DÖWÜR ETMEK DESSURY
Bilýänsiñiz, döwür diýip bir dessur bar. Bu dessur merhumyñ bu dünýädäki iñ soñky aladalarynyñ biri bolup, Yslamdan oñat bash çykarýan, köpüñ öñüne düshüp ýören, kethuda adamlar tarapyndan ýerine ýetirilýär. Aradan çykan adama döwür edilende onuñ bütin ömründäki namaz-rozasynyñ kazasy ýuwulýar. Ilki bilen onuñ bir ýyllyk namaz-rozasynyñ kazasyny el halysy, bugdaý, altyn-kümüsh ýaly material zada öwürýärler. Eger ýogalan erkek kishi bolsa, onuñ ýashan ömründen 12 ýyly, aýal mashgala bolsa, 9 ýyly aýryp, hasaplaýarlar. Meselem, 70 ýashap ýogalan erkek adamyñ ömrüniñ 58 ýyly hasap edilýär we ýañky bugdaý, el halysy, altyn-kümüsh... döwür etmek dessuryny ýerine ýetirýän iki adamyñ arasynda 58 gezek öñe-yza süýshürilýär. Sheýdip, dünýeden gaýdanyñ namaz-rozasynyñ kazasy ýuwuldy diýip hasaplaýarlar. Elbetde, bu dessur regionlarda biraz üýtgeshigräk edilýän bolmagy-da mümkin. Ýöne gep munda däl.
Gep döwür etmek dessurynyñ döreýish taryhynda, maksadynda we manysynda. Muny bilýänden bilmeýän kän. Özümdm sholaryñ biri. Sherigat bilen aýrylmaz baglanyshykly bolan bu dessur barada bilýänleriñizi paýlashyñ. Gaýrat ediñ!
Arşivin durumu
● Tam metin
● 52/52 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 12 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 52
Eger mal bilen kaza almak manysy bolsa, menem oñlamok bu dessury. Ýöne bashga manysy barmy ýa ýok, shoñ üçin soradym.
Gowy zatlar bilseň gowudyr. Sagja bol!
Didar, bu düzgün Eýran türkmenlerinde hem barmy?
Ýok, özi alanok.
Obadakylardan intak soramadym yone barde bir yashy ulyrak gelinden sorasam hakykatdanam bar eken sheyle duzgun. adyna biyat diyyan ekenler. belki sebitlere we yurtlara gora ady uytgeyan bolubam biler. yone hakyky manysyndan jaydyrylylyp yalnysh dushunje emele getiripdirler diydi. olen adam ybadatly we imanly bolup dine belli sebaplerden namazyny okap bilmedik ya-da orazasyny tutyp bilmedik bolsa in yakynlary bu kishinin kazalaryny odemek ucin mal ya-da pul bilen zekat berip bilyan eken yagny ol dunyade Allahyn huzurynda bergidar bolmasyn diyip. bolmalysy we sherigatda gecyani-de shol eken. yakynlary olen adamyn haysyrak wagtlarda we nacerak kazasynyn bardygyny caklap hasaplap biler ekenler we muna gora-de munyn sadakasyny zekatyny beripdirler. omurinde yabadat etmedik ya-da sebapsiz yere ybadatlaryny agsatan adamyn borjy oz boynuna bolup muny hic hili mal bilen yuwyp zat edip bolmajakdygyny aytdy. men-a shu jogap bilen kanagatlandym. yene imamdan-ahundan sorap yazjaklar bar bolsa artykmaclyk etmezdi.
edil jynaza namazyny okayan molla alanok eken. bashga bir molla beryan ekenler. betgumanlyk gursyn welin, ozune alyamy ya mataclere paylayamy bilinenok. onsonam ardan cykan adamyn hossarlary ami-sam bolyan wagtlary mollalar name diyse ediberyan bolmalylar. halk jahyl bolmaly dal her bir zadyn name ucin we nahili edilyananini owrenip hereket etmelida
bagyshla agam, seneme-mene edip durmagy bir hili gelishiksiz goryanem welin name siz dini ozuniz yazan yaly gurleyanizle? olini jaylama ishine goshulshyp gordinizmi? gorenem bolsanyz, bu dabe gabap gelmedigem bolsanyz bu intak sho terminin yokdygyny anladanok eken. gorshiniz yaly, dinde sherigatda bu dabin kokeni asyl manysy bar eken. howwa turkmenlerde asyl dini manysyndan jayyp emel gelen dapler kop, yone owrenmek ayypmy. yokardakylary has sypayyragam dushundirip bilerdiniz.
bayy menema birinji sapar okadymbeyle zady.dap dessury bilemok yöne dinde beyl zat barlygy hakda birinji sapar eşidyan we duşdum.açygrak we bllirak bir zat yazsanyzla hali şindi bir zatlar çykyp durla
Banuçiçek dogry aýdýar. Bar shol düzgün. Ýashy uly erkek adamlardan sorap görüñ.
Didar, sen aýal mashgala bolanyñ üçin bu dessurdan bihabar bolaýmasañ. Ýa-da ýeterlik dykgat eden dälsiñ.
Sagja bol agam! Her-ki zady bilenin yagshy
Banuçiçeging aydanlary manga has makul geldi. yogsam, bu düzgün gönüden-göni Hristyanlardaky pul bilen jennetden yer satyn almagy yadynga salyar. Yslamyng asyl çeşmelerinde men beyle maglumata hiç haçan gabat gelmedim bilşime görae. yöne, Türkmenleng arasynda kaebir yerlerde şunga mengzeş zatlar bolmagy mümkin. bu düzgüni hiç hili yagdayda din bilen düşünirip bolmazmyka diyyaerin. sebaebi Gurhanyng prinsiplerine ters gelyaer. şu dessuryng ruhuna gabat gelmeyaen hadyslary hem eşidipdim.
mening pikirimçe Türklering Yslamdan ozalky dinlerinden galan dessurlaryng biri bolmagy gaty aehtimal. sebaebi, şu wagt Türkmenleng arasynda uyan ozalky dinlerimizden galan köp galyndylar bar. bulary hemme-de bilyaer. meselem, yatan yerini ölleyaen çagajygyng dangdan tamdyryng daşyndan yedi sapar aylanmagy, mazarlara yaglyk dangmak we ş.m. belki-de yüzlerçe edim-gylym, urp-adat. men şeyle pikir edyaerin.