Magtymgulynyn weliligi
Salam gadyrdan teswirdeshler! sagaman teswir yazip/okap oturanmysyn
Öñünden duỳduraỳyn, Bir hili barde mollymlaryñky ỳaly has resmi yazipdirin, gen gormersiniz-da
-Döwletimiziñ ähli orta mekdepleriniñ uly synplarynda, edebiỳat dersi üsti bilen Pyragynyñ durmuşynyñ we eserleriniñ giñden okadylmasy begendiriji bolsa-da, sapaklarda diñe watançylyk we söỳgi temasynyñ üstünde durlup geçilmegi, onuñ din hakynda, pygamberimiz, sahabalar hakynda, yada gören düỳşlerini ỳorup, ỳazan goşgulary hakynda bir agyzam nygtalmaỳanlygy şu wagt içime dedip duran bela bolup galỳar. Düşnükli bolsa gerek, bu mowzugy pyragynyñ okuwlarda okadylmaỳan goşgularyna bagyşlap açỳan.
Mysal bermeli bolsa chap edilen kitaplarynyn kopusinde ilk bashda gelyan “Turgul Diỳdiler” goşgysy...
"Turgul" Diỳdiler
Bir gije ỳatyrdym tüñüñ ỳarynda
Bir dört atly gelip “turgul” diỳdiler.
“Habar bermiz saña pursat jaỳynda,
Şol ỳerde ärler bar, görgül” diỳdiler.
Nazarym ỳetişgeç şol dört merdana
Köñlüm joşa geldi başym gerdana
Şol yerde bar idi iki diwana,
“Durma oglan, anda bargyl” diỳdiler.
Şol iki diwana tutdy golumdan,
Aldylar gittiler, durgan ỳerimden.
Bir yşarat boldy sol wagt yanymdan,
“Seỳranda baryban, durgyl” diỳdiler.
Oturypdyk, geldi iki pirzada
Gözünden ỳaş akar, dili dogada
“Huw Hak!” diỳip çykty, alty pyỳada
“Adam indi geler, görgül” diỳdiler.
Bir dört atly geldi, bary sebzebaz.
Hasalary ỳaşyl, aty teblebaz.
“Mejlis halkasyny gurmañ beỳle az,
Adam köptür, ulug gurgyl” diỳdiler.
Daştan çykty, altmyş atly gördüler
“Muhammet!” diyp, tamam garşy ỳördüler
Saglyk, salamatlyk bir bir sordular
“Durmañ, ulug jaỳa ỳörgül !” diỳdiler.
Bir atyñ ardyna meni aldylar.
Seỳranda şol jaỳa baryp durdular.
Tamam oturdular, mejlis gurdular.
“Oglan!” maña “Ara girgil !” diỳdiler.
“Alydyr” diỳdiler tutdy destimden,
Borỳa düşegimni aldy astymdan.
Men bilmedim bir zat guỳdy üstümden,
“ỳolugan döwrandyr, sürgül !” diỳdiler.
Haỳdardan soradym, barça at-ba-at
“Hezreti Pygamber, oldur, bolma ỳat!”
“Ol Selim Hojadyr, ol Baba zürỳat”
“Ol Veỳsel Karadyr, bilgil ! “diỳdiler.
“Ol Bahawetdindir, ol hem bir ardir”
“Ol Zeññi Babadyr, ol namydardyr”
“Ol, söỳenşip duran dört çary-ỳardyr!”
“Maksadyñ ne bolsa, sorgul !” diỳdiler.
Şol wagytda duran iki şeỳhi-şap :
“Bu oglana pata beriñ !” diỳdi sap.
“ỳüz ỳigrimi dört, bir enbiỳa ashap
Barysy şolardyr, bilgil” diỳdiler.
Resulullah aỳtdy: “ỳa Şah-y Merdan,
Eỳa Selim Hoja, ỳa Baba Selman
Ebu Bekr Syddyk, ỳa Ömer, Osman
Bu kuluñ maksadyn bergil ! “diỳdiler.
Selim, Baba Selman buỳurdu merde,
Piỳaleỳi tutup saldylar derde.
Gitti aklym-huşum, ỳattym şol ỳerde
“Arşta-perşte ne bar, görgül “diỳdiler.
ỳel boldum, ỳügürdüm ỳeriñ damarna.
Nazarym dokundy arşyñ kemerne
“Jeberut älemde, Jelil syryna
Gelip özüñ garap görgül” diỳdiler.
Nä-geh haỳal etsem, ele getirdim.
Kaỳda baksam ana nazar ỳetirdim
Bu hal bile men parahat ỳatyrdym
ỳüzüme tüỳkürüp “Turgul!“ diỳdiler.
Resulullah aỳtdy: “Ashablar, ỳörüñ,
Oglany uzadyn, bir pata beriñ”
Buỳurdu dört atla “Eltip, tabşyryñ ,
Getirgen jaỳynda goỳgyl” diỳdiler.
Durup, Magtymguly, gözün açyptyr.
Serine ne köỳler gelip geçiptir.
Hyra ner dek ak köpükler saçyptyr.
“Oglan, Alla ỳaryñ, bargyl!” diỳdiler.
Mundan başgada şahyryñ “Külahly geldi”, “Uçtum ỳaranlar” goşgulary onuñ düỳşleri barada ỳazylan. ỳöne gaty bilesim gelỳan zat şol Şah-y Merdan diỳip kime diỳilỳar-kä, başga goşgularynda-da gaty köp ady geçyär.
Temañ yzyny aşakdan dowam eders
Arşivin durumu
● Tam metin
● 17/17 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 5 Ağustos 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 17
yene-de shu goshgy hem Hz Ali'nin adalatlylygy barada gaty gowy, suyji dil bilen yazilan...
Gökje kepteri
Eỳ ỳaranlar musulmanlar,
Görüñ bu hükm-ü dawary,
Ki metjitde oturdy,
Bir gün Murtaza Ali.
Arka goỳmuş mihraba,
Yüzün bermiş kitaba,
Uly-küçük sahaba
ỳygylmyşty hem bary.
Ol şah-y safdar bildi,
Bir gökje kepter geldi,
Oturyp, tagzym kyldy,
“Salam alik, Ya, Ali!”
“Sensiñ dinim, imanym,
Saña gurban bu janym,
Pylan ỳerde aşỳanym,
Yaş çagam bar Ya Ali!
Yer gögüñ arasynda
Harmanlar gyrasynda,
Hudaỳyn penasynda,
Gezerdim sähralary.
Seỳr ederdim her ỳana,
Şükr ederdim subhana,
İstärdim, ỳygam däne,
Elterem aşỳan sary.
Duşmandan gapyl idim,
Hurremü hoşal idim,
Çagama meşgul idim,
Gördüm ki, bir şah peri.
Gördüm bir laçyn geler,
Howada howalanar,
Bildim ki janym alar,
Aman bermez ỳa Ali!
Gorkup bi-takat boldum,
Şirin jandan el ỳoldm,
Seniñ gapyña geldim,
gurtar meni, ỳa Ali!”
Ali çün wakyp boldy,
Kepteriñ halyn bildi,
Lutf bilen kerem kyldy,
Diydi: “Kepter, gel bäri!”
Kepter geldi önüne,
Bermän laçyn çeñine,
Gol uzatty ỳeñine,
Saldy Kepterin Ali.
Şol demde laçyn geldi,
Hezrete arzyn kyldy,
Lutf bilen tagzym kyldy,
“Salam alik ỳa Ali!”
“Her säherler aglardym,
Dagy daşy elärdim,
Bir kepteri kowlardym,
Geliptir siziñ sary.
Dermandaỳym, mätajim,
Şermendeỳim, gallajym,
Bu gün üç gündür ajym,
Awym bergil, ỳa Ali!”
Ol şiri perwerdigär,
Ol sahyby zülfikär,
Ol şahy Düldül suwar,
Nida kyldy Kanbary.
Kanbar çün zahyr boldy,
Lutf bilen kerem kyldy,
Diỳdi: “Hyzmat ne boldy,
Çagyrdyñyz bizleri!”
Diỳdi çarhy çenbere,
Müşk gatylmyş anbara,
Ali diỳdi Kanbara:
“Alyp getir hançary?”
Görüñ imdi ne kyla,
İstär ol kerem kyla,
Laçyn diỳip Ali’ỳa,
“Siz nädersiz hançary?”
“Eỳ Laçyn, men Haỳadaram,
Sahyby lutfi kerem,
Öz budumdan et berem,
Sen dileme kepteri!”
Hançar çykdy gynyndan,
Tä et kese ỳanyndan,
Laçyn tutty golundan,
Diỳdi: “Kesme ỳa Ali!”
“Seniñ işiñ keremdir,
Gollaryñ muhteremdir,
Bu et bize haramdyr,
Aỳa, saky kewseri.
Laçyn saỳmañlar meni,
Kepter diỳmäñler ony,
Synamak üçin seni,
Geliptik siziñ sary!”
Şahdan ruhsat aldylar,
Aỳak üzre galdylar,
Uçup perwaz kyldylar,
Gittiler asman sary.
Tamam boldy bu sözler,
Etseler gerek eser,
Magtymguly hak-y sar,
Şahy Merdan çakeri.
UÇDUM, ÝARANLAR
Perwaz urup seýran etdim dünýäni,
Bal urup göklere uçdum, ýaranlar.
Mermerden howuzly, köwserden suwly,
Ol jaýa bardym-da düşdüm, ýaranlar.
Gördüm niçik çykyp dürli ömürler,
Müň dürli miweler, horram şejerler,
Narynjy, turunjy, leýmun-almalar,
Bir abadan jaýa düşdüm, ýaranlar.
Açylmyşdyr anda reňbe-reň güller,
Yşkynda mest bolmuş däli köňüller.
Şurş ekeni anda şeýda bilbiller,
Haýran bolup, şonda çaşdym, ýaranlar.
Ol gara baglykda gördüm bir çemen,
Ajaýyp meýlisni gördüm enjimen,
Töre girip gördüm oturmyş çilten,
Salam berip, golun guçdum, ýaranlar.
Olar heme owaz─aleýik aldylar,
Bir yşarat eýläp, “otur” diýdiler,
Pyýala dolduryp, döwre berdiler,
Maňa ýetgeç golum sundum, ýaranlar.
Bilmedim köpmi, ýa maňa az berdi,
Ozalam başga bir hem owaz bedri,
Yşk aldy göwnümi dile söz berdi,
Aýakdan-aýaga düşdüm, ýaranlar.
Magtymguly, hüşgär oldum, oýandym,
Oýandym, örtendim, tutaşdym, ýandym,
Magny bazarynda haýýata döndüm,
Şirin gazal donun biçdim, ýaranlar.
Magtymguly sözle her ne bilenin
Özüne kemlik bil Aytman ölenin
Taraşlap şaglatgyn könle gelenin
Senden sonkulara yadigar bolar
Bilbilem, ahy-zar çekip,
Täze gülzardan aýryldym.
Gözden ganly ýaşym döküp,
Ol söwer ýardan aýryldym.
Ýara ýaraşar sürmeçe,
Sypatyn söýlärem ança,
Lebi şeker, agzy gunça,
Zülpi garadan aýryldym.
Şirin janda ýokdur takat,
Jebri anyň jana rahat,
Gaşlary pitneýi-apat,
Çeşmi hunhordan aýryldym.
Aýryldym gunça-gülümden,
Syýa saçy sünbülimden,
Hoş owazly bilbilimden –
Şirin güftardan aýryldym.
Däli köňlüm arzymany,
Külli gözelleriň hany,
Sekiz jennetiň bostany,
Bakjaly bardan aýryldym.
İlleri bar diňli-diňli,
Sowuk suwly, ter öleňli,
İli – gökleň, ady – Meňli,
Näzli dildardan aýryldym.
Magtymguly, aşyk mestan,
Bagladym şanyna destan,
Menzilgähi bag-u bostan,
Almaly nardan aýryldym.
Şah-y Merdan- Hazreti Aly- Murtaza = hemmesi bir adam.
weliligi hakynda bir gözleg geçirilse gowy bormuka diyyan.son Türkmen halkynyn welileri diyip bir kitap zat hem çap etse bolar.aydyp geçen zatlary okalyp öwrenilse bu döwürde bize peydasy has köp degermika diyyan ...
sagbol
yhlas sheyle gowy tema acypsyn, hakykatdan hem oylandyrdy
magtymgulynyng weli bolandygy köre ayan. Yone onyng kabir goshgylary utgedilse kabir goshgylary bolsa sowet dowrunde halkdan gizlendi..
Utgedilen goshgysyna mysal..
Ile dowlet geler bolsa
bagşy bilen ozan geler
ilden dowlet gider bolsa
molla bilen tozan geler
diyip bir goşgysy bar
indi pikir edip goryan welin atasy dowletmammet molla, ozu hem medrese okuwcysy bolan adam nadip dowletsizligi mollang ustune atsyn, sheyle hem bagshy diyilyan zat hem gaty bir halanyan zat dal dinde... Emma bagshy bilen ozan arasynda tapawut barmyka diyyan.. Bagshy has hem keypi sapanyng adamsy, ozan bolsa hekayadyr rowayatlary saza salyp aydyp beryan adammyka diyyan
Menin caklamama gora goshgynyng asly
ile dowlet geler bolsa
molla bilen ozan geler
ilden dowlet gider bolsa
bagşy bilen tozan geler
bolmalymyka diyya, mundan bashga hwm birnace goshgylarda sheyle mysallry tapmak mumkun, bir yerde gulagyma ilipdi, nahili derejede dogrydygyny bilemok welin Menli hem Pygambermimiz(saw) diyip eshitdim. Sebabi pygamberimizin hem bedenining bir yerinde men bolanmyshyn we icinde menli gecyan goshgylaryn kopusu sowet dowrunde utgedilenmishin.. Emma munyng nahili derejede dogrydygyny bilemok..
gowy mowzuk..menem halayan pyragynyn goşgularyny..👍
tema degişlirak bolanson goyyan..şu yere hem göz aylap bilersiniz.:😊
Umumy gürrüňdeşlik-> MAGTYMGULY ŞYGYRLARY.... (22)
Edebiýat-> MAGTYMGULY ŞYGYRLARY....(dowam 2).. (30)
Umumy gürrüňdeşlik-> MAGTYMGULY ŞYGYRLARY....(dowamy).. (20)
Hawa Maryly dost, menem okan kop goshgylarym Magtymgula gelshdirip bilemok, ayratyn ayrildim, bady sabayi gorsem diylen yali goshgulary. sholaryn uytgedilendigi barada kop kishi aydip gechyar gizlin bolsa-da. Pygamberimizin arkasynda pygamberlik nyshany, meni/mohuri bolan. Pyragy hem name birnache goshgusynda duyshunde Pygamber gorenini aydip gechyar. shol duyshlerin gaytalanmasy uchin Menli yarimdan ayrildim diymez mi eysem...
yada bashgacaragam bolup biler. onki dowurler ashyk bolan yigitler shahyrlaryn yanina baryp soygulisi uchin goshgy yazdirarmyshlar, megerem Pyragy bir gyzy taryplap yazan bolsa onda shol bashga birinin adyna yazanlaryndandyr...
bu goshgy onem yazildi oytyan, yone tema degishlirak gorenim un barik hem goshayin... shu gosgyny okanda chyndanam Pyragynyn ondengoruji, weli bolanlygyny nygtasyn gelyar...
Ahyrzamana
Köñlüm aỳdar, dostlar, eỳläỳin beỳan,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana,
Dünỳä üçin şerigaty taşlaban,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Mollalar ylmyna etmedi amal,
Şerigat işine eỳlemeỳ jedel,
Pälimiz bozulup, köpeldi kesel,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Müftüler mal alyp, rowaỳat berer,
Nä-hak pulun yalar, hakky köỳdürer,
Pälleri bozulup, fesat köpeler,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
İşanlary ryỳa eỳlär namazyn,
Saflatta ötürer gyş bile ỳazyn,
ỳalan sözläp, ilden alar nyỳazyn,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana
Sopular nebis üçin mele don giỳip,
Şüpheli tagamy halal diỳip, iỳip,
Şeỳtan päli birlän keramat diỳip,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Şyh bolanlar nezr üstünde uruşup,
Bir pul üçin zeñ, perzende sögüşüp,
Öwlüỳa gapysynda mundag boluşup,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Hojalar fahr eder, asly zatyny,
Kyỳam İsameddin goỳup adyny,
Pylan kes hoja dep hem öwladyny,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Kethuda bolanlar dogry sözlemez,
Para alar, leỳken hakkyny gözlemez,
Nä-hak güwä bolar, dawa düzlemez,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Baỳlarda galmady haỳr-u sahawat,
Dünỳa dep gezerler bolmaỳ peragat,
Garyplar, baỳlardan görmez hemaỳat,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Oglu hoş-ruỳ bolsa edrmişler şat,
Göỳä ki, döwletli bolandyr zyỳat,
Gün günden jahanda köpeldi fesat,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Gyz jywanda ỳokdur haỳadan eser,
ỳigitler gyz bilen oỳnaỳyp gezer,
ỳaman iş köpeldi, gün günden beter,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Zamana işleri ỳaman bolupdyr,
Jahan içre fesat işler dolupdyr,
Pälimiz gidibän, reñkler soluptyr,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Baỳlar zekat bermeỳ, bolupdyr süỳthor,
İl içinde köpelipdir husythor,
Ömür ötüp, gaflata bolupmyz magrur,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Günahlar köp bolup, eksildi sogap,
Gorkarym, bu jahan bolmagaỳ harap,
Keşp edip satarlar aragu şarap,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Magtymguly, munça kylmak hekaỳat,
Akyllara, şaỳat, bolgaỳ kifaỳat,
Dünỳäniñ işine ỳokdur nihaỳat,
Bilmenem, ỳakynmy ahyrzamana.
Molodes !
DÖKE BAŞLADY
Gömüldi derýalar, ýykyldy daglar,
Ýetimler gözýaşyn döke başlady,
Orramsydan bolan haramhor begler
Ýurdy bir ýanyndan ýyka başlady.
Jemagatsyz azan bir gury sesdir,
Niçe mollaň okan ylmy hebesdir,
Kazylaryň käri çilimdir, nasdyr,
Para görse, dyza çöke başlady.
Işanlary her gapyda tapylar,
Mollalarna ýok myjabat ýapylar,
“Öwlüýä men” diýip, jögi sopular,
Gygyryp, asmana böke başlady.
Çykar beýabana gyzy-gelini,
Ak ýüzüne ýapar gara telini,
Kemçinlik eýleýip ýygan puluny,
Düzedip, özüne daka başlady.
Dünýäde süýthoryň pul ýygma derdi,
Baýlaryň mallary bizekat erdi.
Toba ediň, gözüm bir ýaman gördi,
Dost-dostuň öýüni ýyka başlady.
Magtymguly, başa baglap selleler,
Aç böri deý ýortup niçe mollalar,
Halaldan, haramdan ýygnap gallalar,
Herne tapsa, dynmaý dyka başlady.
MÄTÄÇ EÝLEME
Kadyr jepbar, senden dilegim kändir,
Sen meni namarda mätäç eýleme!
Hazynaňdan bergil meniň ryzkymy,
Bendäňi bendäňe mätäç eýleme!
Azaşdyrma dogry ýolum egrige,
Egrini deňleme hergiz dogryga,
Kişi maly nesip etmez ogryga,
Halaly harama mätäç eýleme!
Namart köprüsinden ölsem geçmez men,
Kerwen bolsam, halal işden gaçmaz men,
Elinden bir käse şerap içmez men,
Sag elim sol ele mätäç eýleme!
Ýagşy niýet – senden dilegim köpdür,
Ajy sözler dilden çykan bir okdur,
Doganyň dogana bahasy ýokdur,
Agany inige mätäç eýleme!
Magtymguly, hakdan dile baryny,
Dilär bolsaň, dile öz imanyňy,
Abat eýle iki gözüm nuryny,
Sag gözüm sol göze mätäç eýleme!
Düýpsüz derýaga düşdi, görene gülen köňlüm.Jan pany, jahan pany, kepene çolan köňlüm.
Setirler yzygiderli däl, ýadyma düşüşine görä ýazaýdym. Köňlüm goşgusyny okap görüň. Gaty üýtgeşik goşgy,hatda oňa goşgy diýsem bärden gaýdaýjak ýaly bolup dur. Magtymgulynyky diýilse-de Gylyç Mülli we ş.m.-leriň goşgularynyňam Magtymgulynň adyndan gidendigini (A.Meredow) aýdýarlar .
Dünye bir ýüzük bolsa, Magtymguly onuň göwher gaşydyr.
Magtymgulynyň aýtmadyk zady az bolaymasa.