Bilim sistemasy nahili bolmaly?
"Bilimli we bilimsizin arasynda edil diri bilen olinin arasyndaky yaly tapwut bar." -Aristotel.
Bolya, Turkmensitanda hemme zadyn erbetdigi dushnukli. Totalitarizm, kleptokratiya, korrupciya, pes ekonomika, ishsizlik, bilimsizlik, infantilizm, oligofreniya, rimming...
Biz yashlar bolsak, gelejegem yashlaryn elinde bolsa, diymek biz bet-da! Gelejegi dolandyrmak bize dushya, shuwagtdan tayyarlanalyn. Taze sistemalar barada, olaryn gowy/ervet taraplaryny, peydaly/peydasyz yerleri barada pikirlenelin.
Kop erbetlik bilimsizlikden bashlayar, shonyn uchin taze bilim sistemasyny hodurleyan:
Chagalar bagy – 2-6 yash aralygy. Gatnamak hokmany dal, ene-atanyn islegi boyuncha. Synagsyz alynyar.
Tayyarlyk mekdep – 3 yyl, 6-9 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Synagsyz alynyar.
Bashlangych mekdep - 4 yyl, 9-13 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Tayyarlyk mekdebinin dowlet synagyny tabshyrmaly.
Orta mekdep – 4 yyl, 13-17 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Bashlangych mekdebinin dowlet synagyny tabshyrmaly.
Orta profesional okuw – 2 yyl, hokmany dal. Orta mekdep dowlet synagyny tabshyrmaly.
Yokary profesional okuw - 4 yyl bakalawr, 2 yyl magistr, hokmany dal. Orta mekdep dowlet synagyny tabshyrmaly.
Yokary bilimden sonky okuw – aspirantura, doktorantura, hokmany dal, dowlet synagyny tabshyrmaly.
Sheylelikde:
* 11 yyllyk orta bilim (tayyarlyk + bashlangynch + orta mekdep), Turkmenistanyn ahli rayatlary uchin hokmany derejede alynmaly.
* Mekdepler esasy dowledinki bolmaly, yone hususy mekdep achmaga-da yol berilmeli.
* Dowlet synaglar hemme mekdepler uchin (dowlet we hususy) den bolmaly we bir wagtda gechirilmeli.
* Tayyarlyk ya bashlangych mekdebin dowlet synagyndan gechip bilmanler sonky yylyny tazeden okamaly.
* Orta mekdebinin dowlet synagynyn netijelerine gora yokary profesional okuwa (Universitet) alynmaly, pesirak yazanlar orta profesional okuw, has pes yazanlar indiki yyl tazeden yazyp bilmeli.
* Esasy bilim, turkmen we inlis dillerinde berilmeli.
* Mugallymyn aylygy uly bolmaly we bilimi her 3-4 yyldan dowlet derejesinde barlanyp durulmaly.
* Okuwchylaryn mekdep eshikleri bolmaly, (Universitetda yok) yone tahya geymek, sach osdurmezlik, telefon getirmezlik yaly absurd duzgunler hich yerde-de bolmaly dal.
* Okuw 5 gunlik, 6-7-nji gunler dynch.
* Chare, serdar yoly, marshirovka, koridor yok.
Shu sistema uchin shuwagt in yetmeyan zat – bilimli pedagog. Bilemok, nadip muny in az wagtda chozup bolar, yone bashlamaly we chozmeli.
Dine tema degishli zatlary: goshmaly, ayyrmaly, duzeltmeli, sadalashdyrmaly, anyklamaly, gizlemeli we sh.m. yerleri konkretno we konstruktiw edip yazalyn.
FLOODA YOK DIYIN!
11 yyl orta okuw nahili?
Normal(47%, 20 adam)
Kop(23%, 10 adam)
Az(11%, 5 adam)
Bildirenok, men eyyamokuwy gutardym(16%, 7 adam)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 142/142 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 2 awgust 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 142
Pikirlering bilen ylalashyan, taryhda Turkmenlering ustunligi we kemchiligi deng derejede owrenilmeli. Dinge ustunlige dal, kemchilik hem boyun alynmaly we olardan nadip halkyng chykandygyny hem owretmeli!
mumkuncilik bolsa dasary yurtlardan oz professorlarymyzy cagyrmaly, fatih - columbiya univerlarynda turkmen proflar sapak berya.
Dowlet synaglary, ilki bada, elbetlde, umumy bilim derejesine gora, okuwchylaryn aglabasy gechip bilejk derejede etmeli bolar. Yogsam hakykatdanam herkim synpynda galar. Wagtyn gechmegi bilen, biliminkamilleshmegi bilen synaglary kynlashdyryp bolar.
YLYMLAR AKADEMIYASY galypdyr, bilim sistemanyň maňyzy shol edara bolmaly...Ol ýerde-de diňe yashajyk owadan gyzlary almaly dal. Alymlar, ylym uranlar gelmeli.
Brusselde-de bir alym turkmen ayal Medisina Uniwersitetde okadya...
Gaty gowy pikir. Eyranda, Siriyada, Afganistanda we beyleki yurtlarda yashayan, durli ylymlardan bilimli pedagoglar bardyr. Gowuja aylyk bilen, yashayysh uchin shertler bilen upjin etsen olaram gelip bilerdi.
Venada, Pragada hem syyasat ugryndan okap, ishlap yoren turkmenlerem bar. Universitetde okatmaklary uchin olara shert doretsen olaram geler ata-watanyna.
Geçmeyanlere tomus okuwa ibermeli 3 ayından 1-2 ay yaly. pes tarapyny galdyrmaly. yylyn içinde de türk mekteplerinde etüt bolyardy agşamlary rus mekteplerinde de ady yadyma düşonok şona ibermeli. agşamlary 1-2 sagat okuwçylar şotayda geçirmeli.
Chicago universitetden arada bir turkmen bayrak aldy...Matematik.. garaz bu dine bizin bilyanjelerimiz. Russiyada gaty kan diyaler Turkmen professorlar, cydaman gaydanlar. Pensiya cykarylanlar hem bar arza yazdyrylyp...Sapar Gujukow meselem, sholar yaly dilci hic yerde yok, ony bir sebapli kowup goyberipdirler.
Maryda bir akademik bar, Ata mollup diyip, yaman bet adam sapak aldym, sony dagyn unibera alsan baryny alym edip cykardy. gaty zehinli adam. Sonyaly bilimli alymlar oz yurdumuzdada bardy. gynansagam hokumedimiz bosh halta gurmakdan basga zad bilenok :(
gowy we oran wajyp tema!
razylashmayan yerlerim:
---6 yashdan okuwa bashlamagy bolanok. shu wagtky cagalar hasam kichjikke, girdenejik hemmesi. 8 yashyndakylaram ayagym yalyjak.
---11 yyl hokmany okuw bolmasy kop gorunyar. 9 yyl hokmany, eger bakalawr isleyan bolsa hem 9 +2 yyl okamaly edilse has yerlikli bolayjak yaly.
---tayarlyk we bashlangych birleshdirilmeli. chaga birazajyk hem chagalygyny yashasyn. synaglar gaty kop gorunyar
ylalashamok. cagalar yashka has ansat yat tuyalar. Onsonam tayyarlyk mekdplerinde oyun gornusinde sapak owretmeli. Has anlarynda galr. 9 yyl az sebabi basga yurtlarda kabul edenoklar. Onki dowurde oknalar suwagt erbet edip kosenyaler dasary yurtlarda potgotovitelnyy okap
Tayyarlyk mekdep, onki 1-nji klas mekdep yaly bolmaz elbetde. Sadik yylaryndaky okuwa yakynyrak bolar. Synaglar hem shona gora. Elbetde lyn synaglar bilen, chaga garshy psihologiki ataka edilmeli dal. Yone synagsyzam okuw bolanok, stimuly saklamak uchin synag hokman gerek. 6 yashynda okuwa gidilyan yurtlar hem kop, meselem Israel, Britaniya.
11 yylam, beyleki yurtlara garanda gaty kan dalmika diyyan. Turkiede meselem 12 yyl eken. Rossiya hem 2013-nji yyldan hokmany 12 yyllyk orta bilim sistemasyna gechyar.
Ayhan aga turkiyede okuw zorunlusu 8 yyl, eger universitede girjek bolsang onda goshmacha 4 yyl okamaly. yagny 8+4 sheydip 12 yyl.
amerkany tazeden achmaga synanshmak gerek dal yagny taze sistema gurmana chalyshmak gerek dal, bar bolan dashary yurt sistemalarynyng logichni gorenlerimizing birini yerleshdirjek bolmaly.
Yanyrak, pikirlerde, akgul agza, yakynda Turkiyada hem 12 yyllyk hokmany okuw girizildi diyip aytdy. Maglumatyn 100% dygyny hem ynandyrdy.
Yanyrak, pikirlerde, akgul agza, yakynda Turkiyada hem 12 yyllyk hokmany okuw girizildi diyip aytdy. Maglumatyn 100% dygyny hem ynandyrdy.
Yhlasyng pikir hem erbet dal, chunki bar bolan eyyam barlanylan we gowy tejribeli dashary yurt okuw sistemasyny bizde ozleshdirse hem bolman durmaz!
tayarlyk mekdebi: 6-9 yash arasy... 9 yashyna chenli cocuk oyuncaklary gormelimi?! eger sadiging dowamy we sadige gatnamadyklaryng owrenishmesi un gerek diysengiz onda yekeje yylam yeterlimika diyyan.
yene bellap gechesim gelyan zat: gazagystanda, tajigistanda wunderkid cagalar un ir gutarar yaly shertler doredilen eken. shol sistemalaram gowja gozleshdirip barlashdyryp gormeli
Shu wagt in gowy bilim sistemalary Norwegiya, Yaponiya, Israel yaly yurtlarda hasaplanylyar. Shulary hemmesinde hem chagalar 6 yashdan okuwa gatnap bashlayar.
shu wagt yatandyrlar oglanlar, irden sorap gorern takyk jogabyny