Türkmen näsaglarda keselleri bejermegiñ we anyklamagyñ käbir möhüm meseleleri...

Salam hormatly agzalar. Mowzugyñ adyndan hem belli bolshy yaly biziñ yurdumyzda köp keselleri bejermek we olary wagtynda anyklamak örän kyndyr. Bu hem türkmen halkymyzyñ mertligindendir.
Siziñ hem bilshiñiz yaly türkmenleriñ aglabasy, esasan-am welayatlaryñ etraplarynda yashayan rayatlarymyz edil yykylmayancha keseline arz etmeyär, özi öyde halk lukmanchylygyndan em etyär, bolmasa ol hem yok. Sheydip sheydibem tää yykylyancha gezyär. Iñ sonunda bolsa, "yetjegine yetende" kömek üchin yüz tutyar. Yuz tutanda da lukmana däl, tebibe. Tebipler erbet diyip biljek dal, yöne kabirler keseller hokmany yagdayda lukmanchylyk komegine mätäc bolup duryar. Lukman näsaga sereden iñ soñky dogry adam bolyar.

Bu yagday hem etraplardaky lukmanlarymyzyn derejesinin pesligi netijesinde has hem erbetleshyar. Sebabi, olar hem yalnysh dermanlar bilen simptomlary ayyrjak bolyarlar we s.m. Eysem lukmanlar simptomlardan has möhum bolan keseliñ sebäbini takyk anyklap, shony bejermeli. (meningit bolanyñ gyzgynyny aspirin bilen müñ düshürseñem, shol gaytalanyp durar, sebäbi ayrylmasa)

Sheydip kesel bashlandan soñ, tejribeli lukmana chenli kesel yetjegine yetyär (Ashgabatda okuw döwrundäki shahsy synymdan, näsaglardan yygnan anamnezlerden). Bu yaday hem keselleriñ öñuni almakda we olary bejermekde öz kynchylyklaryny tejribeli lukmanlara hem aydyñ görkezyär.

Dashary yurtlaryñ (yewropa, amerika) adamlary bolsa sähel näsaglyk yuze chyksa sholbada lukmana yuz tutyar, in bolmanda sagdyn bolsa hem belli bir wagtdan lukmanchylyk gözegchiliginden gechyarler. Bu bolsa shol yurtlarda kesellerin agyr gayraüzülmeleriniñ wagtynda önuni almaga, olary bejermäge bizinkiden has yeñil gechirilmegine yardam edyar.

Bu meseläniñ chözgüdi hokmunde mashgala lukmanlaryna halkyn ichinde keseller we olaryn agyr gayrauzulmeleri hakynda wagyz nesihat ishlerini gechirmek,
etraplardaky lukmanlara agyr keselli nasaglary tiz wagtyn ichinde welayat merkezlerindaki ya da paytagtdaky merkezileshdirilen bölümlere gechirmek (bejerip bilmejek bolsan aldap puluny almany, eysem bejerjek yere ibermek),
we mashgala lukmanlarynyñ özüne berkidilen rayatlary elmydama gözegchilikde saklamak bilen chözüp bolyandygyny nygtamak isleyärin.

Kesele garshy mert bolup bolmaz.