Gündelıge jogaplar

Salowmaleýkim, hormatly agzalar!
“Minnetdarlyk sözi sada bolarmyş” diýýär-ä. Men size tüýs ýürekden minnetdar.
Indi “Gören kim, görünen kim” bilen baglanşykly sowallaryňyza başardygymdan jogap berjek bolaýyn. Kanagatlandyrmadyk ýeri bolsa, ýazaýarsyňyz-da.
Şamyradyň kiçijikligi belki özbaşyna bir kitap bolup bilerdi. “Çöp düýbi” diýilmegi Albert bilen gatnaşyk etmeginiň esasy bolup biler, ýöne diňe şol bolan bolsa, belki... Belki onda Allaha çuň iman bolan bolsa, kim diýselerem beýle hala düşmezdi. Belli bir zady görkezip, şundan boldy diýip bolmaýar. Durmuşda başga, bir kerpiç gelip kelläňe degen ýaly däl. Onuň ýaralaram, “kerpiçlerem” köp hem dürli-dürli. Emma şol obada, dogrusy, kitabyň gahrymanlarynyň arasynda iň imanlysy ýene-de Şammat bolaýmasa. Oňa ejesiniň ýylydyp goýan suwy, Mansura degen gül ýaly täsir edýär.
Soňky mollalara şübhelenmejek, müňkürlik etmejek bolsaň, belki, ýene-de Şammada has çuň düşünjek bolmalydyr. Müňkürlik imandan aýrar diýilýär, ýöne hakyky iman müňkürligi kül-peýekun edýär. Kitabyň baş edeýasam – iman. Iman Şammady şo günlere salan. Ýogsa ol belki, has ulurak ýerlerde-de ymam bolup bilerdi.
Bu kitap KGB-äň işgäri hakynda däl. Allahy “oýunjak” etjek bolmagyň nämelere getirjekdigini ýazasym geldi. Şammadyň KGB-şnik bolmagy meniň işimi ýeňletdi. Ony gyzykdyrdy, täsirini artdyrdy. Emma ol edara öz işini edýär. Şeýle edara bolmadyk bolsa, gaty erbet bolardy. Hajathana-da (bagyşlaň) hapa ýer, ýöne onsuz bolmaýar. Deňeşdirmäm gödegräk bolaýdy öýdýän. Emma men hiç wagt KGB hakynda kitap ýazmak islemezdim, santehnik hakynda-da ýazmazdym, kosmonawt hakynda-da, molla hakynda-da... Adam olardan has çylşyrymly, has gyzykly, has möhüm, onda-da adamyň imany.
Meniň üçin iň kyn zat Şammady ynandyrjy etmek boldy. Gündelik formasyny saýlanymam şondan. Kitapdaky köp wakalary öz başymdan geçirdim. Hatda “Sen özüň KGB işgäri bolaýma?” diýenlerem boldy. Şu soragdan soň, Şammadyň ynandyrjy bolanyna ynamym biraz artdy. Gündelik formasynda dünýä edebiýatynda kitaplar bar. “Stradanaiýe ýunogo Wertera” hem şolardan biri. Men bu kitaby has ir okapdym. Onuň gündelige meňzeş bir eserdigi ýadymda. Eser maňa gaty güýçli täsir edipdi. Ýöne o wagtlar ömrümde birzatlar ýazaryn, şeýle käre baş goşaryn diýip kelläme-de gelenokdy. Türkmen edebiýatynda Nargylyç Hojageldiň şu formada ýazylan eseri bolup biler. Ýöne men ony okamadym. Dogrymy aýtsam, türkmen edebiýatyny bilemok diýen ýaly. Gynanýan, ýöne, dünýä edebiýaty mende öz ýazyjylarymyzyň eserlerini okamaga wagt goýmady. Emma mende öz ýazyjylarymyza hormatym uly. Aýratynam N.Saryhanowyň “Şükür bagşysyny” gaty gowy görýän.
“Üç nokadyň biri” Ylýasyň romany, elbetde, ýazylşynda meňzeşlik bardyr.
Düýşler geň zat. Şammadyň düýşlerini hakykatda men görmedim. Ýöne ikimizdäki meňzeşlik – menem köplenç agyr düýşleri görýän. Kellesi jübsündäki adamlar bu şol döwrüň adamlarydy.
Kino, belki, Allaýardan bolup bilerdi. Orslaryň “Ostrow” diýip bir kinosyny gördüm. Şonda Allaýaryň kinosunyň ýokdugyna gynandym. (Özümiňki bolany üçin däl). Emma her bir zadyň wagty gelmeli, gelýärem.
Lady gyzyň wagtynyň kö-öp bolmagyny, tutuş türkmeniň wagtynyň kö-öp bolmagyny Allahdan dileýän (ýene-de öz kitabym üçin däl).
Yus_maryly “gündeligiň” hakyky real durmuşy gürrüň berýäni üçin haladym diýipsiňiz. Sag boluň. Ýöne real bolmadyk durmuş barada ýazylan, has dogrusy, toslama “çeper” eserleri halamok. Birzat ýazsamam onuň toslama bolmagyndan, galp çykmagyndan gorkýan. Ýöne Şammadyň başdan geçirenleri hakykat däl. Diňe “şol edarada işleýär” diýlip çen edilen bir ymamy birki gezek görüp, gürrüňdeş boldum. Ýöne şol wagt ol adam barada bir zat ýazmak pikirim ýokdy. Bir ymamyň owal dälliräp açylanynam eşitdim. Saçyny syrdyrýan ýaşulynyň ýanyna “gündeligi ýazýarkam, ýörite myhmançylyga bardym. Ýöne saçyny syryp bermedim. Onda “saç problemasam” ýokdy. Marlenem ýygyndydan ýygnanan bir gahryman. Onuň esasy gönezliginiň kimdigini aýtmaýyn, ony Türkmenistanda tanamaýan ýokdur.
Mollaň dälliremegi hakynda aýtsam, ony men dälliretmedim. Dogrymy aýtsam, ol asylyp öler öýtdüm, emma, ölmedi. Ölen bolsa, ýasama bolardy. Dälliremese-de ýene ýasama, belki-de, ýazanyňa-da degmeýän gahryman bolardy.
Teswirleriň “şertine” görä, gysga jogap bermäge çalyşdym. Söz uzadan bolsam bagyşlaň. Okanyňyz üçin däl, Şammat bilen az salymam bolsa, ýaşanyňyz üçin minnetdar. Kitap türk dilinde çapdan çykdy. Ine, linki peýdalanmak islän bolsa: http://www.kitapyurdu.com/arama/default.asp?anahtar=g%F6ren+kim+g%F6r%FCnen+kim&stype=4&type=list&populer=0&aramasekli=1&exactly=ON&satis=2&x2=0
“Gündelik” hakynda bir döwürler Hüdaýi Jan bilen söhbetdeşlik edipdik. Ony Hüdaýi Janyn saýtyndan okap bilersiňiz. Hudayican.com saýt adresi.
Türkmençesem, tüweleme, “Teswirlerde” çykdy. Bu azmy näme?! Men muňa buýsanýan. Teswirçilerem öwesim gelýär, ýöne o hökmanam däldir.
Gara pişik dar yerde gyssajag-ow sen. Erkınlık Allahyn bize beren nygmaty. Adam Allany unudan günı erkinliginem elinden aldyryar. Bir bolan wakany gürrün bereyin. Muny mana Yangala obasyndan Nyyaz aga gürrün berdi. Waka 1937-nji yyllarda bolup geçyar. Oban uly mollasyny tutup Gökdepanin türmesine salyarlar. Son az salymdan garawullar daşaryk çyksa yanky molla-da yanlarynda dur diyyar. Garawullar ylgaşyp kamera seretseler o yerı boş. Garawullar derrew mollany yene kamera salyp daşyndan gulplayarlar. Az salymdan molla yene-de daşarda kölegede otyr diyyar. Onson garawullar Işan aga beyle keramatyn bar bolsa git. Senı Akmeret gelse atar diyyarler. Işan aga: Yok, menin kysmatym şu tayda diyip gitmeyar. Son ol ışany atyarlar. Işanyn ady bloknotda bolmaly, hazir yanymda yok.Ine, şu erkinlik. Amerikada prezidente-de diyjeklerini diyyarmişler, ıne, erkinlik diyyanem bar. Emma, munun asla beyle daldigine ynanyan. Mahatma Gandi: Eger sen özün mertebani ayak astyna oklamasan, ony hic kim depelap bilmez diyyar. Ine,erkinlik.
Kab dost yakymly sozler aydypsyn sag bol. Final hakynda kop oylandym, yöne iyip doymadyk yalap doymaz diyen söz bar. Finalyn in gowsy kitaby iki gezek okamak (dine gündelık hakynda aydamok). Sag bolun, Alla yagşy ışierinizde yardam etsın.