OTPARAZLYKDAN GALAN DÄP-DESSURLAR

Galam..:
yüzärlik tütetmegiň otparazlyk bilen baglanşygy bolup bilermi?

meni gunume goyun 😆

Hakykat:
Ahmal, yone cakym cak bolsa yuzarlik dermanlyk osumlik, yuzarliging cykyan yerinde yylan bolanok oytyan, Bashgada peydalary kop, emma kopler gozden dilden (yuzarlik) goraya diyip dushunyalerda gynansakda.

narpyzyn osyan yerinde yylan bolanok.

Oraz:
otdan bökmek (gurbanlykda) hem şol döwürlerden galan adat öýdýän.

gurbanlykda hinnildik uculya. Nowruzda otdan bökülya.

Galam..:
küşdepdi gönüden göni otparazlyk bilen baglanyşykly. läleler bilen küşdepdi aýrybaşga zatlar. küşdepdi şaman ody ýakylyp edilýan ybadatyň netijesinde dörapdir.

Galam..:
läleler bolsa zikirdir. ýagny lä ilähe ilalla diýilip Allany zikir edilip goşgy formasynda aýdylypdyr. şonuň üçin arap elipbisindäki aýyn, gaýn seslerini ýüzugra aýdyp bilmändikleri üçin gelin gyzlarymyz bogazyna barmaklary bilen kakyp aýdypdyrlar.

Galam..:
küş-dep(f) diýip şaman odunyň töwereginden aýlanyp arwah-jynlary kowupdyrlar. küş hem-de dep(f) sözleri kowmak, ürküzmek üçin hazirki wagtda dilimizde ulanylýan sözler.

LOGICHNO.

babam (hazir pensiyada) taryh mugallymy bolanson, shunun yaly zatlar barada kop gurrun beryardi...chagalykdan shona dinlenip gelyardim...

kab:
Güne salam bermek düşünjesi hem otparazlykmyka?

kop tanrylyga giryamikan diyyan. Gune cokunmakdan galandyr.

TEYMIR:

arslanm:

TEYMIR:
Bizing turkmenlerde yene-de bir zat bar.Oyuning dash tarapynda jayyng yokarsynda uly gochung shahyny asyp goyyarlar. Muny haysy ynanch bilen edyarlerka?

Muny nazar degmesinden gorasyn diyip asylya, adamyn gozu ilki seredende shu sunku dushssun diyip edilya. Bir ynancdan gelya diyiba bilemok.

Nazar degmesinden gorayanlygy barada delil getirip bilermisingiz?

Sen hazir bir jaya seredende sen gozun jayyn owadanlygyna gozun dushya, bulam nazar degmesine sebap bolup biler. Eger sunk asylan jaya seredende sen gozun derrew shol sunke gozun dusher we sen icinden birhili bolup gidersin sunku gorup. Yagny sen badyny yatyryada gepin gysgasy, basgaca dusundurulushi bar bolsa aydyberin 🙂

Taze gelin getirlen wagty tamdyryn daşyndan 3 gezek aylayalar. Bulam otparazlykdan galan bolup biler.

Yokardaky teswirleri okadym. Goraymage dogry yaly hem bolsa Galam... bilen asla ylalshmayan. Kushtdepdi hakda aytjak ilki bilen.
   Kushtdepdi Gunbatar yomutlaryn arasynda doran tansdyr( Name dine Gunbatar yomutlary yslamdan on otparazmydy beyle bolsa) Gunbatar yomutlaryn arasynda hem bu tans deniz yakasynda yashayan japarbaylaryn arasynda has yorgunlidir. Kushtdepdi( filologiya ylymlarynyn kandidaty Allaberdi Oraztaganowyn aytmagyna gora,, uch depdi,,diymegi anladyar. Ya-da bashga alymlaryn kabirinin pikirine gora deniz balykchylarynyn hereketidir.Kushtdeilende gaytalanyan,,hayya hayya hay,, sozleri bolsa agyr Labyr chekilende ya-da balykchynyn tory chekilende emele gelyan ses- diylip bellenilyar. Deniz gushy charlagyn sesi we hereketi , tor chekmegin hereketi, balygyn yuzush hereketi bu tansda beyan edilip, balykchylaryn sag gidip aman gelmegi we gelende hem eli doly gelende begenchli hereketleri beyan edyan tansdygyny alymlar owrendi. ( Goz onune getirin Sibir tarapdaky TUWA-lylaryn hereketleri bilen gabatlashyandyr. Bu shamanizimden dal-de , ondan-da has irrakde galan totamizmden galan hereketleridir.
   Lale hakda....
 
Turkmen halk doredijiligi lale bizin yazuwly  edebiyatymyzdan has on yuze chykan dilden dile gechen folklorymyzynin bir gadymy janrydygyna soz yok. Beyle bolsa ,, la ilaha, illi illa,, diyen sozden gelip chykandyr diyilmegi bizin turkmen halkymyzyngelip chykysh we doreyish taryhyny gysgaltmayarmy Yagny 1600 yyla golaylatmayarmy? Yslam dorali bari boljak bolsa, onda bizin lalamizin bizin folklorymyzyn taryhy bary yogy omri 1600 yyl bolyarda?!
   Yok asla beyle daldir. Lale Turkmen halkynyn ilkinji sesli we henli doreden aydymydyr. Bu bolsa onun omruni turkmenin yashy bilen barabar edyar. Bu hakda sozi gysga aytsamda dushundirendirin diyip chak edyan. Uzaltma uchin bolsa koprak teswir yazmak gerek bolyar.

Otparazchhylyk hakda bolsa gyzykly maglumatlary yazmak isleyan.
 Turkmenlerde ,, Ot-oraz,, ,, Ot astnda dert galmaz,, ,, Duyshunde ot gorsen-oraz,, ,,Oyun ot alsa -bagt,, yalyatalar sozi we duysh yorumlary yrymlar hem otparazchylyk bilen baglashyklydyr.  Porhanchylyk hem shmanizimin bir parchasydyr. Aslynda turki halk shamanizme ,, gok tanry dini,, hem diyyarler.

ýüzärlik:

Oraz:
otdan bökmek (gurbanlykda) hem şol döwürlerden galan adat öýdýän.

gurbanlykda hinnildik uculya. Nowruzda otdan bökülya.

düzediş ün sagbol.

LEbapda toýlarda giew gelini oýune alyp gelende gyzyň öýünden toý edip, jaýa salmanka daşarda köçede ot ýakyp oduň daşyndan aýlaýarlar, bu hem otparazlykdan gelen dap dessurmyka!?