bir gün gelin suwa gidende, ony
bu gul gö­rüp, oňa aşyk bolup habar atan hem goşa­ryn­­dan tutjak bolup el
uzadan. Gelin elini sil
­kip alyp:

— Heý, eliň şel açsyn — diýip
gula gar
­gan.

Gelniň gargyşy kabul bolup, guluň
bir go­ly ysmaz bolup galan. Gul bu gelinden ar almak üçin oňa ýamanlyk etmegiň
ýoluny agta­ryp­dyr.


Bir gije il ýatyp, it uklanda gul
baýyň öýüniň tüýnüginden içerik giren
we sallan­çakda ýatan çagajygyň kellesini kesip,
yzy­na çykan.


Baýyň gelni ir bilen oýansa,
oguljy­gy­nyň kellesi bir ýerde, göwresi bir ýerde ýatan. Zäh­resi ýarylan aýal
kellesiz oguljy­gy­ny bagry­na basyp, bagyryp başlan. Ol oguljy­gy­nyň öldüri­le­nini
hälki gelinden gören. Sebäbi çaganyň damagyny çalan pä­kisi, onuň ýassy­gynyň
aşagyndan çykanmyşyn.


Ýüreginden pyçak urlan ýaly bolan
baý saňňyldap zordan gelin bilen gürleşen we onuň bu ganly işden habarsyzdygyna
yna­nan. Sebäbi gelin bu işden özüniň habarsyz­dy­gy­ny, eýjejik çaga beýle
zalymlyk edip bil­me­jekdigini aglap-aglap düşündi­ren.


Baý bu işde kimdir biriniň haram
eli
­niň bardygyny duýan hem
geline garap:


— Sen indi, bu töhmetden soň
bizde galyp bilmersiň. Men seniň, ýol harjyňy bereýin. Sen öz hajatyňa özüň
gara — diýip, gelne ýol harjyny we kyrk tylla beren. Gelin egin-
eşik­lerini alyp ýola düşen. Gidip
barýarka bir agyr märekäniň üstünden gel
en. Görse, jel­­latlar bir adamy dardan asjak bolup duranlar. Gelin märekäniň bir çetinde
duran adamlaryň birinden:


— Bu adamy näme üçin dardan asjak
bol
­ýar­­lar — diýip soranda, ol:

¾ Bu tüýkesme ogry, muňa kyrk tylla töle­se
goýberýärler. Emma bu ogruda zat ýok — diýen. Gelniň ogra ýüregi awap,
ýanyndaky kyrk tyllasyny, jellatlara eltip berip, og­ryny ölüm­den halas eden.


Soň gelin ýene öz ugruna, ýola
düşüp gidi­be­ren. Ölümden sypan ogry bolsa gelniň yzyn­­dan ylgan. Şol wagt
gelniň öňün­den agyr ker­wen çykan. Yzyndan ylgap barýan ogry hem ýeten
we:

— Dat-bidat, men gyrnagymy
gaçyrdym, şo
­ny
bir tutuň — diýip, uly ili bilen gy
­gy­ran.

Kerwenbaşy gelni tutmagy
ýigitlerine buýran. Ogry gelni gyrnak hökmünde kerwen
­ba­şa satan.

Gelin görgüli ogryny
tanamaýandygyny
, şon­­da-da,
ony ölüm­den halas edendigini şun­­ça ýalbaryp düşündirjek bolup­dyr. Em­ma oňa
ynanan adam tapylmandyr. Gelin içi­niň ýan­gyjyna:


— Kezzap, seni dardan asjak
bolanla­ryn­da ýalňyşan eken­ler. Saňa ölümiňem iň el­hen­ji­ni, jebirlisini
bermeli ekenler. Du­ru­ber en­tek, sen kesbiňe görä taparsyň. Her­nä pis
açaýadyň-da — diýip gargapdyr. Ker
­wen­başa bolsa:

— Sizdenem bir erkek bolarmy?
Türkmen öz naçaryny penalaýandyr. Siz ýaly her öň­eten kezzabyň ygtyýaryna
berýän däldir — diýen.


Başga alajy bolman gelin bu
kerwenleriň gyrnagy bolup gitmeli bolan. Kerwenler gyr­­nagy satyn alyp
ugranlaryndan soň, şol gi­dip baryşlaryna bir derýanyň boýuna ba­ryp, gämä mün­meli
bolanlar. Gämä münüp ugran­­la­ryndan soň, gaý turup, gämini kül
-owram eden, emma gelin bir
tagtanyň üstünde
aman
galan. Bu gelin tolkun bilen derýanyň kena­ry­na çykyp, ol ýerde özüne gelenden
soň, öz eşik­lerini çykaryp, erkek eşigini g
eýen we ýola düşen. Ýolda
garakçylara sataşan. Olar mu­nuň aýal-
erkekdigini tana­man­dyrlar. Garak­çy­laryň baştutany
gelin­den kän zat sorap, ahyrynda-da adyny soran. Onda gelin:


— Adym Esen — diýip jogap beren.

Şeýlelik bilen, gelni myhmanlapdyrlar, şol wagt
garakçyla­ryň içinde gaty bir ýeser ýigit bar eken. Ol her wagt gelniň ýüzüne
se
­redip:

Esen gözi,
gyz gözi,


Ýakdy ýandyrdy bizi.

Elleri bilezik yzy,

Boýunlary bukaw yzy —

— diýer eken we yzyndan:

— Hä, gözüň-ä gyza meňzeýär
welin, ýöne er­kek bolaýa­syň
-da — diýip goýýan eken.

Şunuň bilen, garakçylar gelni
tanap bil
­­män
ýola salyp ugra­dan­lar.
Ol az ýöräp, köp ýöräp, gijäniň bir wagty bir şäheriň der­­wezesine ýeten.
Aýak ýygnanansoň, galanyň der­we­zesi bir eýýam gulplanan ekeni. Derwe­ze­­ban­­lar
hem gijäniň bir wagty bolansoň
, der­we­ze­lerini açmandyrlar. Gelin ol gijäni derwe­zä­niň agzynda
geçiripdir. Edil şol gije ol galanyň patyşasy ýagty jahan bilen hoşla­şan eken.
Patyşa ölende, ol ýeriň däbi boýun­ça, daň atan badyna galanyň derweze­si­ni
açýan ekenler. Der­we­zäniň daş agzyna ilkinji ge­len adamy patyşa eder
ekenler. Şol gün daň­dan galanyň halky ýygnanyşyp gelip, derwe­zäniň gapysyny
açsalar, egni-başy oda atsaň tütemejek hor bir ýaş ýigit derwezäniň ag­zynda
oturan eken. Adamlar sen-men ýok, bu ýi
­gidi tutup alyp gidibe­ren­ler. Erkek eşigini geýnen
hälki gelin:


— Dat-bidat! Men näme günä etdim,
hatda der­wezäni hem kakmadym ahyryn — diýip gy­­gy­ryberen. Kim onuň gykyly­gy­na
gulak asýan. Ahyry gelni götergiläp barýanlaryň bi­ri dil­le­nen:


— Eý, garyp, sen düşün, bu biziň
resmi­miz, biz seni eltip patyşa edinjek — diýen. Onda gelin:


—Nähili adamlar siz? Men barmaga
gapy tapman ýurt sy­ryp ýören bir gedaý. Men­de­nem bir patyşa bolarmy? — di­ýip,
öňküden hem be­ter gygyran. Onda-da onuň gyky­ly­gyna gu­lak asýan ýok diýýär.


Ony patyşanyň köşgüne eltip, şanyň ly­basyny
geýdirip, tagtda oturtdylar diý­ýär.
Ahyrda gelin adyl patyşa bolupdyr. Onuň ady dünýä
ýaýrapdyr. Ol halkyň arzy-halyny diňläpdir. Garyb
a-gasara, ýetime-ýesi­re hemaýat edipdir.
Hatda dertli barsa emini salgy be­rip­dir. Ýurdy asuda saklapdyr. Goý, bu ge­lin
patyşalygynda galsyn. Indi haba­ry gelniň yzynda galan söý­güli ýigidinden
eşideliň.


Ol ýigidi atasynyň dogany, öz
söwdegär­le­ri bilen ugradan­dan soň, ol baýyň döwleti gaý­dyp, iki gözi hem
gapylan. Ýigit ýur­duna gaýdyp gelse, agasynyň gözi gapylypdyr. Ýi­­git agasy­nyň
halyny soramaga baran ba­dyna
, ol ýigidiň gelni bilen bag­la­nyşykly waka­la­ry aglamjyrap aýdyp berýär:

— Seniň aýalyň öýüňe orramsylary
üýşü
­rip, ýaman işleri etdi.
Maňlaýymy ýardy. Çy­­dap bilmän, patyşa arz etdim. Adyl paty­şa­hym haýasyzyň
jezasyny berdi. Saňsar etdi­rip öldürtdi — diýip hamsygýar.


Sada ýigit agasynyň sözüne
ynanyp, saň­sar edilen gelnine gahar edip
, hum ýaly çi­şen.

Gahary köşeşenden soň, günlerde
bir gün oglan agasyna:


— Biz söwdadan gelýärkäk, ýolda
bir şähere düşüp geçdik, ol şäheriň bir patyşasy bar eken, gaty adyl we her bir
derdiň derma­ny­ny bilip gutarýan eken. Men seni şoňa äki­deýin, belki, seniňem
gözüň şypa tapar — diýen.


Baý ýigidiň sözüni makul görüp,
gitmekçi bolan. Şaýlaryny tutup, ýola düşenler. Gidip barýarkalar, bir adam
bularyň öň­lerinden çykyp nirä barýanlaryny soran. Bu­lar hem akylly paty­şanyň
gürrüňini be­ren­ler.


Onda ol adam:

— Onuň ýaly bolsa, meniňem bir
gulum bar, şonuňam goly ysanok, menem şony alyp gi­de­ýin — diýip, guluny
tirkäp bula­ra goşu­lan. Ýene gidip barýarkalar öňlerinden endamy pis açan bir
adam çykan, olam ýolagçylaryň nirä barýanlaryny soran. Muňa hem akylly
patyşanyň gürrüňini berenler. Onda ol pis açan adam:


— Onuň ýaly bolsa, menem gideýin,
heý
, meniň bu kese­li­me nepi
degmezmikä? — diýip, bular bilen tirkeşip giden.


Bular az ýöräp, köp ýöräp, adyl
patyşa­nyň galasyna ýeten­ler. Patyşanyň galasyn­daky ga­rawulyndan patyşanyň
ýanyna goý­ber­megini soranlar.


Garawul baryp:

— Patyşahym, şeýle-şeýle adamlar
ge
­lip­dir. Seniň ýanyňa gelmek
isleýärler — diýen. Patyşa olaryň girmeklerine rugsat be­ren.


Bular gapydan giren badyna patyşa
ola­ryň hemmesini ta­nap­dyr, emma gelenler pa­tyşany gümanam etmändirler.


Patyşa:

— Ýeri, myhmanlar! Näme arzyňyz
bar, aý­dyp oturyň — diýip soranda, gelenleriň her­­si öz derdini aýdyp, emini
sorap başla­ýar­lar.


Patyşa ilki bilen gözi gapylan
baýa ýüz­lenipdir.


—Belki, sen bir uly günä edensiň, ýogsam
seniň gözüň ga­pyl­mazdy?


Baý:

— Ýok, meniň hiç hili günä eden ýerim ýok — di­ýip
boýun almandyr.


Onda patyşa:

— Seniň bir uly günä edeniň hak,
sen ony boýun almasaň
, menden
saňa peýda ýok — diýen. Ýene baý:


— Şahym, men günä edemok — diýip, bo­ýun almajak bo­lan:

Patyşa gazaba münüp:

— Jellat — diýip gygyran.

Baý:

— Dur, dur patyşahym, baryny
aýdaýyn — diýip gygyran
.

Patyşa:

— Eden günäňi bolşy-bolşy ýaly ba­ry­­ny gylyny gymyldat­man
ýeke-ýekeden aýt­ma­saň
,
ýene-de jellada gygyrmak kyn däl — diýip, baýa ýüzlenen. Baý agasynyň ogly hem
onuň gelni bilen baglanyşykly eden işle­rini bir ýan ujundan aýdyp başlan. Baý
gür­rüň etdigiçe agasynyň ogly, gaharlanyp çi­şip, ýumrukla­ry­ny düwüp başlan.
Baý ol wa
­kalary
aýdyp gutaran badyna ýigit nirede oturandygyny unu
­dup:

— Sen haramzada, meniň gelnime göz gyz­dy­­ryp, meni
ölüme ýollan ekeniň — diýip, ba­ýyň üstüne turup topulan.


Patyşa:

— Duruň-duruň — diýip, gygyryp:

— Tagt meniňkimi ýa siziňkimi,
meniň tag­tymda beýle bi­ýe­deplik etjek bolsaňyz, ýasa­­wul­laryň öňüne
salaryn — diýen. Soň ýigidi köşeşdirip gula ýüzlenen:


— Senem bir uly günä edensiň,
ýogsam el­leriň beýle şel açmazdy, senem aýdyp otyr.


Baý bilen bolan wakany görüp
oturan gul, bir ýerde hata iş eden bolsa, bir zat gal
­dyr­man, hemmesini birin-birin aýdyp
çy­kan. Bu guluň hojaý
yny baý
gahardan ýaňa çym-gyzyl bo­lup:


— Wah, mensebäpkärini tapman ýördüm welin, meniň oglumyň
damagyny çalan sen eke­niň. Wah
, patyşahym rugsat ber­seň, bu gu­luň damagyny bir çalaýyn — diýip, ýerinden
gob­sunan:


Patyşa ony saklap:

— Meniň ýurdumda günäsini boýnuna
alan adama ölüm ýok — diýen
.Soň günäkärlere beren
soragy bilen patyşa pis aça­na ýüzlenen. Olam ol patyşadan gorkusyna eden
işleri­ni boýnuna alyp:


— Men bir ýurduň tüýkesme
ogrusydym. Patyşa maňa hiç bir alaç edip bilmän, ahy­ry tutup
: «Şunuň ýoguna ýanmasam, ogrulygy­ny
goýjak däl» diýip, meni dardan asmaga buý­ruk berdi.
Meni dardan asmakçy bolup durkalar
bir ýüregi ýuka gelin maňa dözmän jellatlara kyrk tylla berip, meni satyn alyp,
ölümden halas etdi. Men ol gelne ýag­şylyk etmegiň deregine gaýta onuň yzyndan
kowalap tutup, ony gabat gelen kerwene «Gyr­nagym» diýip, aldap satdym. Pulunam
he
­zil­ler edinip sow­dum. Şonda
gelin görgüli: «Men seni ölümden gutardym. Sen maňa näme üçin beýle zulum
edýärsiň» diýip
, şunça
ýal­barsa-da, gulak sal­madym, naýynsaplyk et­dim. Gelin maňa «Pis açasyň»
diýip gar­ga­dy. Şondan soňam şeýle boldum — diýip, og­ry eden günäsini
birin-birin aýdyp çy­kan.


Patyşa günäkärleriň üçüsinem
diňläp:


— Bolýar, men siziň hemmäňiziň keseli­ňizi
eşitdim, indi size jaý görkezerler. Bir sel­lem dem-dynjyňyzy alyň, emma ga­har-kapyr­dyr,
biri-biriňize zyýan ýetir­mek­çi bolsaňyz, keseli­ňiz­den açylmarsyňyz — diýip
, bulary ugradan.

Ýarygijeler myhmanhana patyşanyň
ýasa­wu­ly baryp, ýigidi turuzyp:


— Seni patyşa çagyrýar — diýip, öňüne sa­lyp alyp gaýdan.

Oglan:

— Ýarygije meni näme etjekkä
ýa-da ölüme buýurjak­my­ka? — diýip gorkan. Ýasawulyň öňü­ne düşüp, ýigit jaýa
girse, ynha
, patyşa­nyň lybasyny
geýnen gözel gyz tagtyň üstün­de ýalpyldap otyr. Ýigit tanaman, gol gowşu
­ryp baş egen. Onda gelni:


— Näme tanamadyňmy? Gel, indi bu
tagt seniňki, men se­niň öz gelniň ahyry! — diýen-de, ýigit aňk-taňk bolup
, onuň ýüzüne iç­gin sereden hem
gelnini tanap begenjinden ylgap baryp
, ony gujaklan. Gelin ýigide ba­şyndan geçen wakalaryň hem­mesini
ýeke-ýeke gürrüň be­rip, ony tagtda oturdyp
, paty­şa edipdir. Ýi­git şundan
soň
: «Ol günäkär­leri ölüme
buý­raly» di­ýip
,
gelnine ýüzle­nen. Ol:


— Ýok, olar bilen deň bolma— diýen.

Keselli myhmanlar, ertir turup
görseler, hemmesi dertlerin­den saplanypdyrlar. Baý:
«Gözüm açyldy» diýip, diriň-diriň
bök­ýär. Ogry: «
Endamymyň
pisi aýryldy» diýip, be­genip, bir ýerde durup bilmän iki ýana at salýar.
Gul: «Elim gutuldy» diýip, begen­jin­den
ýyrş-ýyrş edýär.


Şol pursat patyşanyň ýasawuly
gelip:


—         
Sizi patyşa çagyrýar — diýip, öňüne sa­lyp alyp giden.

Günäkärler gapydan giren
batlaryna, ogla­nyň patyşanyň tag­tynda oturanyny, horluk çeken gelniň bolsa
onuň ýanynda aý ýaly bolup ýalpyldap duranyny görüp, huşlary başla­ryn­dan
uçup, bedenlerinde galpyldy peýda bo­lan. Gelin:


— Ýeri, erkekler, sütem eden
adamlaryňy­zy tapdyňyz däl­mi? — diýip
, olara ýüzle­nen.

Gorkularyndan gagşaşyp duran
günäkärle­riň jogap bermäge agyzlary hem gowuşman­dyr. Emma saňsar daşynyň
aşagyndan gelni ölüm­den gutaran goja:


— Indi bildik, köp sag boluň, gyzym — diýen.

Gelin:

— Beýdip gorkup sazanaklaşyp
durmaň, men siziň bilen deň bolman, size jeza ber­jek däl. Ony öz ynsabyňyza
goýýan. Eger ol sizde bar bolsa, kesbiňizden bereket tapyň. Baryň gidi­be­riň —
diýen.


Paýhasly gelin ýurdy adamsy bilen bile adalatly dolan­dy­ryp, il-günüň
alkyşyny alan

Gaty gyzykly ekeni. Yer togalakdyr diyip keypine aydylanokda ...

Ахырына ченли окамалы болдай гызыклыжа болансон

Okadym. Shun kinosam bolmaly.

Hezil edip okadym,sagbol awtor...dat-bidat sozi gowy eken...

Yalnyshmasam shul ertekin turkmen kinosam bolmaly? Hool,ogryn 'men zemzen chagasy' diyyaremlay...

bah..bet erteki ekenay 😆

eyvanina vardym eyvani chamur.
odasina vardym elleri hamur,
uykudan uyanmish, gozleri mahmur.
gelini , gelini turkmen gelini,
omrumde gormedim boyle gelini ... 🙂

gaty gyzyklyja erteki eken, erteki bolsa-da chynlyk payi bardyr elbetde🙂

Sagbol yazanyn u.n, gowy eken

sonyna cenli okadymay🙂 sonyragy Akpamyk erteka menzeshrak ekeni.

Kop kop sag bolun

ayssau, okap hezil etdim, aslynda kop okamaly zat bolsa yaltanyp okammokdym. Asyl nadip okap dynanymy bilman galdym, sagja bol paylashanyna

Akpamyk ertekisi ekenä!

sagbol paylashanyna! dogurdanam bir hili tanysh erteki, kinosyny gorupdim oydyan)

Бетинден эртеки экен