Chaga berip biljek in gowy sowgadymyz. (Hadys Sherif)
Bibijan agzamyzyn chaga terbiyesi baradaky mowzugyndan shu hadys sherifi goymak isledim.
Pygamberimiz sallallahu aleyhi we sellem aydypdyrlar:
Hiç bir ata öz perzendine ýagşy terbiýe bermek we edep öwretmekden artyk hediýe (sowgat) bermedi.
(Jamygy Tirmizi, j.2, 17 sah.)
Çaga hiç zat ýazylmadykakkagyzbolup,herdürlizatýazmagawenähili nagyşdüşüreýindiýseňmümkindir.Ýagşy terbiýe almaga-da, ýaman ýolagirmäge-de ukyplydyr. Şonuň üçin bu mesele hakynda alada etmek we pursadygoldan gidermezlik zerur. Çaga ýagşy terbiýe bermek, ony azaşmakdan saklamak we sagadat (bagt) ýoluna göndermek bolansoň, atanyň iň gymmatly bölegi we gadyrly ýadygäri şol terbiýe boljagynda şübhe ýok. Ibni Maja: "Çagalaryňyzy hakyky ynsan bolarlyk suratda hormat ediň we gözel edep bilen edeplendiriň" diýen hadysy rowaýat edýär. Her günki tejribeler, mysallar şu hadys şerifiň dogrulygyny görkezip durýar. Dünýäni elde tutup duran syýasy adamlar, alymlar, edipler, söwdegär we hünär ähilleriniň her biri çagalar arasyndan ýetişen kişilerdir. Nesillerine ylym, edep galdyryp giden atalar, dünýä baýlygyny miras goýup gidenlerden köp mertebe artykdyr. Atadan "edep" miras alan perzendiň dünýäsi abat we maly tükenmez, emma biedep perzende miras galan ummasyz mal onuň başyna beladyr. Bular sebäbinden ata-babalar ýaman atly bolup lagnata galarlar. Bu hadysdan maksat: "perzentleriňi okat, edepber, öz işini özi başarar yaly terbiýele" diýmekdir. Emma bu altyn bahaly sözleriň aramyzda gadry ýok.
Arşivin durumu
● Tam metin
● 5/5 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 15 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 5
Menä haladym. Hadislary nireden alýanyñy kyn görman ýazaýda (mende kitaby bar, ýöne inetda barmyka?)
Çagalarymyzyň öňündäki wezipelerimiz
1. Çaganyň terbiýelenmegi üçin şert döretmelidir. Çaganyň terbiýesine maşgala, mekdep, daş-töweregi uly täsir edýär. Șol sebäpli, maşgaladan başlap çaganyň ösüp ulalýan her menzilinde terbiýe üçin zerur bolan şertler döredilmelidir.
2. Haram lukma iýdirmezlik. Çaga ene göwresine geçenden başlap, onuň halal ryzk bilen ösdürilip ýetişdirilmegi möhümdir. Haram lukma çaganyň terbiýesine ters täsir edýändir.
3. Erbet nazardan goramak. Çaga dünýä inenden soň, ony hapa we haýyn nazardan goramak möhümdir. Çünki duýgusy, düşünjesi, sözi hapa kişiniň gözüniň şöhlesi çaganyň inçe duýgularynyň ýitmegine täsir edýär.
4. Mähir we söýgüde deňagramlylyk. Esasy söýgi köňülleriň soltany Allaha gönükdirilmelidir. Çaga Allahyň (j.j.) bize beren amanadydyr. Biziň oňa bolan söýgimiz hem Rahman we Rahym bolan Allahyň (j.j.) sowgadydyr. Allah (j.j.) ony çagamyzy terbiýelemegimiz üçin beripdir. Allahdan gaýry zatlary Allahy söýmek derejesinde söýmek hem şirkdir.
5. Görelde bolmak. Çagamyzyň nähili terbiýelenmegini isleýän bolsak, durmuşda oňa görelde bolmalydyrys.
6. Är-aýal mährem gatnaşyklaryny çagadan gizlin saklamalydyr. Ene-ata kiçi ýaşly çagasynyň düşünip bilmejek, ýöne zehinine täsir etjek mährem hal-hereketlerini gizlin saklamalydyr. Șeýle hem ene-ata we beýleki maşgala agzalary biri-birine, hatda kämillik ýaşyna ýetmedik çagalapyna-da uýat ýerlerini görkezmeli däldir. Șonuň üçin kiçi ýaşdaka çagalaryň ýatjak otagyny aýyrmaly. Rugsat soramazdan, ene-ataň otagyna girmegine çaga rugsat bermeli däl. Kurany Kerimde:
«Eý, iman edenler, eliňizdäki gul we hyzmatkärler, içeriňizdäki kämillik ýaşyna ýetmedik çagalaryňyz otagyňyza girmek üçin şu üç wagtda hökman rugsat sorasyn: ertir namazyndan öň, günortan dynç almak üçin eşikleriňizi aýyrýan wagtyňyz we ýassy namazyndan soň», (Nur, 58).
(Ylmyhaldan)
berekella gowy tema ekeni
+1. Sagbolun! Halanlaryma goshdum!
Sag bolun! +1