Strukturasyz ýazgy, diňe içimden geçýänler…
Umuman aýdylanda, islendik jemgyýetiň galkynmagy üçin birinji bilen halkyň aň düşünjesi ösmeli. Halkyň aň-düşünjesi nähili ösýär? Öz özünden ösüp bilýärmi? Ýok, öz-özünden ösüp bilenok. Wagtyň geçmegi bilen ösüp bilýärmi? Ýok, wagtyň geçmegi bilen öz özünden ösenok, wagtyň geçmegi bilen maýmyn hem adama öwrülenok, Darwin hem ýalňyşýar (menin pikirim).
Aň-düşünje we mentalitet bilim bilen ösýär, kitaplar bilen ösýär, durmuş tejribeleri bilen ösýär, dünýäni synlamak bilen ösýär. Bilim bolanda diňe bir matematika, himiýa ýa fizika göz öňünde tutulanok. Gumanitar bilimleriň hem ähmiýeti juda ýokary: Taryh, edebiýat, filosofiýa, syýasy bilimler, ykdysady bilimler, sosiologiya we ş.m. Ýöne berilýän bu bilimlerde hemme zat obýektiw görnüşde aýdylman, kimdir biriniň subýektiw isleglerine görä aýdylýan bolsa, onda olam boş bilim.
Çykarylýan giň manyly kitaplaryň sanyny barmak basyp sanamaly bolsa, ýazyjylar kitaplaryny başga ýurtlarda başga dillerde çykarýan bolsalar, onda olam jemgyýetimize peýda getirenok, ýöne ondan başga ýolam ýok, olam bir hasap. Soňky 20 ýylda çykan romanlaryň, publisistik kitaplaryň sany 10-a ýetenok öýdýän. Aslynda her ýyl 100 sanysy hem çyksa az bolýar. Ýazyjy ýokmy? Ýok bar. Näme üçin çykarnoklar? Munuň jogaby belli, bu tema girjek däl.
Durmuş tejribeleri barada aýdylanda, hemme zat durmuşa girişeňde belli bolýar. Umuman syn edýän welin, işläp maşgala ekläp ýörenleriň dünýä garaýşy bir başga, talyplaryňky bir başga, ylmy işlerini gorap magistr, Ph.D edip ýörenleriňki hem bir başga. Şu ýerde şuňa göz ýetirmek kyn dal. Aýtmasa-da göni belli bolýar. Talyplaryňky biraz çig bolýar, bu gynansagam şeýle. Şu ýerde ýaşuly agzalarymyz bar, şolaryň pikirleri köp zatdan habar berýär, köplenç aýlawly aýdýarlar, ýöne muňa düşünip galýanlar hem az. Pikirlenmek häsiýeti az. Her kim öz gününe we öz ýaşaýşyna görä beýlekilere we döwre baha berýär.
Dünýäni synlamak barada, biz bir dünýeden gopan ýaly ýaşaýas umuman aýdylanda. Näme üçin? Bitarap bolanymyz üçinmi? Ýok, bigeleň bolanymyz üçin. Aýdaly Afrikada bir ýurtda üýtgeşik bir waka bolup geçse, biri şony gürrüň berse, “bize nämaý” diýilýär. Bu bigeleňligiň alamaty. Merkezi Aziýada ýaşaýas, ýöne Gazagystanyň ilat sanyny, Özbegistanyň ilat sanyny aýdyp bilmejekler kän. Näme üçin? Sebäbi “bize namaý”. Dünýäň başga bir ýerinde bolup duran waka bize-de degişlidir hem öýdemzok. Edil şolar ýaly, başga biriniň başyna gelen kyn ýagdaý ýa betbagtçlyk özümizde-de bir gün hiç bolup bilmejek ýaly garaýas.
Soňky döwür nähili hem bolsa, şu ýerde diskussiýalar bolýar. Gowy hem bolsa, erbet hem bolsa peýdaly. Sebäbi milli düşünje şeýdip ösýär. Işlemeýän we pikirlenmeýän beýin ösenok. Käbir adamlar bar, doglanda musulman bolup doglany üçin, özüni musulman hasaplaýar. Käbir adamlar akyl bilen göz ýetirip ynanýar. Birinji görnüşdäkiler köplenç ekstermist bolup ýetişýär. Biri dil ýetirse urmaly, basmaly we asmaly diýen ýaly…Ikinji görnüşdäkiler düýbünden başga bolýar. Subutlara we dellilere girýär.
Öýde nahar iýip otyrkaň, “Eje, nahar biraz ýuwan bolupdyr” diýmek, ejeňi ýa nahary halamaýandygyňy aňlatmaýar. “Duz gerek” diýmek ol. Şonuň üçin aýdylýan zatlara dogry düşünip başlanymyzda, biri birimize sögmäni hem goýarys, hiç kim özüni ýasama hem görkezjek bolmaz, jemgyýetde progres hem bolar, mentalitet hem öser. Bu zatlar ýuwaş-ýuwaşdan bolýar. Pikirleriň öňüne geçjek bolmaly däl. Ýogsam, soňabaka Ýer Günüň daşyndan däl-de, Gün Ýeriň daşyndan aýlanýandyr öýderis wagtyň geçmegi. Bir zada seredemizde ýokarrajykdan seretsek, hemme zat gowy görünýär. Beýleki planetalaryň hem görünmegi mümkin….
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 27/27 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 23 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 27
Bize namay-''Bana dokunmayan yilan bin yashasin'' diyip yashayan adamlaryn ulanyan sozi
Btw temany haladym,achanyn gowy bolupdyr..
gowja tema dos paylashanyn uchun sag bol
gowja tema dos paylashanyn uchun sag bol
Ummumana sheyle welin,Bash bolmoso-gowre läş diyenleri,Zaman gazyetinde Finlandiyanyng garashsyz bolup osen halk,Shwedlerden ezyet cheken halk,emma olong fin bashysy,halkyng ang-hush osmeginde ahli tagallalar edipdir,ana gordungizmi elingizdaki No
ya telefonlary,bir wagytlar gul bolup yashayan halk yasayar!,bizde shol zatlary gorubem etmeyanimize hayran!
dogry
ýokarkylardan umumy bir pikir çykarmak kyn düşdi. wagtyň geçmegi bilen ösenok diýipsiňiz ýokarda, soňunda aýlanyp ýene wagta diräpdir Bu zatlar ýuwaş-ýuwaşdan bolýar. 2 sözde mazmun bolmasa näme diýýäniňe ýarym düşündim
Menem Şu meselani oylanypdym. Esasanam agzalaryñ açylan temalara yazyan
Gaty uzyn welin okamaga yaltandym diyen sozunden bilip boljakda naderejerakdedigini...
Umuman añymyz osmeli. Yza galyas biz. Ahli TM sheyle :(
99% go$ulyan
Bilim almak üchin gerekli shertler ýok ýa-da bilim ýok ýene näme diýjekler tapylar... Ýene-de köp zat baryp adamyñ özüne daýanar..meniñ pikirim.
Düzgün gazetimiz bolsady gazete ýazmaly makala bolupdyr. Köp sagbol pikirleriňi paýlaşanyňa. Içýän kofämden tagam aldymaý 🙂
gaty dogry aytyanyz yöne gumanitar bilimlere degişli aydylan pikirler her naçe obyektiwdir öytsegem sosiyal bilimlerde obyektiwlige yetaymek mümkin dal yaly.sebabi her adamyn yok diyendede öz dünyagarayşy öz pikirleri bolya.öz geçmişinin galyndylaryndan öz paradigmalarydöreyar.onsan ol adam özüne obyektifdirin öytsede yene öz paradigmalarnın tasiri bilen,yada öz ayneginden yazya. esasy mesele in köp adama peyda getirjek dogrylary gözlemek.(men pragmatist dal yalnyş düşünayman=))
gaty dogry aytyanyz yöne gumanitar bilimlere degişli aydylan pikirler her naçe obyektiwdir öytsegem sosiyal bilimlerde obyektiwlige yetaymek mümkin dal yaly.sebabi her adamyn yok diyendede öz dünyagarayşy öz pikirleri bolya.öz geçmişinin galyndylaryndan öz paradigmalarydöreyar.onsan ol adam özüne obyektifdirin öytsede yene öz paradigmalarnın tasiri bilen,yada öz ayneginden yazya. esasy mesele in köp adama peyda getirjek dogrylary gözlemek.(men pragmatist dal yalnyş düşünayman=))
gaty gowy bellap gecipsin dost. Biz name meseledigni bilyas, meselani cozulish ugruny bilyas. Yone entek praktikada ulanyp goremizok oz ukyplarymyzy. Dine bize hemme zady yerli-yerinde goyup jogap cykaraymaly (önum alan yaly bir funksiyadan). Men gaty ynanyan hemme zadyn gowy boljagyna. Nesip bolsa gozumiz bn goreris...
men öz pikirlerimi yazjakdym yöne şol bir zady gaytlap oturmagyn hajaty yok diyip pikir edyan.hayalperest agza gowy beyan edipdir pikrini.menkilerem şona yakyn.sagbol jean paylaşanyn ucin!
Goşulyan. Bir alym (ady yatdan çykdy) puly azdygy sebäpli kitaplaryn ahlisini alyp bilmeyän eken. Son pullaryny kitaba bermän az-owlak puly bilen kitap dükanlaryny gijeleri kireyine alyp okayan eken. Şeydip yetişipdir.
Edilmeli iş belli. Praktik hiç hili problema bolup bilmez. Gaty ansat.
»» Özüni ylym, adamkärçilik, ahlak we ş.m taydan gowy edip yetişdirmeli. Son öz ugrunda (ekonomist, mugallym, lukman...) kemçilikleri düzedibermeli. Ana şonda jemgyyet hakyky ösüş yoluna girer.
Tema bilen 100% ylalashyan, yöne Yokarda birileri: shertler naili bolsa hem bilim almak, ösmek adamyn özune bagly diyip belläp gechipdr. Shu pikir bilen ylalashamak. Köp yerde aydylya shuna megzesh zatlar, bayamak, ösmek özune bagly, hic'm eyle däl. Bularyn hicisem dolylygy bilen adamyn özune bagly däl. Dash töweregimize, shertlere, bize berilyan goldawa bagly. Pikir edip görun: edil shuwagt'ky harakteriniz, arzuwlarynyz, bilime bolan islegleriniz'n derejesem deñ bolmagy bilen Yaponyada, Amerikada, Germaniyada yashayan yada bir wuz'da okayan bolsanyz , edil shuwagtkydan tapawutly bolmazdynyzmy? Yada edil shu wagtky özunize bagly shertler bilen Afrikan ölu yurtlarnyn birinde yashayan yada yerli wuz'da okayan bolsanyz añ-dushunjäniz shu wagtky yaly bolardymy? Adamyn hich zat hem özune bagly däl, hemme zat dash töweregndaki shertlere bagly. Adamyn özune bagly ertekisi dine adamlary motivate etmek uchin döredilen erteki
Wii yenede bir zat, ol alym'n hem sheyle seretsen öz gayraty bilen adam bolan yalydyr. Yöne shu wakany has chun barlasan, ony alym eden özune bagly shertlerden has köp dash töveregndaki shertlerdir. In barkisi yashayan yerinde kitaphana bar eken ve ony kireyne alyp bolyan eken 😆,
sagja bol paylashanyn uchun ellerine guller