Synag dünýäsi…

“Gelse jelalyňdan jepa,
Ýa-da jemalyňdan wepa,
Ikisi-de jana sapa,
Lutfuň-da hoş, gahryň-da hoş”
 
Ömür – başdan aýak synaglar zynjyrydyr. Ynsan üçin eýýäm çagalyk ýyllarynda synaglar başlaýar we gabra çenli dowam edýär: Mekdebe kabul ediş synagy, synpdan-synpa geçiş synagy, okuw jaýyny gutardyş synagy; atanyň näletkerde ogul bilen ýa-da ogluň haýyrsyz ata bilen synag edilmegi we ýene-de birgiden synag üstüne synag…
Birem, duşmanlaryň ynsapsyzlygy we dembermezligi ýetmeýän ýaly, janyňdan eziz görýän dostlaryň biwepalygy ýaly käbir synaglar bardyr welin, olaryň kalba salan yzasyny çekip-çydamak ýeňil däldir. Çünki duşmandan gelen şerler her näçe ahlak we adamkärçilik ölçeglerine sygmaýan hem bolsa, “duşmandan her zada garaşaýmalydyr” diýilýär we geň görlüp durulmaýar. Emma, ajy günde-de, süýji günde-de bile bolan dostuň garaşman durkaň saňa ýeňse öwürmegi, dogrusy, iň agyr urgularyň biridir.
Eýsem, synag edilýän diňe ynsanlarmy? Milletler hem taryhyň her döwründe ykbalyň ençeme synagyndan geçmeli bolmaýarmy? Şöhratly halkymyz hem müňýyllyklara uzaýan taryhynyň dowamynda ençeme synag bilen ýüzbe-ýüz bolmadymy?!
Agyr zähmediň demiri posundan açyşy ýaly, durmuşyň külpetli synaglary-da ynsany ýaltalygyň, hereketsizligiň garaňky girdabynda halas edýär, durmuşy birsydyrgynlykdan gutaryp, ömre öwüşgin çaýýar. Ruh synaglar arkaly bekeýär we kämilleşýär. Başa düşen synagyň agyrlygyna we sowallaryň derledijiligine barabar, ynsan kämillik mekdebinde has ýokary mertebelere beýgelmäge – has ýokarky synplara geçmäge hukuk gazanýar.
Synagyň ýok ýerinde kämillikden, berklik we pugtalykdan söz açmak kyndyr. Hawa, ertiru-agşam daş-töweregimizde pelesaň urýan gaýgy-aladalar, kynçylyklar, gapyl basan açlyk ýa-sa suwsyzlyk belasy, mala ýa-da jana ýeten zeperler ýaly dürli görnüşdäki synaglar bizi durmuşyň ýowuzlyklary garşysynda has çydamly, has merdem durmaga mejbur edýär, beden berkligimizi, ruhy kämilligimizi artdyrýar, paýhasymyzy goýaldýar.
Jowahyr ruhlaryň kömür häsiýetlilerden tapawutlandyrylmagy synaglar arkaly mümkindir. Synag we tejribeler arkaly, altynyň adaty daşdan, göwheriň kömürden parhy ýüze çykýar.
Munuň şeýledigine ynanýan köňül üçin, her synag ynsanyň derejesini beýgeldýän ganat we çekilen her kynçylyk onuň güýjüne güýç goşýan, gaýratyny artdyrýan serişdedir.
Hakyň razylygyny gazanmak niýeti bilen ömürlerini halka hyzmat etmäge bagyşlanlar üçin, bu ugurda çekilen jepalardan datly zat ýokdur. Ne dostlarynyň wepasyzlygy, ne-de duşmanlarynyň ynsapsyzlygy olary millet we Watan üçin hyzmat etmekden saklamaz. Olaryň ähdi-peýmany, ynha, şeýle mazmuna eýedir:
“Eger, pelek bar jepasyn ýygnap üstüme sürünse,
Ýüz öwürsem namartdyryn, milletime hyzmatdan”.