Her setirinde Akyl, Her sozunde bal
ZOR BOLAR
Ýagşylykda ile özün tanydan –
Alkyş alyp, derejesi zor bolar.
Ýaman bolup, ýagşylygy unudan –
Öz yzzatyn gider, itden hor bolar.
Muňly bolar myradyna ýetmeýen,
Müýnli bolar hak emrini tutmaýan,
Öz ryzkyna hiç kanagat etmeýen
Gözün diker, kişi aşyna zar bolar.
Her kim ýamanlasa deňi-duşuny,
Özi müşgil eder asan işini,
Kim dargatsa akyl bilen huşuny,
Eder işin bilmez, şermisar bolar.
Zehini keç bolar bady ýaňylan,
Biygtyýar bolar goly daňylan,
Göreşde ýykylan, jeňde ýeňilen,
İçi doly namys bilen ar bolar.
Gaýraty kem bolar gahary azyň,
Depgini pes bolar matamda sazyň,
Öýine barsaňyz, bir biňyýazyň,
Göwresi gysylar, köňli dar bolar.
Kim belany satyn alsa başyna,
Reşk edip, rakyplar geçer daşyna,
Tokuş etse kim başarmaz işine,
Söwdasyndan gele bilse, är bolar.
Soňun toba etmez ýaňylyp-ýazan,
Ot ýaksaň gaýnamaz bir gury gazan,
Pähm ediň, her ýerde bir päli azan,
Ýowuz musallata sezewar bolar.
Hazyna dönüpdir ömrüm ter güli,
Nazaryn pes tutar ilden, bergili,
Biykbal, ýazykly, ýaman görgüli
Uçraş gelse, bir ýamana ýar bolar.
Öňde, yzda görseň her kes gulamyn,
Ondan aýamagyn taňry salamyn,
Kim okyp unutsa hakyň kelamyn,
Kyýamat gün iki gözi kör bolar.
Haly müşgil bolar köýüp-ýananyň,
İmany şikest tapar haram iýeniň,
Kastdan roza, namazyny goýanyň,
Özi küfür, biliň, jaýy dar bolar.
Magtymguly, sözle her ne bileniň,
Özüňe kemlik bil aýtman öleniň,
Taraşlap, şagratgyl köňle geleniň,
Senden soňkulara ýadygär bolar!
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 11/11 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 21 oktýabr 2011 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 11
gowja goşgy eken, awtory kim??? ozüňmi???
Her setiri akyl, Her sozunde bal
Turkmen edebinde, sozun nokady
Entek sozun uzre, bir soz bolmady
Goreris ya gormeris Siz dey ussady
''Aglaryn'' diyipdin, bizlere garap
Omurler gecip dur, halymyz harap
Ynha aramyzda goren dey yasap
Howa Sen her owaz, her hende diyyan:
''Kyrk sähri gyzyldan dolduran Karun —
Gözi gumdan doldy, puldan dolmady''
Dusunsen aglada, aglada otyr
Her sozun manysyn, cozlede otyr
Şiri sahyr-sumak tarypyn yetir
Wepasyny bildir, haky, boldy bolmady
Biljek bolsang songuna chenli okamaly
paylashanyngyza minnetdar. Elleringize guller bitsin!
Şermisar – Yuzun gyzmagy utanmagyn
Tokuş- Synanysmak calysmak
Reşk- gorupluk edip
Musallat- bela beter
Uçraş gelse- basa gelse diyen manyny beryar
Gulam- Onde yzda gelse her kes gulamyn / Ondan ayamagyn Tanry salamyn – yagny nirede bir , haysdyr bir Tanry gulyny gorsen hormet et manysynda
''Ýagşylykda ile özün tanydan –
Alkyş alyp, derejesi zor bolar.
Ýaman bolup, ýagşylygy unudan –
Öz yzzatyn gider, itden hor bolar.''
Sada we her kimin dusunjek hem-de ceper dil bilen su yerde uly bir aktual, janly mesela, hakykada barmak basyar. Adam yagsyny yamany saygaranson, ozuni nama gora alyp barmaly hemde nama gora adamlary olcemeli saygarmaly, tanamaly. Denini-dusyny, dostyny-yaryny, ulyny-kicini tanap baha berip saylanynda. Yagny uly bolup baha berip, kici nolup mysal alanymyzda. Adamlary puly, esigi, gorku, isi bilen dalde hakyky yagsylygy bilen tanap, ozuni hem ile seyle tanatmagy aytyar. Yagny sahyryn basga yerdaki sozu bilen bu yerdaki sozu gabat gelyar. Meselem:
''Kyrk sähri gyzyldan dolduran Karun —
Gözi gumdan doldy, puldan dolmady''
Diyeninde durmusy yagsy gylyklara, hüy-hasiyetlere baglap, malyn, pulyn, adyn, gujun, dalde Hak onundaki, yerini esas alyar Meselem:
''Müýnli bolar hak emrini tutmaýan,''
Bulam onun diyyan zatlarynyn bir gury soz bolman eysem, ozunun hem berjay etyanliginden habar beryar.
Sonun ucinem Magtymguly Isana dusunmek ucin, Isan bolmak gerekmika diyyan. Dilci, filolog, akyldar bolmak yetman, eysem onun diyyan zatlaryny duymak ucin Hak Dosty bolmak gerekmika diyyan. Sebabi duymasan dusunup bolmajak zatlary gaty kan.
Ynha sonun ucinem asyrlar sonom, gosgylaryny okap, mysal alyarys. Yone enteklerem, okalar.
Muňly - Muňlug sözünden gelip çykyp, gaýgyly, gussaly, hesretli; dertli diýen manylary berýär.
Çeşme: Türkmen klassyky edebiýatynyň sözlügi, awtorlary: A. Meredow; S. Ahally. Aşgabat, Türkmenistan neşirýaty, 1988-nji ýylda neşir edilen.