Maya goymak(Ekonomika sapagyndan öwrenenlerim)
Eger bir zadyng has köp netije bermegine isleyan bolsangyz onda ona maya goymak gerek.Maya goymak öndirijiligi köpeldyar.
Maya goymagyng hem görnüşleri bar.Ösip baryan döwletler maya goyanynda ilki bilen ing köp girdeji getiryan zatlara maya goymaly.Mysal üçin ösip baryan döwlet kosmonawtika maya goymagy geng bolar.
Üns beren bolsanyz Hytay,Gazagystan yaly ösip baryan yurtlar dünyaning ing çalt ösyan döwletleri.(Aslynda Gazagystanyng ösmegine nebit we gazyng bahasynyng beygelmegi uly goşant goşyar). Munyng sebabi hem ösip baryan döwletlerde maya goymaly pudak kan.
Yaponya, ABŞ yaly döwletlerde bolsa maya goymaly köp pudaklara eyyam maya goyulan,şol sebapli olar durnykly ösyaler.
Yöne döwlet yeke ykdysady,pul getiryan desgalara,zawodlara maya goymaly dal.Adama maya goymak hem esasy zatlaryng biri.
Adama nadip maya goyup bolyar? Adamlary okatmaly.
Ortaça bir yaponyng edip bilyan işi ya da onyng "bahasy" bir ösip baryan döwletdaki ortaça adamdan gymmat.Umuman adamyng hem öndürijiligini köpeltmeli.
Yene de daşary yurtly mayadarlary özünge çekmeli(foreign investment). Ösip baryan döwleding hemme zada maya goymana puly yetman biler.
Şonyng üçin daşary yurtly mayadarlary çekmeli. Hem olar gazanyar hemem sen gazanyarsyng. Gazagystan daşary yurtly mayadarlary çekmekde diyseng başarnykly.
Telpekler (1 kisiden 1 sany)
Bu yazgi ucin
- ata 1 telpek goyyar we yazyar: "Gaty gowy yazipsin! Berekella! Name ucin bu bloga telpek goyulmandyr, men-a hayran, telpek sana, Muhammet jan! Bash sahypa ucin!!!"
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
◐ 6 teswir saklanypdyr · asyl sany näbelli
Ýazylan saýty: tmolympiad.org · Çeşme: Web Archive nusgasy — tmolympiad.org, 22 mart 2007 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 6
Eyy entek hem turkmence owrenmedikmay?
http://www.tmolympiad.org/index.php?q=node/1034#comment-15305
Urmasang bolya howw:) Şu öwrenmek bn ögrenmegi köp garyşdyryan.
..Adama nadip maya goyup bolyar? Adamlary okatmaly...
bilime maýa goýmak barada pikirleriň gyzykly. has köp ýazyp bolardy.
Meselem, Amerikanlar bilime uly maya goyyalar. Olar dashary yurtlardan yash oglanlary getiryaler, PhD mugt etmage rugsat beryaler, ustesine aylyk toleyaler. Son gutaranson ish hodurleyaler, sheydip hem yurdyn ayak durmagyna goshant goshyalar...
Her uniwersitet yilda millionlarcha dollar sowya biz yalylar uchin. Ine maya nadip goyyalar...
Bizin dowletlerde entak gerekli adama baha berip, gowy ulanyp, gowy shert doretmani basharanoklaram
---------------------------------------------------------
Magtymguly, sözle her ne bileniň,
Özüňe kemlik bil aýtman öleniň,
Taraşlap, şaglatgyl köňle geleniň,
Senden soňkulara ýadygär bolar!
Shu dowirde Hytay dunyanin tekstil senagatynda oran uli gowrimini oz icine alyar. (Harydynin hili we dayanyklylygy her-nache eleshdirilse de onat onumleri hem bar.)
Elbetde shonun bir sebabi hem Hytay bu ishi bashdan almaklaryndan gelip chykyar. Ilki- ilkiler Hytaya getiriljek her hili tekstil yada bashga senagatlara degishli onnum onduriji motor- stanoklar yaly zatlar hich hili import salgydyna tutulman dowlete girizildi, we her hili dashary yurt maya goyumlaryna arka chykydy.
Dashary dowletlerden Hytaya gelen onum onduruji harytlardan oran onat we ummansyz chalt onum ondurup boljak tekstil we bashga senagatlar osdi. Shu gun tekstilde we bashga senagatda bu dowlet dunyanin oran ahmiyetli yerine eyedir.
Mundan gelip chykyar eger TM hem oz gezeginde dashary dowletden geljek beyle harytlara(onum onduruji motor stanoklar yaly harytlara) bolan salgytlary azaltsa we shonun bilen birlikde dashary yurt maya goyumlaryna arka chyksa elbetde ilki bilena ish yeri sonra da gyzyl pul girishy bilen nebit gaz senagatynin dashynda beyleki pudaklar hem oser.
TM-nyn hazir in kop gaz yataklary bar yaly, shol sebapli hem bu sektora has kop uns berlip biler. Onun dashyndan Petrol(nebit) hem onumizdaki yillarda oran onat girdeji gazandyrjak cig mallardan biri, ya-da petrol sektory hem gaz sektory yaly guycli yagdaya gelip biler. Barde (UK) 1 lt benzin (yangyc) bahasy bn TM-dan 150-160 lt toweregi benzin alyp bolyar. Bu babatda, onatja maya goyup, gaytadan ishlenilse, dine TM rayatlary hem TM dowletimize sheyle onat girdeji gazandyrar, dashary dowletler-a aydybam oturmaly dalmika diyyan.
Birem, TM haly we aty bar, bilmedim-da, beyle zatlara rugsat berilermi ya yok, yone TC-de hem TM halylary 500 $ ya has kop baha bn satmagy basharyanlar yok dal, dowlet gonuden-goni bu ishi ozi etse welin, onda has amatly we girdejili bolarmyka diyyan!
Bilime maya goymak ucin US-yn edyani mese-malim, biz in barkisi gonshymyz we bize kybapdash dowlet bolan Gazagystanyn bu babatda eden ishlerini aytamk isleyarin, men yene yazyp oturmayin, shu yerlerde onat yazyldy:
1- http://www.tmolympiad.org/index.php?q=node/1060 ;
2- http://www.tmolympiad.org/index.php?q=node/875
Beyleki pudaklar ucinem maya goyumy barada aydylyp bilner!