Taryhy wakalar bilen Teblig we heläkçilik . / Fethullah Gülen
„Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesine taryhda heläk bolan kowumlar hem-de olaryň heläk boluş sebäpleri babatyndan seretse bolar. Şu jähtden seredenimzde ilkibaşda şeýle aýratynlyk göze ilýär: Dine ynanýan halklaryň dowamaty şu iki ýörelgä esaslanýar. Şu iki ýörelge halkyň ykbalyny kesgitläp bilýär. Meselä isle položitel tarapdan seredeliň, isle otrisatel. Tapawudy ýok, netije ýene-de birmeňzeş bolar. Halkyň içinde „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesi galjaňlyk bilen ýerine ýetirilýän bolsa, Allatagala şol halky ýa-da jemagaty heläklemez. Halkyň içinde azam bolsa, şu mukaddes wezipäni ýerine ýetirýän adam bar bolsa we olar ýanbermezek, ýeňilmezek bolsalar, Allah şol halky-da heläklemez. Meselä poližitel tarapdan seredilip, şulary aýtsa bolar. Elbetde, meselä otrisatel tarapdan seredip, derňemekligem mümkindir. Hawa, eger halkyň içinde „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini ýerine ýetirýän adam ýok bolsa, Allatagala şol halky heläklär. Halkda şu wezipäni ýerine ýetirýän birnäçe gahrymanlar bar bolup, duşmanlaryň azgynlygy olary basyp alyp biljek derejä ýeten bolsa we ol gahrymanlar özleriniň ýeňilenini boýun alan bolsalar, Allatagala, onda-da o halky heläklär. Ýeri geleninde, meseläniň şu tarapyny aýatlaryň ýagty çyrazlarynyň astynda düşündirmäge çalşaýyn. Şuny başdan aýdasym gelýär, islendik bir halkyň ýitip gitmeginiň öňüni alyp biljek „Ýyldyrym sowujy“ – dine ynanýan adamlaryň esaslandyran ojaklary bilen şu mukaddes wezipäniň ýerine ýetirilmegidir. Hawa, islendik halk şeýle girdapdan diňe şu zeýilli agyr zähmetler bilen halas bolup biler. Ine, birnäçe mysal:
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 13/13 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 28 iýul 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 13
A) Hezreti Nuh (a.s)
Hezreti Nuh (a.s) ömür boýy haky teblig edip geçipdir. Emma, onuň kowmy her gezek iňkär bilen oňa garşy çykypdyr. Oňa eziýet baryny beripdiler. Şol wagt oňa ynanýan adam juda az bolupdyr. Ýagdaý şeýle beterleşipdir welin, hezreti Nuh (a.s) ýeňilendigini boýun alypdyr we Allatagala elini açyp dileg edipdir, Alladan kömek sorapdyr. Pygamberiň dilegi elbetde ret edilmez, edilmedem. Kurany Kerimde şu hadysa giňişleýin düşündirilýär: „Şu buta çokunýanlardan öň Nuh kowmy-da bendämizi iňkär edip „dälidir“ diýipdi we onuň ýoly kesilipdi. Olam „Men ýeňildim, maňa kömek et“ diýip Rebbine ýalbarypdy. Bizem şondan soň asman gapylaryny guýulýan suwa açdyk. Ýerýüzünde çeşmeler zogdurtdyk. Şeýlelikde, iki suw-da bellenen ölçegde tapyşdy. Ony agaçdan ýasalan, myh bilen çüýlenen bir gämä mündürdik. Kowmy tarapyndan iňkär edilen Nuha peşgeş hökmünde beren gämimiz biziň göz astymyzda ýüzýärdi. And içýärin, biz o gämini ybrat hökmünde goýduk. Henizem, sapak alýan ýokmy? Meniň gazabym hem-de duýduryşym nähili eken? “ (Kamer, 54/ 9-16).
Hawa, hezreti Nuh (a.s) nübüwwet berilen pygamberleriň biridir. Onuň başynda pygamberlik täji bardy. Ol özgäniň däl, diňe Allahyň gullugyndady we adamlary Allaha gulluk etmäge çagyrýardy. Emma, kowmy oňa: „Mežnun“ diýýärdi. Aslynda, olaryň şeýle diýmegi pygamberiň imanynyň kämildigini görkezýär. Sebäbi, şol halkda jemgyýetçilik durmuşyň deňagramlylygy üýtgäp, bar gymmatlyk ölçegleri ters öwrülipdi. Beýle bolansoň, elbetde, pygamber olaryň ölçegine görä „Mežnun“ bolýandyr. Ol beýik pygamber, öz halkyny başdan aýak dogry ýola saljak bolýardy. Beýle adam, elbetde, beýlekileriň arasynda ýepbeklenäýmelidir. Şonuň üçin, Pygamberimiz (sallallahu aleýhi wesellem) bir hadysynda, bir musulmana mežnun diýilýän bolsa, onuň kämil imanlydygy aýdylýar.
Hezreti Nuhuň (a.s) halky ony diňlemeýär we ol elini açyp Rebbine ýalbaryp: „Rebbim! Men ýeňildim. Maňa kömek et!“ diýipdir. Allatagala-da şol azgyn halky suwa gark etdi. Allatagala asmandan hem-de zeminden suw göýberip, olaryň baryny gark edip heläkledi. Belki-de, bu Atlantis medeniýetidir. Belki-de, başga bir medeniýetdir. Şol azgyn halk isle Atlaniki ummana, isle başga bir deňize gark edilen bolsun, tapawudy ýok. Bolan waka, şeýledi: Olaryň başynda bir pygamber bardy. Ol pygamberem her pursatda „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini ýerine ýetirýärdi. Emma, ol medeniýet suwa gark bolýar. Sebäbi, ol pygamber ýeňilenini boýun alypdyr.
Aýatda olaryň hem-de hezreti Nuhuň (a.s) ýagdaýy gürrüň berilenden soň, ýagny Hezreti Nuhuň (a.s) kowmy suwa gark bolup, onuň özüniň bolsa gämi bilen halas boluşy aýdylandan soň, şeýle sorag berilýär: „Ybrat-negama alýan ýokmy?“
Hawa, ýeri geleninde şeýle sözleri goşasym gelýär. „Sart harabalyklaryndan ybrat alýan ýokmy? Bergamanyň galyndylaryndan ybrat alýan ýokmy? Ýokmy? Troýadan sapak aljak ýokmy? Hawa, bular adamlara sapak dälmi?“ diýesim gelýär. Ýerýüzünde ýüzlerçe harabaçylyklar... olaryň hersi bir kowmuň soňuny görkezýär. Bulardan ybrat aljak ýokmy?
b) Hezreti Salyh (a.s)
Hezreti Salyhyň (a.s) kowmy-da öz pygamberini iňkär etdiler. Allatagala bolsa gudraty bilen olara bir düýe iberipdir we şol düýä el degirilmezligini isläpdir. Emma, gynansakda, olar akmaklyk edip şol düýä el uzadypdyrlar. Birbada, „Näme üçin düýäni eldemeli dälmiş“ diýip biz bu aýdylanlara akyl ýetirip bilmän bileris. Adamlaryň her döwürde bir hili jogapkärçiligi bolupdyr. Namaz, agyz beklemek, zekat... şeýle jogapkärçilikleriň bir görnüşidir. Edil şunuň ýaly, şerap içmezlik, zina etmezlik, para almazlyk hem musulmanyň berjaý etmeli jogapkärçilikleriniň biridir. Ine, şeýle jogapkärçilikleriň boluşy ýaly, şol döwürde-de „düýäni eldemezlik“ hem bir jogapkärçilik bolupdyr. Ine, hezreti Salyhyň (a.s) kowmyna şeýle jogapkärçilik ýüklenipdir we olar synagdan geçip bilmändirler. Şems süresinde bu waka şeýle gürrüň berilýär: „Semud kowmy azgyn bolany üçin Allahyň ilçisini iňkär etdi. Olaryň iň betbagty düýäniň damagyny çalmak üçin öňe çykanynda Allahyň pygamberi olara: „Allahyň şu düýesine we şu düýäniň suw hakyna el degirmäň“ diýipdi. Emma, olar ony ýalançy hasapladylar we şol düýäniň damagyny çaldylar. Şondan soň, Rebbileri-de günäleri sebäpli olaryň üstüne azap baryny ýagdyrdy we olary ýer bilen ýegsan etdi“ (Şems, 91/ 11-14)
Semud kowmy öz pygamberleri hezreti Salyha (a.s) boýun egmän garşy gideninde, hezreti Salyh (a.s) olara diňe söz bilen nesihat edipdir. „Oňa el degirmäň“ diýipdir. Sebäbi, şol düýä el degirmek diýmek özüňe belany satyn almak diýmekdir. Emma, kowmy oňa gulak asmandyr. Päli azanyň biri baryp şol düýäniň damagyny çalypdyr.
Aslynda, her döwürde-de şeýle bolupdyr. Küpre baştutanlyk edýän biri döräpdir we beýleki adamlaram topar-topar bolup onuň yzyna düşüpdir. Dürli döwürlerde biziň dinimize erişenlerem, ine şu zeýilli belany özlerin satyn alypdyrlar. Şeýlelik bilen, beýik döwletiň ahyry perişan bolupdyr. Kurana el uzadylypdyr we beýik döwlet ýykylmaga başlapdyr. Has soňlar bolsa, kişiler üýtgäpdir, emma şol öňki ssenari gaýtalanypdyr. Käbäni şyltaklanlar, zemzem suwuny hapalanlar her döwürde-de bolupdyr we bolaram...
Semud kowmundan bozgak adamyň biri öňe çykdy. Ol Pygamberiň: „Duruň, besediň“ diýen sözüne gulak asman düýäniň damagyny çaldy. Şeýdip, şol ýaman işi edenleriň hem-de olara garşy çykman ümsüm duran adamlaryň ahyry perişan boldy. Allatagala olary paýyhanlady we ýagşyny ýamandan saýlaman, ählisini geçmişiň gumuna gardy. Olaryň bedeni bela-betere sezewar boluşy ýaly, at-abraýlary-da aýak astyna alyndy. Kä ýagdaýlarda bela-beter bedene degmän, adamyň köňül dünýäsini weýran edip bilýär. Şeýle bela, adaty belalardan has erbetdir. Ine, häzirki döwüriň belalarynyň köpüsem şu hillidir. Çakym çak bolsa, baş bozarlygyň şu derejä ýetmeginiň sebäpleriniň biri-de şu bolsa gerek. Sebäbi, adamlar özlerine geljek bela-beterden habarsyz.
Süräniň soňunda: „Allah şeýdip gazaplanmagyň ahyryndan gorkmaz! (Sebäbi, Allatagala asla nähak iş etmez)“ (Şems, 91/15) diýilýär. Sebäbi, Ol mülk eýesidir. Ol öz mülkünde islänini eder.
Şu aýatlar bize bir zady düşündirýär. Hezreti Salyh (a.s) ýeňlişe sezewar bolupdyr we ol sözüni diňledip bilmändir, Allatagala-da (j.j) şol kowmy heläkläpdir. Şol kowmy ýer ýuwudan ýaly edipdir. Sebäbi, Allatagala tutuş älemi, esasan adamy, beýik Ýaradany bilsin, tanasyn diýip ýaradypdyr. Dünýä şonuň üçin bar bolupdyr. Ynanýan adamlar ýeňilende bolsa, şu hikmete şikes ýetýär. Allatagala-da şol döwrüň adamlaryny sarsýar, käwagt bolsa ýokardaky mysalda bolşy ýaly, olary ýer ýuwudan ýaly edýär. Bu ylahy kanun hiç haçan üýtgemez.
Berekella! Iňňän gowy tema!
Lut pygamberiň şäheriniň weýran bolmasy hem hikmetlidir. Sebäbi şol döwürde adamlar gaty azypdyrlar. Päl azman başa bela gelmez! Lut pygamber bilen bagly şol tymsaly hem goýsaň, gowy bolardy.
ç) Hezreti Lut (a.s)
Hezreti Lut (a.s) hem „golaýymyzda“ diýen ýaly, bize juda ýakyn ýerde dünýä gelýär. Hezreti Ybraýym (a.s) bilen döwürdeş, bu beýik ynsanyň kowmynda „Liwata“ diýilýän, henize deňeç adamzadyň görmedik günä işler edilýär. Ine, bu beýik pygamber ertirden agşama çenli şu günä garşy göreşýär.
Şeýlelikde, bir gün hezreti Lutuň (a.s) öýüne ýaş ýigdekçeleriň keşbinde perişdeler gelipdir. Azgyn kowum şolbada hezreti Lutuň (a.s) öýüňe bakan ýumlugypdyrlar. Olar baryp özleriniň niýetini bildirýärler. Hezreti Lut (a.s) ýalbaryp diýen ýaly: „Meni myhmanlarymyň öňünde utandyrmaň“ diýipdir. Ol hatda olara nikalap öz gyzlaryny-da berjek bolupdyr. Emma, olar ony diňlemändirler. Şol betpäl adamlar: „Bize seniň gyzyň derkar däl. Sen biziň näme isleýänimizi gowy bilýäň“ diýip jogap beripdirler.
Hezreti Lut (a.s) uludan demini alyp: „Käşgä size ýetjek güýjüm ýa-da arkamy daýap biljek daýanjym bolsady“ (Hud, 1/78-80) diýipdir. Onuň arka daýanjy bardy. Emma, ol kyn ýagdaýa düşeni üçin şeýle diýýärdi. Ahyry ýaş ýigdekçeleriň keşbindäki perişdeler özleriniň perişdediklerini aýdypdyrlar. Ine, şonda soň hezreti Lut (a.s) demini dürsäpdir.
Kurany Kerimdäki şeýle uzyn kyssadan käbir bölekler: „Ilçilerimiz Luta (a.s) baranlarynda, ol gynandy we onuň kejebesi darykdy. „Bu çetin gündür“ diýdi. Lutuň kowmy onuň ýanyna ylgap diýen ýaly bardylar. Olar öňdenem erbet iş edýärdiler. „Eý, kowmum! Ine, bular meniň gyzlarym. (Olara öýleniň). Olar siziň üçin has päkdir. Allahdan gorkuň! Myhmanlarymyň öňünde meni masgara etmäň! Araňyzda akyllyňyz ýokmy?“ diýdi. Olar bolsa: „Sen gyzyň bilen işimiziň ýoklugyny sen gowy bilýärsiň. Sen biziň näme isleýänimizi bilýärsiň ahyry“ diýdi. Lut (a.s): „Käşgä size ýetjek güýjüm ýa-da arkamy daýap biljek daýanjym bolsady“ diýdi. Perişdeler: „Eý, Lut! Biz Rebbiň ilçileridiris. Olar saňa azar berip bilmezler. Gijäniň bir wagty maşgalaň bilen ýola çyk. Aýalyňdan başga hiç kim yza galmasyn. Dogrusy, olaryň başyna geljek zat onuň-da başyna geler. Olaryň heläk boljak wagty säher wagtydyr. Säherem golaý dälmi näme? “ diýdiler. Buýrugymyz geleninde, olary ýer bilen ýegsan etdik. Olaryň üstüne Rebbiň gatyndan alamatlandyrylan topbak-topbak gaty daş ýagdyrdyk. Bu ýagdaý, zalymlardan hiç haçan daş bolmaz“ (Hud, 11/77-83).
Hawa, Sodom Gomore heläk boldy we şu halk Lut gölüniň çuňlugynda ýeriň düýbinde çökdi. Emma, bu jeza diňe Lut (a.s) kowmuna degişli däldi. Her döwrüň zalymlary şeýle jeza görýändirler.
Ine, Pompeýi, munuň iň aýdyň mysaly. Ol taýda hakykaty düşündirýän hristiýanlar bardy. Emma, olaram ýeňilipdiler. Ol ýeriň halky şeýle bir azgyndy welin, Allatagala Wezüwidan zogdurylan lawa bilen ol taýyny mazarlyga öwürýän wagty, olar bireýýam öli janlardylar. Olaryň käbiri deňiziň kenaryna gaçypdyrlar. Ägirt kül seňňeri gelip, olary şol ýerde küle öwrüpdir.
Gelejek nesilleri ybrat alsyn diýip Allatagala şol taýyny gadymy ýadygärlik hökmünde galdyrypdyr. Häzirki gün, Pompeýiden galan diwarlarda haýasyzlygyň aňrybaşyny görüp bolýar. Zynanyň mekany bolany şol ýerde henizem oýlandyryjy şekilleri görse bolýar. Hawa, Allatagala olaryň baryny adamzat ybrat-nemaga alsyn diýip galdyrypdyr. Akyl eýeleri şolara seredip, sapak almalydyr.
d) Başgalar...
Hezreti Luta (a.s) ynanmaýan halky gazaply darap, olara umumy kanun bilen jeza beren beýik Gudrat, taryhyň dowamynda başga halklara-da şol hökmüni ýöredipdir. Mysal üçin, Endülüsde sekiz asyrlap ýaşan ajaýyp musulman medeniýetinde içki agzalalyklar dörep başlapdyr. Şeýlelikde, Ferdinand öz gylyjy bilen şol medeniýet ýykylypdyr. Musulmanlar Endülüsi taşlap gaýtmaly bolanlaryna aglaşýardylar. Emma, aglanjak wagt bir eýýam geçipdi. Has dogrusy, olar aglanjak zada däl-de, başga zada aglaýardylar... Tuleýtulada şol döwürden galan hammamlara seredip aglamaly wagty we özlerini diri saklaýan gymmatlyklary öz elleri bilen ýykandyklaryna aglamaly wagty, olar söweşde wepat bolanlar üçin aglaýardylar.
Abbasitler döwletini ýykanam şu ruhy göýdüklikdir. Emewi döwletem şeýdip ýykylypdyr. Seljuklar döwletem keýpi-sapada ýaşamagyň soňunyň nirä barýanlygyny görüpdir. Osmanly döwletem şu sebäpden berbat bolupdyr. Dolmabahçe köşgüne gireniňizde, diňe bezegler üçin 16 tonna altynyň sarp edilendigini eşidip haýranlar galarsyňyz we şol köşgüň diwarlarynda ägirt döwletiň ýumurylşynyň sahnasyny görüp bilersiňiz. Bu ylahy kanundyr. Bu kanun asla üýtgemändir, üýtgemezem.
Mundan beýläk, Rim imperatorlygynyň ýumrulyşyndan başlap tä Sasaniler döwletiniň agdarylmagyna çenli, ondan aňyrda Müsür döwletiniň ýykylmagyna çenli ähli taryhy etnografiki ýadygärlikleri şu ýörelge esasynda öwrenip göräýiň. Islendik bir ýerde Allatagalanyň ady ýatlanmaýan bolsa, Allatagala düşündirilmeýän bolsa, onda Allah şol ýeri gyrgyna salýar. Sebäbi, ol ýeriň bolanam bir bolmanam birdir. Kyýamatam şonuň üçin gopaýmasa. Möminler ýeňilişe sezewar bolanynda we azgynçylyk başa geçeninde, ana şonda Allatagala (j.j) tutuş ýer togalagyny weýran edýär. Sebäbi, şondan soň dünýäniň barlygy manysyz diýmekdir.
Hawa, Kurany Kerim diline düşünip bolmaýan kitaba öwrülen bolsa, onda bela-beteriň saýasy biziň üstümize düşdi diýmekdir. Eger şonda-da weýrançylyk ýok bolsa, bu Allahyň çäksiz rehmetinden gaýdýandyr. Hezreti Ebu Bekir (r.a) zol-zol Allahyň çäksiz Rahmanyýeti hakda oýlanyp özünden gidýärdi. Ol „Sen nähili halymsyň. Allahym“ diýýärdi. Hawa, Allatagala halymdyr. Allah günä iş edene garaşyk edýär. Emma, günäkär Allahyň gazabyna duşan soň asla gutulyp bilmez. Oýlanyp görüň! Allatagala özüni bize „Rahman we Rahim“ diýip tanadýar. Beýle bolsa, biz ony tanamalsy ýaly tanamaly. Biz Allahyň Rahmandygyny we Rahymdygyny bilip, Oňa yhlas bilan ybadat etmelidiris. Kämil imana eýe bolup adamlara Allaha barýan ýoly görkezmelidiris.
Owaly bilen, mömin kişi ynamdar, ähtibarly adamdyr. Ondan hiç hili zyýan gelmeýär. Musulmanlaryň bar ýerinde adamkärçilik bolaýmalydyr. Olaryň saýasynda jemgyýetçilik durmuşda asudalyk saklanmalydyr. Musulman adamyň tutuş adamzadyň öňünde özüni alyp baryşy şeýledir. Ol dine ynanýan adamlar bilen has içgin gatnaşyklary saklaýandyr. Şonuň üçin, ol Allatagaladan (j.j) hem-de Resulallahdan (sallallahu aleýhi wesellem) gaýdýan gymmatlyklary bar kişä düşündirmelidir. Ol bir tarapdan öz halkyny, döwletini ösdürmek üçin zähmet çekse, beýleki tarapdan öz halkyny dürli zyýançylyklardan goramak üçin örän oýlanşykly hereket edýär. Ine, şu wezipäni ýerine ýetirmekden boýun gaçyrýanlar, özlerine serpaý hökmünde berilýän „Möminlik“ adyndan ýüz öwürýändirler.
Hawa, musulmanyň her hili ýagdaýda ýerine ýetirmeli wezipesi bardyr. Öý, oba, welaýat, halk we tutuş adamzat onuň elindäki nur bilen ýagty gelejege ulaşmalydyr. Hiç kim onuň elindäki nura düşünmese-de, hak wagyzçysy asla öz wezipesine sowuk-sala garamaz. Sebäbi, kimdir biriniň ruhy hörekden kesilmegi onuň üçin ullakan ýitgidir.
Şol bir wagtyň özünde, küprüň hem-de azgynçylygyň öňi alynmasa, horluk gören diňe kapyrlar ýa-da azgynlar bolmaz. Musulmanlaram şu weýrançylykdan nesibesini alar. Diýmek, musulman adam bolmanda, şulary göz öňünde tutup, „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini ýerine ýetirmelidir. Ol umumy betbagtçylyklaryň ýüze çykmagyna ýol bermeli däldir.
Lutuň azaşan kowmy ýaş ýigdekçeleriň keşbinde gelen iki sany perişde bilen zyna etmekçi bolýarlar. Adamlar şeýle bir azypdyrlar, hatda perişdeler bilen zyna etmägi ýüregine düwüpdirler. Onsoň Allatagalanyň gazaby inmezmi? Tymsal şol barada.
Bu barada Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) bir hadysynda şeýle diýilýär: „Allahyň buýruklaryny ýerine ýetirýän bilen ýetirmeýän – gämide syýahat edýän iki topar adama meňzeýär. Olaryň biri-ä ýokarky gatda, beýlekisi bolsa aşakgy gatdadyr. Aşakda bolýan adamlar suw aljak bolanlarynda ýokardaky doganlaryny biynjalyk etmejek bolup: „Biz öz ýerimize suw çekeris“ diýip gäminiň düýbini deşmekçi bolsalar, ýokardakylaram muňa hiç zat diýmeseler, iki gatdakylaram suwa gark bolarlar “
Aslynda, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) şu sözleri meňzetmedir. Muňa mantyk ylymynda „Mysallaryň deňeşdirilmegi“ diýilýär. Ine, şu ýerde Pygamberimiz (sallallahu aleýhi wesellem) bize örän ähmiýetli bolan jemgyýetçilik meselesini mysal arkaly ýönekeýleşdirip düşündirýär. Bu mysalda gämini deşmekçi bolýanlar birbada, özleriçe dogry hereket edýän ýalydyrlar. Emma, ahyrda ýüze çykjak netije bolsa, asla gowulyga meňzänok.
Şu hadysdan şeýle netije çykarsa bolýar. Dünýä hezreti Nuhuň (a.s) gämisi ýaly bir gämidir. Bütin adamzat, isle-isleme şol gämä münüpdir. Sebäbi, bu dünýäde herkim ýer üstünde ýaşaýmalydyr. Gepiň gysgasy, biziň syýahat edýän gämimiz ýekejedir, iki sany däldir. Bizi şu gämä mündüren beýik Gudrat, gämide ýaşamagyň kanunlaryny goýupdyr. Hiç kimiň şol kanuna garşy gitmäge haky ýokdyr. Bu, herkimiň şahsy durmuşy üçinem şeýledir.
Biziň ýaşap ýören gämimizi aýap saklamak, ony suwa gark bolmakdan gormak biziň ählimiziň borjudyr. Biz şu gämä münenimizden eýýam egnimize şeýle jogapkärçilik ýüklenipdir. Özgäniň işine goşuljak däl diýip özümizi hem-de millionlarça adamy heläkläp biljek işlere ýol berip bilmeris. Kim gämini deşjek bolýan bolsa ýa-da jemgyýetçilik durmuşa kim zyýan ýetirjek bolýan bolsa, onuň bilen göreşmelidiris. Diýmek, biz bir tarapdan ýamanlygyň, jemgyýetdäki ýylana, içýana barabar erbetligiň öňüni alyp, adamzady şolaryň awusyndan goramalydyrys. Beýleki tarapdanam, „magruf“ diýip atlandyrylýan gözel ahlak bilen hem-de ýagşy işler bilen şol jemgyýeti bezemelidiris. Galyberse-de, zanny düzüw adamlaryň emele getiren jemgyýeti her hili erbetlikden daşda durýandyr. Emma, gynansakda, bu aýdylanlar meseläniň diňe bir ýüzüdir. Meseläniň beýleki ýüzi hakda aýdylmaly bolsa, jemgyýetde gowy zatlaryň köpelmegine amatly şertler döretmelidir. Ine, biziň halkymyzyň öňümizdäki borjumyz şudyr. Bu mukaddes borçdur. Mukaddes bolşy ýaly onuň kynçylygam bardyr.
Hakyky imany kalbynda duýan adam elbetde, ýagşylyk edesi gelýändir. Ol beýleki adamlary şu eşretli-sapaly durmuşa çagyryp, olara öz kalbyndaky duýgulary açyp görkezmek isleýär. Mömin – başdan-aýak ýagşylyk edýän adamdyr. Ol bahar howasyndan dem alýan bolsa, özgäniňem şol howadan dem almagyny isleýär. Beýlekileriň hem şol lezzetden ganmagyny isleýär. Onsoňam, mömin diýmek, özgäni hak ýoluna saljak bolup özüni gaýgyrmaýan adam diýmek dälmidir? Hawa, islendik adamyň köňül dünýäsine iman nury gireninden soň, ol adam nädip bir ýerde durup bilsin?! Ine, şonuň üçin mömin öýme-öý, köçeme-köçe, dükanma-dükan aýlanyp, özüne syrdaş agtarýar. Ol diňe şeýtmek bilen ýaşap bilýär. Ajalyň ýetýänçä kalbyndaky imany eşrepi deýin aýap saklajak bolsaň we gabyra iman bilen girjek bolsaň bir ýerde durman, adamlara hakykaty düşündirmelisiň. „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini ýerine ýetirmeýän adamyň gabyrda nähili ýatjagy näbellidir. Diýmek, mömin iň bolmanda, özüni gutarmak üçin bu mukaddes wezipäni ýerine ýetirmelidir.
Allatagalanyň Adyl diýibem bir ady bar. Biadyllygyň dörän ýerinde Onuň adalat sypaty görünýär.
oturyp ozun terjime etyan bolsan, telpek sana.bashga biri terjime eden bolsa onda, shon ellerine saglyk!
„Eý, balam! Namazyňy bolmalysy ýaly dogry oka, „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý et, saňa erişen belalar-da sabyr et. Elbetde, bular işleriň iň kyn bolanlarydyr“ (Lokman, 31/17).
„Siz adamlar üçin döredilen, ýagşylygy ýaýýan, ýamanlyga garşy durýan, Allaha ynanýan haýyrly ymmatsyňyz” (Ali Imran, 3/110)
„Rebbiň halky dürüs bolup, özlerini hem-de birek-biregi dogry ýola salmaga çalyşýan ýurdy nähak ýere heläklemez!” (Hud 11/117).
„Siziň araňyzda ýagşylyga çagyrýan, ýagşyny buýrup ýamanlykdan daş durmagy ündeýän bir jemagat bolsun. Ine, aramlyga, üstünlige diňe şolar ýeter” (Ali Imran, 3/104).
Elhamdulillah!
Harpma harp okadym.
Hakykat dost, Allah sizi imandan aýyrmasyn.
Sagboluñ.
Yazanlaryn baryny okap chykdym, tuweleme gaty gowy yazypsyn. Ellerine saglyk