GAÝGYSYZ ABDAL

GAÝGYSYZ ABDAL

Köşklerde ulalan barly beg ogly wagty ussady üçin dünýä malyndan ýüz öwren, goşgulary we rowaýatlary bilen ady Balkanlardan Müsüreçenli dolan uly bir ozan: Kaýgusuz Abdal…

1341/Alaiýe (Häzirki Alanya)
Näbelli bir Ortaýer gijesidi. Deñiz ýakasynda uly bir beg köşküniñ zer bilen bezelen otagynda doglan bäbege buýsançly kakasy Alaeddin Gaýbi ady dakyldy.
Gaýbi kakasynyñ islegi, ugrukdyrmagy we puly bilen iñ gowy mugallymlardan sapak aldy. Döwrüñ ähli ylymlaryny okamagy bilen bir hatarda jöwher gylyjyny guşanyp awa çykan, ussatlarça at çapan batyr bir ýigitdi.
18 ýaşyna gelende beg kakasynyñ rugsaty bilen ýanyna birnäçe janpena alyp awa gitdi. Daglarda aw yzynda ylgap ýörkä birdenkä bir depäniñ üstünde özüne bakyp duran bir jerene gözi kaklyşdy. Dessine okuny gezäp, jereni böwründen urdy.
Alaeddin Gaýbi ýere ýykylman gaçan jereniñ yzyndan galmady. Ýaraly jeren jan derdi bilen bir dergähiñ gapysyndan girdi. Yzyndan dergähe giren Gaýbini okuwçylar garşy aldy. Bu dergäh Hajy Bektaşi Weliniñ derwüşleriniñ biri bolan Abdal Musa Soltanyñ dergähidi.
Uran keýigini almaga gelen Gaýbi çök düşip huzura girdi. Abdal Musa keýigi uran okuñy tanarmyñ diýip sorady. “Hawa, Tanaryn” diýip jogap berdi Gaýbi. “Üstünde begligimiñ, Alaiýýäniñ nyşany bardyr.” Abdal Musa “Seret indi, gör okuñy” diýip goluny göterdi we böwrüne degen oky görkezdi.
Gaýbiniñ görer gözi bolup geçen bu wakadan ötri görmez boldy. Ne bir kakasyndan galjak tagt, ne bir dünýä maly, ne-de awçylyk. Ýeke-täk dilegi Hajy Bektaşi Weliniñ derwüşi bolan Abdal Musa Soltanyñ ýanynda galyp onuñ ýoluna girmekdi.
Ýüregine Ýaradan söýgüsi düşen Gaýbiniñ içinde tupanlar turýardy. “Ortaýer ýakasy, Aýdyn illeri, guşlar gider biziñ dede soltana, Jemakyny görende ýöredi daglar, daşlar gider biziñ dede soltana” diýip, piriñ ýoluna girdi.
Gaýbiniñ kakasy ogly ýesir alnandyr öýdüp, esgerlerini Abdal Musanyñ üstüne iberdi. Muny eşiden Abdal Musa Soltan we okuwçylary semah edip jähennem kimin ýanýan uruş odunyñ içinden ýara alman çykdylar. Bu ýagdaýy gören kakasy bolsa ýazgyda boýun egip yzyna dolandy.
Alaeddin Gaýbi yza dolanyp bolmajak bir ýola giripdi. Indi ol bu ýoluñ aşygydy. Ilki däbe göre saçy syryldy, täç we derwüş eşigi geýdirlip biline kemer dañyldy we bir guzynyñ derisine oturduldy.
Ýola girmek üçin beglikden, tagtdan we dünýä malyndan ýüz öwrensoñ Abdal Musa Soltan “Sen indi bu dünýäniñ gaýgylaryndan saplandyñ. Hamdyñ, indi bişdiñ. Mundan beýläk seniñ adyñ Gaýbi däl-de, Gaýgysyzdyr, olgum” diýdi.
40 ýyllap Abdal Musa Soltanyñ dergähinde hem hyzmat edip, nebsini terbiýelärdi, hem-de ýazan goşgulary dilden-dile gezýärdi. 40 ýyldan soñ Gaýgysyz Abdal ussadyndan pata alyp, onuñ islegi bilen Müsüre tarap ýola düşdi.
Müsürde ussadynyñ taglymatyny ýaýratmak üçin bir ojak gurdy. Ojagyñ ody ýandygyça elinden nije eren, nije derwüş geçdi Ýaradan söýgüsi üçin, manyny gözlemek üçin. Bu ojakda 1957-nji ýyla çenli ot ýanyp durdy.
Ömri boýunça Anadolynyñ çar künjegini we Balkanlary gezen, Hajy Bektaşi Weliniñ taglymatynda uly oruna eýe bolan uly ozan 1444-nji ýylda Kairde garañky bir gowakda ruhy bedeninden aýrylyp, degişli bolan ýerine-ol dünýä göçdi.
Gaýgysyz Abdalyñ “Sen ynsany sorasañ Hakdan aýra däldir, Zat-y Mutlakyñ sypaty, Geýimi dört paradandyr” ýaly nijeme bentleri ynanjymyza ýagty saçmaga dowam edýär.