Reklamada reklamnaya pauza, Реклама ny reklama etyan gelin adamlar.!

 Geçende söz beripdim reklama hakynda mowzuk açmaga. Ynha size reklama hakynda.

 Reklama dünyade adamlarda ilk söwda satygyn başlamagy bilen orta çykyar. Sondape we Fribyiarper atly yazarlaryn piktrine göra reklama ta bizin eramyzdan ön 3000-nji yyllarda dogyar. Önki wagytlarda tajirler öz harytlaryny satmak üçin dellallar ya-da gygyryançylar tutupdyr. Bularyn üsti bilen harytlary üvülip adamlarda satyn almak islegini güçlendiripdirler. Bularyn içinde de şowhunly, dili süyji kişiler has başaryly bolupdyrlar. İlk başda ses bilen başlan reklamaçylyk son-sonlar industrializasyanyn ösmegi bilen öndürülen önümin halka tanadylmagy üçin yazgyly emblemalar orta çykyar. Buda markalaşmaga itergi bermage başlayar.
 Metbugatyn we çapçylygyn ösmage başlamasy bilen ilk kagyz afişi 1480-nji yylda Londanda bir Serkwyn gapysyna asylyar. Buda kitap reklamasy yapylmak üçin ulanylyar. 17-nji asyrdan başlap Anglyada ilk Gazet ''The New'' basylmaga başlayar. Bu gazetin üsti bilen reklama hasda yaybanlaşmaga başlapdyr. Reklama tarihçysy Henry Sampson ilk gazet reklamyna 1520 de gabat geldigini yazyar.  Başga bir taryhçy Frank Presbery ''Mercurius Britannicus'' gazetinde 1525 de bir ktap reklamasy boldygyny aytyar. 1650 den son Londondaky bütin gazetlerde reklamalardan yer galmadygyny belleyarler. İlk başda diyilişi yaly kitaplaryn sony bilen (çay, kofya, şekolad) yaly haryt önümlerinin reklamasy basylyb ugrayar.
 İlk diş pastasynyn reklamasynyn sözleri şular yaly mazmunda beyan edilyar.'' Dişlerimizi tamizlemegimiz üçin bir deni tayy bolmayan toz. Angilyada asylzadalar we jentilmenlerin arasynda halanyljakdyr''
 Reklama sony bilen her işde ulanylmaga başlanyar. Yewropada kapitalist ykdysadiyet, firmalaryn biri-biri bilen basleşip taze-taze önümleri öndürmage eltyar we bu taze önümlerinin tanatylmagynda reklama gaty uly rol oynayar. Öz harytlaryny başgalarynkydan has gowy görkezmek üçin adamlarda tasir galdyryan reklamalar oylanyp tapylyar. Bu reklamalarda sony bilen ady belli artistler, bagşylar we owadan gyzlaryn suratlaryna yer berilyar.
 Günümüzde reklama in sonky şekilinde yaybanlaşmaga dowam etyar. Bu reklamalar vidio, afişa we sesli şekillerde yayradylyar. Adamda in tasir galdyryanyda vidioly reklamalardyr. ''Gören göz den bolmaz eşden gulak bilen'' atasözünden de düşünülşi yaly, adamda psikolagika taydan göryan zadyna ymtylmagyna yol açyar. Bu reklamalaryn sonky wagtlarda has beter çakdan aşyrylmagy, adamlaryn ahlak yagdaydan da bozulmagyna eltyar. Meselem yol kenaryndaky ullakan afişadaky yarym yalanaç gyzlaryn suratlary, erkek adamlary ister-istemez özüne çekyar. Buda sürürüjilerin avariya riskinin artmagyna sebap bolyar. Bu yagday bir başga tarapdan ayal-gyzlaryn ahlakdan uzaklaşyp, göryan manken gyzlary yaly geyinmani arzuwlamaga başlamalaryna itergi beryanligi hasda jan yakkyçdyr.
 Reklamany dizayn etyan ajans firmalarda işleyan kişiler tarapyndan oylanyp tapylyan her dürli pikirleri bu gysga filmler we gazetdir rodionyn üsti bilen halka yetirilyar. Bu meselede köplenç ajans firmalaryn eyyelerinin dini we başga ynançlaryna göra toslanylyandygy malimdir. Sebabi yewropa döwletlerinde ilk bu işin düybi tutuldygyndan son XVIII-XIX asyrlar da yayylan kolonializminyn başlamagy. Misyonerlerin öz harytlaryny koloni döwletlerde yaybanlaşdyryp, olary özüne bakna etmek üçin sigaret, arak we açyk-seçyk zatlary gowy şekilde tanatmaga üçin bir köpri bolup duryar. Tiyatrolarda, kinofilmlerde bular yaly reklamalary ulanyarlar. İlk Müsüre 1882 de İnglizlerin zor bilen girip Süweyş kanalyny we döwletin güycüni eline geçimegi bilen. Halka hakim bolamga synanyşyarlar. Özlerini gowy adamlar boldygyny we türklerin müsürlileri ezdiginiaydyp gowy şekilde tanatyarlar. Olara garaşsyzlygyny berjekdigini we başga döwletlerden gorajakdygyny söz beryarler. Şeylelikde yalan sözler bilen halk aldanylyar we özlerini reklama etyarler. Bu yerde Müsür halkyna yewropa medeniyetine layyklykdaky tiyatro oyununyn görkezilmegi buyrulyar we ön hatarlara ayal gyzlary zor bilen yerleşdirilip bu tiyatro seretdirilyar. Sebabi misyonerlikde ahli adamlaryn özleri yaly geyinip özleri yaly ynanmalary in ön planlarydyr. Bu dine Müsürde dal dünyanin ahli yerindede bular yaly mysallary bar. Şeylelikde olar bu işlerinde öz başarnyklaryny gazanyarlar. Firmalaryny, tajirlerini we harytlaryny bu döwletler sokyarlar. Şu wagtda dünyade in yayban dil inlisçe we in yayban inliz medeniyeti ulanylyar. Sebabi bular reklama üsdi bilen dünyanin ahli döwletlerinde zor bilen dalde yalan bilen ynandyrylypdyr. Şu wagtky Amerika da önki Anglyanyn kolıniyasydyr.
 Hristiyan ynanjyna göra taze yylda yalka bezemek bizin üçin adaty bir yagdaydyr. Yada dogulan gün bellemek. Sonky waglarda toy edilende yewropa medeniyetindaki yaly şampan açmak we öpüşmek, gelinin fota geymegi, gül zynmagy we başga. hemmeside Hristiyan misyonerleri reklamanyn üsdi bilen bizlerin anymyza söydülüpdirler. İndem bolsa olaryn guly yaly şol dowam edilip gellinyar.
 Nireden bileli 70 yyl Sowyet hakimiyetinin altynda bular unutdyryldymy diyyaniz !?. Dogry bizlerinem günamiz yok... dal, Atalarymyzynda. Sebabi olara gorkupdur; öz millilgini, dini adatlaryny yerine getirmage. Bizlerde olardan görenlerimizi etyas. Ya şuwagt nemetmeli ?!. Hiç bolmanda bu reklama üsti bilen bize oyun oynalyandygyny bilmek de ullakan bir işmikan diyyarin.

 Öz islegimiz bilen ymtylyan bu reklamalarymyzy, öz milli we dini ynanjymyz sayasynda, başgalaryn oyunlaryna gelmeden ulanmak dilegi bilen.. Üns berip okanynyz üçin minnetdar!