UEFA Super kubogynyň taryhy hem-de şu günki oýun FC Barcelona - FC Porto barada gysgaça

Ýewropada sezonyň açylyş oýny hasaplanýan UEFA Super Cup her ýylyň awgust aýynyň soňky Anna güni geçirilýär. Ýeňijisi bir oýundan soň belli edilýän UEFA Super Cup-da iki sany klub, ýagny, soňky UEFA Champions League ýeňijisi hem-de soňky UEFA Euro League ýeňijisi özara güýç synanyşýarlar.

UEFA Super Cup 1972-nji ýylda döredilýär we şondan bäri yzygider geçirilip gelinýär. Ýewropanyň Super Kubogynyň ilkinji eýesi Ajax (Amsterdam, Gollandiýa) futbol klubydyr. Ýewropanyň Super Kubogynyň soňky eýese bolsa 1 ýyl mundan öňki geçirilen oýunda Interi ýeňmegi başaran Atletiko (Madrid, Ispaniýa) futbol klubydyr.

UEFA Super kubogynda iň köp Italýan klublary (9 gezek) ýeňiş gazanmagy başardylar. Ondan soň Ispan klublary (8 gezek), şeýle-de Iňlis klubary (7 gezek) bu ýaryşda iň köp ýeňiji bolanlardyr. UEFA Super Kubogyny iň köp eýelemi başaran klub bolsa, jemi 7 gezek final oýnan we şolaryň 5-sinde ýeňiji bolmagy başaran Italiýanyň Milan futbol klubydyr. Milandan soň iň köp ýeňiji bolmagy başaran klublar Barcelona (Barselona, Ispaniýa), Liverpool (Liwerpul, Angliýa) hem-de Ajax (Amsterdam, Gollandiýa) - hersi 3 gezek.

UEFA Super kubogy göçme kubokdyr. Göçme kubok bolanda, her ýyl UEFA Super Cup oýny üçin täze kubok ýasalanok-da, öňki bar bolan ýekeje kubok öz eýesini çalşyp durýar. Ýagny UEFA Super kubogyny geçen ýyl Atletiko Madrid alypdy. Bu ýylky oýunda olar şol alan kubogyny göçme kubok bolanlygy sebäpli stadiona getirip goýmaly bolarlar. Kubok bolsa öz täze eýesini tapar we indiki Super Kuboga çenli şol klubyň arhiwinde durar.

Göçme kubogy diňe iki ýagdaýda klublar öz arhiwine ömürlik geçirip bilýärler. Ýagny, eger-de islendik bir klub UEFA Super kubogynda yzly-yzyna 3 gezek ýeňiş gazansa, ýa-da islendik bir klub UEFA Super kubogynda jemi 5 gezek ýeňiş gazansa, onda şol klub göçme kubogy öz arhiwine ömürlik geçirip bilýär we kubok UEFA tarapyndan täzeden ýasalýar. Häzirki wagta çenli jemi 5 gezek (1989ý, 1990ý, 1994ý, 2003ý, 2007ý) UEFA Super Kubogyny eýelemegi başaran AC Milan bu kubogy öz arhiwine geçirmegi başaran ilkinji we ýeketäk klubdyr.

UEFA Super Kubogynyň 39 ýyllyk taryhynda hiç bir oýun hem penaltylara galmandy. Ýekeje oýunda (2000ý) bolsa ýeňiji ''Altyn pökgi'' sistemasy esasynda belli edilipdi. Ýylda bir gezek geçirilýän bu oýunda ýeňiş gazanan kluba UEFA tarapyndan 50 million €, finalçy kluba bolsa 10 million € berilýär.

Bu kubogyň XXI asyrdaky oýunlaryna (soňky 11ýyla) seretsek, UEFA Cup/UEFA Euro Leagueden gelen komandalaryň UEFA Champions Leagueden gelen komandalara seredeňde üstünlikli çykyş edýändikleri göze ilýär. Soňky 11 ýylda: UEFA Cup/UEFA Euro League - UEFA Champions League 6-5.

UEFA Super Cup 2011: FC Barcelona - FC Porto
Duşuşygyň eminleri:
Baş emin - Björn Kuipers (Gollandiýa).
Kömekçi gapdal eminler - Erwin Zeinstra (Gollandiýa), Berry Simons (Gollandiýa).
Kömekçi derweze arkasyndaky eminler: Richard Liesveld (Gollandiýa), Danny Makkelie (Gollandiýa).
Ätiýaçdaky emin: Bas Nijhuis (Gollandiýa).

Bu gün (26.08.2011ý) Türkmenistanyň wagty bilen agşam sagat 23:45-de, Fransiýanyň Monaco şäheriniň ''Stade Louis II'' stadionynda UEFA Super kubogynyň bu ýylky ýeňijisini belli etmek üçin, soňky UEFA Euro League ýeňijisi FC Porto (Porto, Portugaliýa) hem-de soňky UEFA Champions League ýeňijisi FC Barcelona (Barselona, Ispaniýa) özara güýç synanyşar. Porto bu gün UEFA Super kubok taryhynda 8-nji gezek final oýnar, Porto bolsa UEFA Super kubok taryhynda 4-nji gezek final oýnar.

Şeýle seredeňde Barselonalylar Portolylardan bir basgançak ýokarda faworit bolup görünse-de, bu iki komandanyň oýnaýan futbolynyň arasynda kän bir üýtgeşiklik ýok diýsem ýalňyşdygym bolmaz. Bu günki oýunda tramwadyklary sebäpli Barselonada Pique we Puýol ýok. Umuman bize gyzykly oýun garaşýar. Bir tarapda Hulk'ly, Guarin'li, Moutinho'ly Porto, beýleki tarapda Messi'li, Xavi'li, Iniesta'ly Barcelona. Bir tarapda UEFA Euro League 2011 ýeňijisi, beyleki tarapda UEFA Champions League 2011 ýeňijisi.

Porto UEFA Super kubogyny öz taryhynda 2-nji gezek alyp bilermi, ýa-da Barselona UEFA Super kubogyny öz taryhynda 4-nji gezek alyp Milanyň (5 gezek) üstünligine ýene bir ädim golaýlarmy? Bu soragyň jogabyny agşam bileris. Sag boluň.

UEFA Super Kubogyny gazanan we final oýnan klublar:

1. Milan - 5 gezek ýeňiş (1989ý, 1990ý, 1994ý, 2003ý, 2007ý); 2 gezek finalçy (1973ý, 1993ý).

2. Barcelona - 3 gezek ýeňiş (1992ý, 1997ý, 2009ý); 4 gezek finalçy (1979ý, 1982ý, 1989ý, 2006ý).

3. Liverpool - 3 gezek ýeňiş (1977ý, 2001ý, 2005ý); 2 gezek finalçy (1978ý, 1984ý).

4. Ajax - 3 gezek ýeňiş (1972ý, 1973ý, 1995ý); 1 gezek finalçy (1987ý).

5. Anderleht - 2 gezek ýeňiş (1976ý, 1978ý).

6. Valensiýa - 2 gezek ýeňiş (1980ý, 2004ý).

7. Juventus - 2 gezek ýeňiş ( 1984ý, 1996ý).

8. Porto - 1 gezek ýeňiş (1987ý); 2 gezek finalçy (2003ý, 2004ý).

9. Manchester United - 1 gezek ýeňiş (1991ý); 2 gezek finalçy (1999ý, 2008ý).

10. Real Madrid - 1 gezek ýeňiş (2002ý); 2 gezek finalçy (1998ý, 2000ý).

11. Dinamo Kiev - 1 gezek ýeňiş (1975ý); 1 gezek finalçy (1986ý).

12. Nottingem Forest - 1 gezek ýeňiş (1979ý); 1 gezek finalçy (1980ý).

13. Sevilla - 1 gezek ýeňiş (2006ý); 1 gezek finalçy (2007ý).

14. Aston Villa - 1 gezek ýeňiş (1983ý).

15. Aberdeen - 1 gezek ýeňiş (1984ý).

16. Stýaua Buharest - 1 gezek ýeňiş (1986ý).

17. Mechelen - 1 gezek ýeňiş (1988ý).

18. Parma - 1 gezek ýeňiş (1993ý).

19. Chelsea - 1 gezek ýeňiş (1998ý).

20. Lasio - 1 gezek ýeňiş (1999ý).

21. Galatasaraý - 1 gezek ýeňiş (2000ý).

22. Zenit - 1 gezek ýeňiş (2008ý).

23. Atletioco Madrid - 1 gezek ýeňiş (2010ý).

24. Bawariýa - 3 gezek finalçy (1975ý, 1976ý, 2001ý).

25. Gamburg - 2 gezek finalçy (1977ý, 1983ý).

26. PSV - 1 gezek finalçy (1988ý).

27. Sapmdoriýa - 1 gezek finalçy (1990ý).

28. Red Star - 1 gezek finalçy (1991ý).

29. Werder Bremen - 1 gezek finalçy (1992ý)

30. Arsenal - 1 gezek finalçy (1994ý).

31. Real Saragoza - 1 gezek finalçy (1995ý).

32. Pari Sen-Žermen - 1 gezek finalçy (1996ý).

33. Borussiýa Dortmund - 1 gezek finalçy (1997ý).

34. Feýenoord - 1 gezek finalçy (2002ý).

35. CSKA Moskwa - 1 gezek finalçy (2005ý).

36. Şahtýor Donesk - 1 gezek finalçy (2009ý).

37. Inter - 1 gezek finalçy (2010ý).

Haýsynyň utmagyny isleýäňiz?

FC Porto(31%, 5 adam)

FC Barcelona(68%, 11 adam)