Mugallymlar –jemgiýeti “öndürmekde”-uly jogapkärçiligi bar (II)
Essalamaleýkum gadyrly teswirdeşler, biler bolsaňyz ene-ata we mugallym kärli adamlar-jemgiýetiň adamlaryny durmuşa çykarýan kişilerdir diýip, öňki mowzugyň birinji bölümünde ýatlap geçipdik. Elbetde käbir mugallymlar “ Aý ol okuwçydyr-talyblaryň özleri okasy gelenok, gowy baha goý diýip özleri pul hödürleýär, goýmasaňam , uly tanşlary görüp goýdurtýar” diýip göwünlük berýändigini eşitýäň, howwo bu ajy fakt, bu ýeke bizde-de däldir , däže şeýle ýagdaý bolýandygyny bir günbatarly jurnalda-da belläp geçipdir,ýöne bir zady belläp geçmeli, ýagny mugallym öziniň hantamaçylyk bilen önüp ösdüren okuwçylarynyň bir näçesi lukman bolýalar, näce ylymsyz tebip lukman ýalňyşlyklary bilen näçe jan gurban edýandir, näçe ylymsyz prorab, demirleri we sementleri öz bähbidine ülanyp, jaý gurýandyr we ol jaýlar bolsa bir näçe maşgalaň üstüne ýykylyp mazarlyga öwürlýandir ähli günä –MUGALLYMYŇ üstüne ýykyljagy we şolaryň içinde hut özi we öz maşgalalary girip biljeginem unutmaly däldir
Bu barada Muhammet Gazaly „Ylym barada kitap 5-nji bap. Talybyň we Mugallymyň edepleriniň beýany diýen kitabyň bölümünde köp delliler getirilýär.
Mugallym bolmak üçin 8 принцип bar eken: (düzediş ýedi däl eken,bagyşlarsyňyzda)
4-nji wezipe: mugallym talyba nesihat berip, her bir zatdan ýeterlik mukdarda öwretmelidir.Mugallym talyba ylym öwrenmekden maksadyň bäsleşmek,jedelleşmek däldigini,eýsem Taňra ýakynlyk gazanmakdygyny düşündirmelidir.Bozuk alymyň talybyň kalbynyň düzelmeginden bozulmagyna ýetirýän täsiri köpdür.
5-nji wezipe: talyba bir ylmy öwredýän mugallym başga bir ylmy öz öwreýän ylymyndan pes derejeli diýip ündemeli däldir. Ýagny bir predmet beýleki bir predmetden wajypdyr diýip ündemeli däl diýdigi. Mugallym talyby beýleki ylymlara hem höweslendirmelidir, ugrukdyrmalydyr, ylymlary tertip boýunça öz halyna görä, yzly-yzyna öwrenmelidigini düşündürmelidir.
6-nji wezipe:-mugallym talybyň akylynyň sapagy özleşdirip biljek mukdaryna görä ders bermek bilen çäklenmelidir we onuň akylynýň çatmajak zatlaryny sapaga girizmekden saklanmalydyr.
Pygamber aleýihessalam bu babatda şeýle diýipdir” Biz pygamberlere adamlaryň mertebesine görä hormat göýmak we akyllaryna görä geplemek buýuruldy”.
7- nji wezipe gowşak talyba aňyna laýyk bolan aňsat sapak bermelidir we “Seniň aňlap bilmejek kyn meseleleriň hem bardyr” diýip ony howpa düşürmekden saklamalydyr. Beýle etmek onuň ylma bolan höwesini oýandyrar,zehinini janlandyrar.Çünki her kişi Taňrynyň ozone beren akyl paýyndan razydyr. Olara(talyblara) şübhe oýarjak zatlary aýtmaly däldir, Şübhe (talybyň) kalbyna ornaşyp ony heläkçilige elter.
8-nji wezipe:Mugallym öz ylymyna amal ediji bolmalydyr. Ol ýalan sözlemeli däldir. Onuň işinde hem ýalançylyk bolmaly däldir. Amal göze görünýän zat bolandygy sebäpli adamlaryň gözüne ilýär.Gözler bolsa köpdür. Ylma ters amal edilse, onda aradan parasat göterler.
Ynha gadyrly teswirdeşler 1090-1100- njy ýyllarda aýdylan sözler, şu günlerem janly ýaly bolup görünýär, ýaňy okuwy gutaran okuwçylar , ňäce öwrenip gelselerde her tüýsli bahanalar bilen okuwyndan ýykyp goýberýäler, emma bize gaýdyp gelýän hünärmentler palak ýumurtga meňzeýär, çünki entegem 70-85 ýaşly hünärmentleriň ýerini tutup bileneoklar. Sebäbi biz hakykat talyp däldä salgym talyp(miraž) döredýäs. Biz özimizi köşeşdirýäs, emma netije amalda bar. Şü gün düzetsek, şü gün geljegimiz bolar ertir düzetsek ertir,otyrsak zehinler kütelip gulçylyga urlarys.. Okanynyž üçin Size minnetdar.
Arşivin durumu
● Tam metin
● 12/12 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 11 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 12
Dos sagja bol mugallymlaryñ kimdigini görkezdiñ
mugallymlaram wuzlardan chykyar. Wuzlaryn hilli bolmagam gaty wajyp. Wuzdaky atmosfera, ozuni yetishdirish mumkinchilikler, erkin pikir yoretmek yaly wajyp faktorlar bolmasa kan gowy yetishmez mugallym kadrlary.
Mugallymlaram $eýdip tankytlañ how. Dogrudanam $eýle mugallymlar bar.
Bu dogrymy aytsam kritikada dal,крик души,amerikada wzyatkada henizem tutylyar,henizem aydylyar,bizde bolsa gula-gullik, ay bolya gulala-gullik bolsa,hemmamiz bir mashgala,haysy elim bilen kiming jubisine girsemde,bary bir ,eyleki gubimden barmagym chykar,Вот так да!
give out all the best umuman mugallymlara degishli.
hehe, muny nädip etjek? Esasan hem erkin pikir ýöretmegi?
Mugallymlar dowletin gelejegine 98 % jogap beryar we kesgitleyar.
Geljekki mugallymlaryn ykbaly nadip kesgitlenyarka yada kim ya name kesgitleyarka?
Ylalashamok bu pikir bilen. Adam bilen adam hich hachan birmenzesh bolmayar. Name sen shu zatlary hich mugallym bilenokdyr oydyanmi? Mugallymyn beren nesihatlaryny talyp/ okuwchy almak islemese mugallymyn name gunasi bar? Mugallym haysy okuwchysyna zor bilen zat owretsin? Sonam adamyn ozunde owrenyan zadyna bolan howesi bolmasa hich zat owrenip bilmez.
ok sheyle etdi diyeli. Ertir ol talyp senin aydyan lukmanlaryndan biri bolyar we etmeli operasiyasyna bu menin anyma layyk dal, bashga birine gorkezin diysinmi?
yalan sozlemeli dal diyyan welin muny diymese hakykaty aytmadyk birisi bolmazmy. Sebabi hich bir adamyn hemme zady bilmegi mumkin dal.
Her mugallym yazan zatlaryny,ozune osup yormesin,osmakladyangyz bolsangyz,ozingizde belki shu zatlardan habarlysyngyz,we ozingize gowinlik beryan bolaymang,belkem,Siz...gowysy shol kitaby okang,barde hemme diyen soz ulananok,garaz yokarda bolsang ashak dushde,edaralara aylanyp gor,mugallym bolng name ish edeningi ozing biletsing
dost bu diyyanlerine dogrymy aytsam doly dushunmedim. Ozum mugallym bolanym uchin bey diyyandir diysena yalnyshyan. Sebabi men mugallym dal shu wagt. Yone mygallymchylykdan tejribam bolany uchin habarym bar kop zatdan. Shonun uchin hemme gunani mugallyma atylmagyna garshy.We name ish edenimi bilmez yaly dereja yetemok entak Hudaya shukur.
Bu kitap barada.... Men ozalky temanda-da yazypdym Talyp/ okuwchylaryn borchlary barada yazmagyny sorapdym. Sen bolsa dina mugallymlary tankytladyn name yokmy ol kitapda talyplar barada?
Mugallym hakykatdan-da nesliň ýetişmeginde uly rol oýnaýar. Mugallym hiç zat almaz ýaly şert döretmeli. Olar gowy ýaşamaly. Ýöne öz hünäri boýunça gaty ökde bolmaly. Okuwça Watanyň geljegi üçin çemeleşmeli. Nesliň geljekde näme etjekdigi mekdepdäki partalardan başlaýar