Saglyk hakda 14 kelam

Salam, gadyrly teswirdeshler!
 
Men saglyk bilen baglanshykly materiallary okamagy halayaryn. Ine, shu ashakdakyny hem haladym we siz bilen paylashmagy makul bildim. Uns bereningiz u/n minnetdar!  🙂

***

Sagdyn ýaşamak meselesi boýunça birnäçe barlaglary geçirýän Londonyň Korollyk kolleji­niň ylmy institutyndan professor we doktor Robert Bale: “Diňe barmaklaryňyzyň uzynly­gam size saglygyňyz barada maglumat berip bilýär. Sizem bedeniňiziň käbir ýerlerine üns­lüje seretseňiz, saglygyňyzy gorap bilersi­ňiz” diýip belleýär. Onuň aýtmagyna görä, dyrnakdan göze, ynsanyň doglan wagtynda­ky agramyndan elleriniň aýasyna çenli bir yşaratdyr. Şeýlelikde, her bir adam barlag geçirip, öz sagdynlygyna baha berip bilýär. Alym Robertiň “Durmuşyňyzy halas etjek 14 yşarat” diýip atlandyrýan barla­gy şeýle:
 
Dyrnaklar - Dyrnaklaryňyza üns bilen serediň. Dyrnakdaky gök reňk ýürek hassalygyny alamatlandyrýar. Dyrnaklaryň has galyň bolmagy dem almakda, hat-da öýkende näsazlygyň bardygyny görkezýär.
 
Demiňizi sanaň - Eger bir minutda ortaça 15 gezek dem alýan bolsaňyz, sagdyn öýkeniňiz bar diýmekdir. Eger 25 gezek dem alýan bolsaňyz, onda saglygyňyza seretdirmek maslahat berilýär.
 
Gözler - Aýnada gözleriňiziň birine serediň. Göz bäbenegiňiziň daş-töwere­gindäki ak tegelek kaloriýa derejesi ýokary diýen manyny berýär. Üstesine-de, bu golaýlaşýan ýürek näsazlyklaryňam habarçysydyr.
 
Eliň aýasy - Eliň aýasynyň içine üns bilen serediň. Eger gyzyl reňkdir teg­miller bar bolsa, bagryňyzda näsazlyk bar diýmekdir.
 
Ýatkeşligi barlamak - Bir stoluň üstünde eliňize ilen 10 sany zat goýuň we 10 sekunt serediň. Näçesini ýatlap bildiňiz? Ýiti ýatkeşlik Alzheimer kese­line duçar bolma mümkinçiligiňizi azaldýar.
 
Myşsa barlagy - Arkanlygyna ýatyň. Aýaklaryňyz göni bolsun. Bir aýagyňy­zy ýokaryk galdyryň. Bir adamdan aýagyňyzyň üstünden basmagyny haýyş ediň. Eger aýagyňyz haýal etmän aşaklygyna hereket etse, myşsaňyzda gowşaklyk bar diýmekdir.
 
Şekil - Gözüňiziň aşagyna bir çyzgyç goýuň. Soňra çyzgyjyň üstünde bir ýazgy goýup, gowy okap bilýänçäňiz daşlaşdyryň. Gowy okap bileniňizde aralygy ölçäň. Eger hat näçe daşda bolsa-da, arkaýyn okap bilýän bolsa­ňyz, göz saglygyňyz gowy diýmekdir.
 
Göni ýöremek - Ýerde bir metr uzynlygynda çyzyk çyzyň. Çyzygyň üstün­de arkaýyn we göni ýöräp bilýän bolsaňyz, bedeniňiziň deňagramlylygy, saz­laşygy gowy diýmekdir.
 
Doglan wagtyňyzdaky agramyňyz - Ene-atalaryňyzdan doglan wagty­ňyzdaky agramyňyzy soraň. Agram 3 kilogramdan pes bolsa, ýürek näsazly­gy bilen ýüzbe-ýüz bolarsyňyz diýmekdir.
 
Bil - Beden şekliňiz alma meňzeýän bolsa, ýagny, ýaglar biliňiziň töweregine üýşen bolsa, ýürek näsazlygy bolma mümkinçiligi has ýokarydyr.
 
Hajathana ýygylygy - Süýji keseliň iň ilkinji duýduryşy ýygy-ýygydan ha­jathana gatnamakdyr.
 
Ýürek - Adatça ýürek bir minutyň dowamynda 70 gezek urýar.
 
Dişler - Dişler günüň dowamynda iki gezek ýuwulmalydyr. Eger diş ganaýan bolsa, haýal edilmän aladasy edilmelidir.
 
Barmaklar - Süýem barmak bilen ogulhajatyň deň bolmagy ýürek keseliniň bardygyny aňladýar.

Awtory: Eziz EDILOW, Halkara Türkmen-Türk Uniwesitetiniň talyby