Bilim sistemasy nahili bolmaly?
"Bilimli we bilimsizin arasynda edil diri bilen olinin arasyndaky yaly tapwut bar." -Aristotel.
Bolya, Turkmensitanda hemme zadyn erbetdigi dushnukli. Totalitarizm, kleptokratiya, korrupciya, pes ekonomika, ishsizlik, bilimsizlik, infantilizm, oligofreniya, rimming...
Biz yashlar bolsak, gelejegem yashlaryn elinde bolsa, diymek biz bet-da! Gelejegi dolandyrmak bize dushya, shuwagtdan tayyarlanalyn. Taze sistemalar barada, olaryn gowy/ervet taraplaryny, peydaly/peydasyz yerleri barada pikirlenelin.
Kop erbetlik bilimsizlikden bashlayar, shonyn uchin taze bilim sistemasyny hodurleyan:
Chagalar bagy – 2-6 yash aralygy. Gatnamak hokmany dal, ene-atanyn islegi boyuncha. Synagsyz alynyar.
Tayyarlyk mekdep – 3 yyl, 6-9 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Synagsyz alynyar.
Bashlangych mekdep - 4 yyl, 9-13 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Tayyarlyk mekdebinin dowlet synagyny tabshyrmaly.
Orta mekdep – 4 yyl, 13-17 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Bashlangych mekdebinin dowlet synagyny tabshyrmaly.
Orta profesional okuw – 2 yyl, hokmany dal. Orta mekdep dowlet synagyny tabshyrmaly.
Yokary profesional okuw - 4 yyl bakalawr, 2 yyl magistr, hokmany dal. Orta mekdep dowlet synagyny tabshyrmaly.
Yokary bilimden sonky okuw – aspirantura, doktorantura, hokmany dal, dowlet synagyny tabshyrmaly.
Sheylelikde:
* 11 yyllyk orta bilim (tayyarlyk + bashlangynch + orta mekdep), Turkmenistanyn ahli rayatlary uchin hokmany derejede alynmaly.
* Mekdepler esasy dowledinki bolmaly, yone hususy mekdep achmaga-da yol berilmeli.
* Dowlet synaglar hemme mekdepler uchin (dowlet we hususy) den bolmaly we bir wagtda gechirilmeli.
* Tayyarlyk ya bashlangych mekdebin dowlet synagyndan gechip bilmanler sonky yylyny tazeden okamaly.
* Orta mekdebinin dowlet synagynyn netijelerine gora yokary profesional okuwa (Universitet) alynmaly, pesirak yazanlar orta profesional okuw, has pes yazanlar indiki yyl tazeden yazyp bilmeli.
* Esasy bilim, turkmen we inlis dillerinde berilmeli.
* Mugallymyn aylygy uly bolmaly we bilimi her 3-4 yyldan dowlet derejesinde barlanyp durulmaly.
* Okuwchylaryn mekdep eshikleri bolmaly, (Universitetda yok) yone tahya geymek, sach osdurmezlik, telefon getirmezlik yaly absurd duzgunler hich yerde-de bolmaly dal.
* Okuw 5 gunlik, 6-7-nji gunler dynch.
* Chare, serdar yoly, marshirovka, koridor yok.
Shu sistema uchin shuwagt in yetmeyan zat – bilimli pedagog. Bilemok, nadip muny in az wagtda chozup bolar, yone bashlamaly we chozmeli.
Dine tema degishli zatlary: goshmaly, ayyrmaly, duzeltmeli, sadalashdyrmaly, anyklamaly, gizlemeli we sh.m. yerleri konkretno we konstruktiw edip yazalyn.
FLOODA YOK DIYIN!
11 yyl orta okuw nahili?
Normal(47%, 20 adam)
Kop(23%, 10 adam)
Az(11%, 5 adam)
Bildirenok, men eyyamokuwy gutardym(16%, 7 adam)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 142/142 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 2 awgust 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 142
sagjabol ýaman gowy mowzugy gozgapsyň.
Çagalar bagy we Taýýarlyk okuw: şularda çaglara täze hünär ögretmeli, mysal üçin şäherlerde herhili art school'lar bolsyn, ýaş wagtdan iň azyndan bir instrument çalmany, surat çekmäni ögrenseler geljekde öz işleri bolar a ol bolmasada şularyň kemçiligi ýok durmuşda. (hökmany däl ýöne)
birem her okuw ýylynyň başynda synag bolsyn diýipsiň (bu sistema azajyk TR meňzeýä) şu snyaglary edýän edara (kurum) bolsa aňsat we amatly bolar ýogsam şu wagtky synaglar ýaly nämäni ölçeýändikleri belli bolmaýar.
ýokarda hem gozgalypdyr bilimiň ýanynda din sapaklary hem berilsin diýip, şu sapaklar diňe maglumat hökmünde bolsyn, mysal din taryhy, diniň şertleri nähili ýerine ýetirilýär wş. Din propagandasy ýapylmasyn! (trde şu din we ideologiýa propagandasy ýüzünden kän adamyň janyna kast edildi, darbe wş boldy, taryhdan sapak almak biziň borjymyz)
ilki bilena okuw sitemi 11 yyl kan 10 yyl bolya sebabi eger öznü ösdürmek isleyan ayratynam ösdürüp bileya. we herbir okuwçynyn spesi bolmaly halayan ugry boyunça sebabi kabir sapaklar adamyn içini gysdyrya eger olar yaly möhüm bolsa son özü ayratynam ösdürüp biler.okuwda hökman suratda inlisçe bolmaly rus dili hökman dal sebabi ahli gowy kitaplar inlisçe. we in esasam zehinliler mekdabine dine egzamen bilen girmeli yaşlar we orta mekdeplerden tapawutly bolmaly.
hemme zat yerlıklı, su duzgun bılen yurt dolandyrylsa yaşlaryn zehını, dunyagaraysy oser.
bah tuweleme nirden gelip yöray bun yaly zatlar kellane?! ve özün nirde okayan şuwagt?
üniwersitetde bilim hakynda aytsak weli talyplara köpürak öy işi bermeli we her bir mugallymynda bir bloggy bolmaly her hepdede bir talyp sapak hakynda tema açmaly we in azyndan her talyp ol tema hakynda 2 sany düşünjesini yazmaly. şeyle yagdayda talyplar has janly öserler.
bilim sistemasynda esasy ichilikden bashlap yagny sadige giden wagtyndan bashlap yuwash yuwashdan okadyp bashlamaly (kop yurtlarda shonung yaly). mekdep dowrunde bolsa kompyuter bilimini dashary yurt ,fiz-mat ugrlaryna ilkinji orunlarda goyup bilim bermeli. Universitet yagdayynda bolsa meng pikirimche koprak tejribeleri gechirip dashary yurtly professorlary , spesalistleri getirip hasda uly komek etmeli. Eger sheydilayen yagdayynda bilim sistema has hem oser hazirki yagdayynda mena oser diyip biljek dal. her bir zady owrenmeging ing gowy yoly tejribe etmekdir.
11 yyl kop diyip hasap edyanlerin esasy halamayan yerleri haysy? Okuwyn gich yashda (17) gutarmagymy ya bashga sebapler barmy? Dushundirin, belki hakykatdanam kopdir.
Onsonam, yokarda okuwlaryn kopusini hususy etmeli diyenler bar. Men pikirimche orta mekdeplerde kan hususylar gerek dal, yone alternatiwa uchun bolsa bolar 10-15%. Olaram, dowlet synaglary ulanmaly, standartlar den bolar yaly. Dowlet bilim sistemasy gowy duzulen bolsa, hususy mekdeplerde kan pul berip okajaklaram kop bolmaz.
Universitet bashga gurrun, barde hususylary kopeltsen bolar.
okuw naçe ir gutarp praktika naçe ir girse şonça gowy. praktikada has gowy öwrenyan
Aslynda 11 yyl dal eysem 12 yyl etmek gerek . Sebabi mysal alyp goring ing osen dowletlering ahlijesi diyen yaly 12 yyllyk okuw sistemasyny ulanyarlar. yone 10 yyllyk et 11 yyllyk et esasy okuw maksatnamang bolmaly eger ol bolmasa onda sen 15 yyl et sho bir owrenen zadyngy nache yyllap okamaly bolar. Yenede bir zat ahli derslerden okuwchylara kitaplar bilen upjin etmeli . yadyma dushyar 1 klas bolup 1 kitap ulanyan mahalymyz hem .
chip,
orta mekdeplerde duypli hunarlerin berilmegi kan gerek dalmika diyyan, olar uchin orta we yokary professional okuwlar bar (tehnikum, universitet). Praktikalary hem shotayda kopeltmeli.
Orta mekdepde esasy edep terbiyeden bashlap, takyk ylymlardan, taryhy we tebigy ylymlardan, dunyagarayysh, dinlerin taryhy, sungat, azajyk psihologiya we filosofiya yaly sapaklardan okadylsa gowy. Bular durmush uchin esasy fundament. Ayratyn hunari profesional mekdeplerde almaly.
Howwa, esasy yyl sany dal-de, okuwyn mazmuny. Yone shol mazmun ortacha 11 yylyk okuwa syganson, menem 11 yyl yeterlik diyip hasap edyan. Son-sonlar, shular yaly mekdeplerde chykan pedagoglar kopeliwerse, umumy bilim derejesi artywerse, 12 yyllyk sistemany girizsenem bolar. Bilimli halk muna garshy bolmaz.
barde praktika diydigim okuwy gutaryp üniwersitete girip yaşyrak wagty işe başlamaly diyjek bolyan. we ol diyan zatlaryny hem 10 yylyn programyna sygryp bolar yagny 11 yyl okanlary bilen kan bir artykmaç zat öwrenenoklar.
Tayyarlyk diyyan zadyna güm et...Obsonam birgiden ekzamen hökman dal...çagany kiçilikden zay etmek hökman dal ekzamenden yana...ha yokary okuwa welin parasyz ekzamen bilen almaly..onsonam türk mekdepler yapylmasyn diyip dileg ediberin...şol mekdeplerde sen yazan sisteman atasy okadylyar...onun üçin üytgeşik bir sistema gerek dal..A türk mekdepler yapylaysa yza gideris...
O_o
Name shuwagt okuwda her yylyn sonunda final ekzamenlary bolanokmy?
Nahili gurrun edyanay sen?
Ekzamensyzam okuw bolyamy?
Ekzamen bolmaly hokman, yone kopchilik gechip biljek derejede bolmaly. Bashga chykalgasy yok onyn.
Shu yokardakylay okuw sistemasy bolsa, ichinde-de gowy mollymlar ishlap, gowy bilim berilse, goni sho guni turk mekdeplerini yapmaly.
Barybir olara gatnanam bolmaz onson...
Tema barada...gaty bir üytgeşik zat yazmansyn...hemme kişinin pikir edip biljek zatlary..bizde iş edip bilyan adam gyt..gowy adam bosa (kan adamam gerek dal) ondada şu zatlaryny ölerin welin ederin diyyan adam gerek...başgalary üçin yaşayan adam gerek..adamlara bir zatlar düşündirmek üçin gije gündiz yatman,ylgajak adam gerek...islesen yüz sany bilim sistemasyny özleşdir...üytgan zat bolasy yok..sebabi bizde bir zat bar Meni çakmayan yylan 10000000 yyl yaşasy.....ynha şu pikiri adamlardan ayyrmasan(hemmesinden hiç haça ayyryp bolmaz) hiç zat düzelmez...
Doss sen mamla.
Biz turkmenlerde bashgalari uchin yashamak ideyasi yok.
Osen yurtlardaki bet adamlarda shu ideya bar. Dushunje osen.
Sen ozune sheyle diy.
Menem ozume shey diyeyin.
Olam ozune shey diysin.
Bashga chykalga yok...
Hemme kişin geçip biljek ekzamenini etjek bolsan nama gerek onda....?sen diyyan ekzamenini 10 yyl ön obamyzdaky bizin mekdebimizdede edyardiler..birimiz kola,birimiz tort,yene biri kişde-kişmiş mugallymlara şolary iyyadi sonam biri tagta yazyady hemme zady bizem göçüryadik..bolany...
Türkmenistanda hakyky synpdan synpa geçiş ekzamenleri türk mekdeplerde bolyardy...gara gözüne gara gaşyna seredip hiç kimem geçirenoklardy..onson,tutuş tomus itim yaly tayyarlanyp yörensin güyzki ekzamene...
islesen sen diyyan sistemanda 1000000000000000000000000 sany mekdep aç içindaki mugallymlar, iki bölek bolup yarylsanam, türkmen-türk mekdepdaki mugallymlar yaly bolaymaz gardaş(türkmen-türk mekdebini tamamlan bolsa biljek dal, bolup biler..ay yöne sen bu boluşyn bilen Türkmen-türk mekdebini tamamlan mugallymlar işlemeli dal hem diyersin.)
Birinjilik bilena, jan dost, setirlerin arasyndan okama. Uns beripjik okajak bol. Hemmekishin gechjek ekzamen etmeli diyyan yok, KOPCHILIK GECHIP BILJEK derejede etmeli diyyan, yagny umumy bilim derejesine gora. Ikisi ayry-ayry zat, dushuyanmi shuna?
Bilimli pedagog bolsa, okuwchylara oz ynanchlaryny guymayan pedagog bolsa, nirede okan bolsa shonda okasyn, tapawudy yok.
Yogsamam, turkmen mekdebine gelip, turkleri bahanasyz, gerekmejek yerinde owup duran mugallymy ishletmerin, men bolsam...