Kubok Amerika 2011 (Copa America 2011)

Kubok Amerika - Futbol boýunça Amerika kontinentinde milli ýygyndylaryň arasynda geçirilýän iň uly ýaryş bolup, ol ilkinji gezek 1916-njy ýylda geçirildi. Şol wagtlar ýaryş Kubok Amerika ady bilen däl-de G.o. Amerikanyň Milli ýygyndylarynyň çempionaty ady bilen geçirilipdir. Kubok Amerika kontinentleň arasynda geçirilip başlanan iň ilkinji ýaryş bolup, ol öz bäsdeşi "Ýewropa çempionatyndan" 44 ýyl öň geçirilip başlanyldy. 1975-nji ýyldan bäri ýaryş häzirki ady (Copa America) bilen geçirilip gelinýär.

Kubok Amerika ýaryşyna 1993-nji ýyla çenli g.o. Amerikanyň (KONMEBOL) 10 milli ýygyndysy gatnaşdy. 1993-den soň bolsa d.g. Amerikadan (KONKAKAF) hem 2 milli ýygyndy ýaryşa goşuldy. Olardan Meksika ýaryşyň hemişelik gatnaşyjysydyr. Ýaryşa Meksikadan soňra çagyryş esasynda gatnaşýan ikinji milli ýygyndy bolsa KONKAKAFdan ýa-da AFCdan alynýar. Ýaryşa birje gezek Aziýa yklymyndan hem ýygyndy çagyrylypdy. Netijede, geçiren 3 oýnundan diňe 1 oçko gazanan Ýaponiýa ýaryşda şowsuz çykyş etdi.

Ilkinji gezek 1916-njy ýylda Argentinada geçirilen ýaryşa 4 milli ýygyndy (Argentina, Braziliýa, Çili, Urugwaý) gatnaşdy we şol çykyş eden ýygyndylaryň gatnaşmagynda g.o. Amerikanyň futbol federasiýasy (KONMEBOL) döredildi. Ýöne 1916-njy ýyldaky ýaryş resmi däl ýagdaýda geçirildi.

1916-njy ýylyň 2-nji iýulynda Buenos-Aýresde geçirilen Urugwaýyň Çilini 4-0 utan oýny çempionatyň taryhynda ilkinji oýun hökmünde hasaba alyndy. Çempionatyň ilkinji goluny bolsa şol oýunda Jose Piendibene (Urugwaý) salmagy başarypdyr. Ýaryşyň ilkinji ýeňijisi bolsa finalda Argentinany ýeňmegi başaran Urugwaýyň milli ýygyndysydyr (Şeýle-de, Urugwaý başdaky geçirilen 10 çempionatyň 6-synda ýeňiji bolmagy hem başardy).

Çempionatyň 14 gezek çempiony diýen ady göterýän iki milli ýygyndy Urugwaý (1916, 1917, 1920, 1923, 1924, 1926, 1935, 1942, 1956, 1956, 1967, 1983, 1987, 1995) we Argentina (1921, 1925, 1927, 1929, 1937, 1941, 1945, 1946, 1947, 1955, 1957, 1959, 1991, 1993) iň köp çempion bolan ýygyndylar hökmünde bu ugurda öňdeligi eýeleýärler. Olardan soňra 8 çempionlyk bilen Braziliýanyň milli ýygyndysy (1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007) iň köp çempion bolan ýygyndylaryň sanawynda ilkinji üçlüge girmegi başarýar. Peru (1939, 1975) we Paragwaýyň (1953,1979) ýygyndylary bolsa bu ýaryşda iki gezek çempion bolmagy başardylar. Ýene iki milli ýygyndy Boliwiýa (1963) we Kolumbiýa (2001) bolsa degişlilikde hersi bir gezek çempion bolan ýygyndylar hökmünde taryha girmegi başardylar. KONMEBOLa degişli ýygyndylardan diňe 3-sine bolsa, entek bu ýaryşda çempion bolmak başartmady. Olar: Wenezuela, Çili hem-de Ekwador.

1916-1975 ýyllar arasynda geçirilen çempionatlar belli bir yzygiderlilikde geçirilmedi. 1975-nji ýyldan soň çempionat belii bir yzygiderlilikde bellenip başlandy. Ýagny, ilki dört ýyldan bir gezek, soň iki ýyldan bir, soňra üç ýyldan bir gezek geçirildi. Häzir bolsa çempionat (2007-nji ýyldan bäri) her dört ýyldan bir gezek geçirilýär. 1975-nji ýyldan bäri çempionata KONMEBOLa agza bolan ähli 10 milli ýygyndy hem doly gatnaşyp gelýärler. Ondan öňki ýaryşlara kontinentiň ähli milli ýygyndylary bir ýaryşda jemlenişip görmändiler.

1975ý, 1979ý we 1983ý geçirilen ýaryşlar üýtgeşigräk sistemada geçirildi. Ol ýaryşlarda geçirilmeli duşuşyklar üçin belli bir döwlet saýlanylman, her bir duşuşyk üçin iki oýun, ýagny öz meýdançalarynda we myhmançylykda («дома» и «в гостях») oýnaldy.

1993-nji ýylda Ekwadorda geçirilen çempionata ilkinji gezek KONMEBOLa agza bolmadyk iki ýurt goşmaça çagyryldy. Olar: Meksika we ABŞ. Bu iki milli ýygyndynyň hem ýaryşa goşulmagy bilen gatnaşyjylaryň sany 12-ä ýetensoň, çempionatyň oýunlarynyň geçiriliş sistemasy hem üýtgedildi. Ýaryşa gatnaşyjy 12 ýygyndy her biri 4 döwletli 3 toparça bölündiler. Olaryňam 8-si 1/4 finala çykmagy başardylar (Duşuşyklar häzir hem şu sistema boýunça geçirilýär). Çempionata ilkinji gezek gatnaşan Meksika finala çenli barmagy başardy. Emma f.inalda Argentinlara 2-1 utuldylar.

Çempionat iň köp Argentinada geçirildi (8 gezek). Şeýle-de ýaryş 7 gezek Urugwaýda, Peru we Çili döwletleriniň hersinde 6 gezek, Braziliýada 4 gezek, Ekwadorda 3 gezek, Boliwiýada 2 gezek, Paragwaý, Wenezuela we Kolumbiýa döwletleriniň bolsa hersinde 1 gezek geçirildi. 3 gezek bolsa ýaryş üçin belli bir döwlet saýlanylman gurnalynan çempionat jemi 42 gezek geçirildi.

Çempionata iň köp gatnaşan ýygyndy Urugwaý - 40 gezek. Çempionatda iň köp gol salan ýygyndy Argentina - 175 oýunda 431 gol. Çempionatda iň köp gol saldyran ýygyndylar bolsa - 163 oýunda 297 gol saldyran Çili hem-de 108 oýunda 297 gol saldyran Ekwador. Çempionatda iň köp duşuşyk geçiren ýygyndy Urugwaý - 186 oýun.

Braziliýanyň hem-de Urugwaýyň milli ýygyndylarynyň ýer eýesi bolup gatnaşan ähli çempionatlarynda ýeňiji bolandyklaryny ýatladasym gelýär. Şeýle-de Kolumbiýa hem ýer eýesi bolup gatnaşan çempionatynda ýeňiji bolmagy başardy.

Çempionatyň taryhynda iň köp gol salmagy başaran (bombardir) futbolçylar Norberto Mendes (Argentina) hem-de Zizinho (Braziliýa) - hersi 17 gol. Urugwaýly Sewerina Warela hemde Peruly Teodoro Fernandes dagylar bolsa degişlilikde 15 gezek tapawutlanmagy başardylar. Çempionatyň iň gowy futbolçylary hökmünde iň köp saýlananlar - Manuel Seoane (Argentina), Jose Nasassi (Urugwaý), Enso Françeskoli (Urugwaý) - her biri iki gezek çempionatyň iň gowy futbolçysy saýlandylar. Soňky çempionatyň (2007ý) iň gowy futbolçysy bolsa - Robinho (Braziliýa).

KUBOK AMERIKA 2011
Kubok Amerikanyň nobatdaky 43-njisi 1-nji 24-nji iýul aralygynda Argentinada geçiriler. Çempionata jemi 12 ýygyndy gatnaşar. Olar: Argentina (ýer eýesi), Braziliýa (soňky çempion), Urugwaý, Çili, Paragwaý, Kolumbiýa, Wenezuela, Boliwiýa, Ekwador, Peru, Meksika we Kosta-Rika (aslynda Kosta Rikanyň ýerine ilki Ýaponiýa çagyrylypdy. Ýöne ýaponlar mart aýynda bolup geçen güýçli ýer titremeden soňra ýaryşa gatnaşmakdan boýun gaçyrypdylar). Ýaryşa gatnaşýan döwletler 3 toparça bölünerler. Her toparçada ilkinji iki ýeri eýelän ýygyndylar hem-de iň gowy iki sany üçünji ýeri eýelän ýygyndylar (jemi 8 ýygyndy) ýaryşy 1/4 finalda dowam etdirerler.

Çempionat 3 stadionda geçiriler. Olar: Buenes Aýresdäki 65645 adamlyk "Monumental Riwer Plate" stadiony, La Platadaky 53000 adama niýetlenen "Sýudad de La-Plata" stadiony hem-de Santa Fe şäherindäki 40000 adamlyk "Estanislao Lopes" stadiony.

Toparçalar:

A toparça:
Argentina
Boliwiýa
Kolumbiýa
Kosta-Rika

B toparça:
Braziliýa
Ekwador
Wenezuela
Paragwaý

C toparça:
Urugwaý
Çili
Peru
Meksika

Geçen çempionat 2007-nji ýylda Wenezuelada geçirilipdi. Indiki çempionat bolsa 2015-nji ýylda Braziliýada geçiriler.

Peýdalanylan linkler:

ru.wikipedia.org/wiki/КОНМЕБОЛ

ru.wikipedia.org/wiki/КубокАмерикипофутболу

ru.wikipedia.org/wiki/Кубок

Америкипофутболу2011

ru.wikipedia.org/wiki/ЛучшийфутболистКубкаАмерики

www.teswirler.com/index.php?q=blog&view=18739

Çempionat meň pikirimçä gyzykly geçer. Sebäbi toparlaryň ählisem güýçli. Bir tarapda Messili Argentina bolsa, başga bir tarapda soňky iki çempionatyň ýeňijisi Braziliýa. Ýa bolmasa Falcaoly Kolumbiýa diýjekmi, çempionatda iň fowy taryha eýe bolan Urugwaý diýjekmi, ýa-da soňky dünýä çempionatynda şowly çykyş eden Paragwaý diýjekmi, ýa Meksika diýjekmi.. umuman bize gyzykly duşuşyklar, gyzykly çempionat garaşýar. Meň özüm Argentina balet etjek, ýöne ýene esasy faworit elbetde braziller bolar.

Umuman şeýleräk. Sizem çempionat baradaky pikirleriňizi teswir edip çyrşasaňyz minnetdar bolardym. Sag boluň. 🙂

Kim çempion bolar?

Messili Argentina(35%, 6 adam)

Myhmanlardan bir zada garaşýan. Meksika ýa-da Kosta-Rika(11%, 2 adam)

Taryhyna seretseňä Urugwaý(5%, 1 adam)

Elbetde soňky iki ýylyň ýeňijisi Braziliýa(17%, 3 adam)

Garcia Falcaoly Kolumbiýa(5%, 1 adam)

Peru(5%, 1 adam)

Paragwaý hem gowja oýnaýar(0%, 0 adam)

Entek hiç çempion bolup görmedik Çili(5%, 1 adam)

Ekwador(0%, 0 adam)

Sýurprize garaşýan. Wenezuela ýa-da Boliwiýa(11%, 2 adam)