Wahhabilik Barada Kelam Agyz
Wahhabilik hakynda kabir maglumatlary teswirler.com-çylar b/n ‘paylaşmak’ isleyan:
1.Wahhabiligin düybüni tutujy Muhammed bin Abdulwahhab (XVIII asyrda yaşap geçen) bolup, bu taze ‘dini akym’ Arabystanda dörapdir. ‘Wahhabilik’ ady hem bu ‘taze akymyn’ düybüni tutan adamyn adyndan gelip çykyar.
2. Wahhabiligin döremegi we şu günki Saud Arabystanynyn we gonşularynyn territoriyasynda yayramagy üçin Beyik Britaniya hökümeti gaty uly tagalla edipdir. 1700-nji yyllarda inlislerin ‘Koloniyalar Ministrligi’ bolupdyr we şol ministrlik Beyik Britaniyanyn koloniyalaryny dolandyrmakda uly rol oynapdyr, öz golastynda bolmadyk döwletlerde bolsa ‘başagaylyk, bulam-bujarlyk’ döretmek üçin elinde baryny edipdir. Şo döwürler Osman İmperiyasyna degişli bolan Arabystana-da ‘Hemper’ yaly mekir içalylaryny (agent) iberipdir. İne şu Hemper diyilyan inlis içalysy Wahhabiligin döremeginde we Arabystanda ornaşmagynda gaty uly rol oynapdyr (Bu barada has ginişleyin maglumatlar ‘Hemper Syrlaryny Açyar’ atly kitapda beyan edilyar, şo kitap 1999-njy yylda Türkiyede Hakykat Neşriyat-Hakikat Kitabevi tarapyndan türkmen diline-de terjime edilipdir).
3. Muhammed bin Abdulwahhab öz ‘pikirlerini’ 1730-njy yylda Nejdde (şu wagty Saud Arabystanynyn bir şaheri) yayyp başlapdyr. Şol döwürler, Wahhabilige uyyanlar, taze yayradyp başlan ‘akymlaryna mezheplerine’ girmeyanlere ‘kapyr’ diyip olary öldüripdirler, öldüren adamlarynyn öy-öwzar we goşlaryny bolsa talapdyrlar. Muhammed bin Abdulwahhab ölenden son hem, bu ‘taze akymy’ onun yzyna eyeryanler dowam etdiripdirler.
4. Wahhabiligin syyasy tarapy-da bardyr. ‘Saud Arabystanynyn düybüni-de Wahhabilige uyyan adamlar tutdy’ diysek yalnyş bolmaz. Hali-hazirem bu döwletin resmi dini ‘Wahhabilikdir.’
Wahhabilerin Ynançlary b/n Baglanyşykly Kabir Maglumatlar
-Wahhabiler Kurany Kerime nahili düşünyan bolsalar, şon yaly hem many çykaryalar.
- Dine Kurany we sünneti kabul edyaler. Ashaby Kiram we beyleki Yslam alymlarynyn bize yetiren ‘zatlaryny’ kabul etmeyarler. Meselem, 4 hak mezhebi (Hanefi, Şafi, Maliki we Hanbeli) kabul edenoklar. Yöne Wahhabiligin ilki döran döwürleri bu ‘taze dini akyma’ giryanler, daş-töweregine özlerinin Hanbeli mezhebine uyyandygyny aydar ekenler.
-Öwülya (gabyr) zyyaratyny Wahhabiler ‘haram’ kabul edyaler, şol sebapli-de ine meselem bir musulman Muhammet Pygamberin gabryny zyyarat etse-de ‘haram’ iş etdigi bolar!
-Pygamber ya-da beyleki ‘uly’ şahsyyetlerin hatyrasyna diyip doga eden bir musulman Wahhabilere göra ‘kapyr’ bolar. Meselem men Bayramalydaky sahabalary zyyarata gitsem we Yaradana, ‘Ey Biribar, şu yerde yatan söygüli bendelerinin hormatyna menin günalerimi bagyşla…’ diyip doga etsem, Wahhabilere göre ‘kapyr’ bolyan!
-Wahhabilere göre, namaz okamayan adamlar-da ‘kapyr’ bolarlar.
-Merhumlaryn ruhlaryna sadaka beryanler hem Wahhabilere göra ‘kapyr’ bolar. İne meselem, bir ‘türkmen aga’ öten-geçenlerime diyip sadaka berse sadakasy kabul bolmaz, dinden çykar! (Toba-toba, adam ölmese her hili zat eşitjek eken!)
Garaz, Wahhabiler ‘adaty musulmanlara sahelçe zat üçinem kapyr diymegi hiç zatça-da görenoklar’ diysek kan bir öte geçdigimiz bolmaz.
Bellik: Ömrümde hiç ‘men Wahhabi’ diyyan adam görmedim, yöne muslimah, agam kibi kabir agzalarymyz yaly menem bir Wahhaba duşaysam ‘razborkajyk’ edesim-a gelyar🙂. Bir-de ‘Türkmenistanda kabir yerlerde (meselem Kakada, Mary Gökjede) Wahhabilik gaty yayrapdyr’ diyip eşitdim, hatda aydyşlaryna göra bularyn kabir yerlerde metjitlerem barmyşyn!
Wahhabilik barada kiçenrak ‘ses berişligem’ gurnaysam diyyan. Hany onda, söz sizde gadyrdan teswirçiler.
‘Wahhabilik Türkmenistan döwletimiz üçin howpludyr’ diyip bolarmy?
Dagy name, onda-da gaty howply. Döwletimiz öz içimizdaki Wahhabilere tizden-tiz çare görmeli!(93%, 15 adam)
Bar-ay, aşygyny anyrrakda oynap gelsenay! Wahhabilerem musulman, şo sebapli olar bizin ‘doganymyz!’(0%, 0 adam)
Entek biz Wahhabileri doly tanamzoga. Şol sebapden yene 4-5 yyl yaly garaşyp göreli, olary mazaly tanaly, ondan son görüberyas-da!(6%, 1 adam)
İçin yansyn, sen gurnan şu ses berlişigin barada öz pikirimi beyan etjek dal!(0%, 0 adam)
Arşivin durumu
● Tam metin
● 22/22 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 7 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 22
Wahhabi bolmadyk metjid ymamynyn arkasynda durup namaz hem okanoklar. TKMda yayraya. Wahhabi bolmadyklar we garshy bolanlar namaz okayan, biraz yapyk geyinyan gyzlara wahhabidir oydup uzaklashyalar. Mysal: doganym ucin gonshyrak bir oba gudacylyga gidildi, yone gyz bermediler 😆 doganym icenok cekenok, namazly oglandy ol dowur.. Gulluga gidip gelenson cilim cekip bashlady, indi gyz beryaler, doganym alanok 😆
okamazlar akgül, sebabi olar 'men wahhabi' diymeyan adama 'kapyr' diyip baha beryaler.
Dost sen hany shunam okap gör. Soñundanam pikiriñi ýaz! Birhili gabat gelmeýän zatlar bar ýaly.
P.S. Temañ üçin sag bol, gowy tema! +1
beren link-indaki yazylan teswirleri okap gördüm, gabat gelyar aslynda. yokardaky maglumatlardan kabirleri-de 'hemper syrlaryny açyar' atly kitapdan alnan, wahhabilik baradaky beyleki maglumatlary bolsa internetdaki dürli 'ylahyyat forum ya-da bloglardan' jemledim.
umuman, dss öz açan 'VAHHABİZM NAME?HAKYKATDANAM VAHHABİ DİYE DİN BARMY?' atly mowzugynda, esasan şu yokardaky kitabyn kabir yerlerini terjime edip, onam mowzugyna goyupdyr. men bu mowzugy açmagymyn esasy maksady bolsa, 'wahhabilerin ynançlary barada gürrün açmak', hemem 'agzalaryn wahhabilerin bizim jemgyyetimizdaki orny baradaky pikirlerini bilmek.' saglylyn.
leoon dost mowzyk,dogry problemalary yuze chykaryar,gynansamda islam dinine gyzykyyan adama sen wahabbistmi? diyip soranda bar.Howwa islam dinenine ynanmasang sen kapyrmy ? diyip dindar adamlar utandyryanda bar.Indi halk wahabbbist bilen dinsizi saygaryp bilenok,munyng sebabi Islam dinini hokumet tarapyndan goldamayan sebapli sheyle bolyar,egerde dowlet tarapyndan Islam dinining yorelgelerini okadyp,yazdyryp gingden dushindirip dursady wahabba yer bolmazdy,wahabbiler halkyng din ugrynda hich zat bilmeyandiginden peydalanyar,bu bolsa oran gynanchly yagday!
gaty dogry aydyan, yasavi. eger-de bir adamyn an-düşünjesinde 'boşluk' bar bolsa we şol boşluk 'dogry zatlar' b/n doldurulmasa, onda kimdir birileri gelip şol 'boşlugy' 'erbet zatlar' bilen doldurar, bu jemgyyet üçinem şeyle bolsa gerek. edil şu wagt bizin döwletimizde bolyan zadam şolmyka diyyan. 😊
howwo Leon hut sheyle!Yone bizde Islam merkezini achyp dini ylymlardan bashgada matematika,astrologia,psihologiya,taryh,
sport,dermanotlardan derman yasap bilyan lukman, ana shonyng yaly dindarlary doredip bilseler,gaty ongat bolardy diyen pikirimde bar.
salam dost,
kop zatlar yazypsyn welin, ayat-hadysdan hich delil yazmansyn. Sholaram yazsam gowy boljak. Yogsam yollar kopelik azashylmagy mumkin. Yslamyn cheshmesi Kuran we hadys. Ony hut pygamberin s.a.w. ozi aydyp gechen. Onun manysam ylym alyp dinini owrenmek bolyar. Ylymyn bolmasa onda dinde adam ozunden pikir aydyp asyl many yoyulyp hakykat yityar. Dinde name bolyan ya bolmayan bolsa onun delilini aytmak we bilmek gaty wajyp. Yogsam men bir zat aydaryn, sen bir zat aydarsyn bashga biri zat aydar we sheyle sen wahhabi, sen kafir diyen gowne degishmeler bolar durar. Bir mesele barada goni-goni Kuran we hadysda jogap bolsa bashga adamlaryn pikiri we chozuminin hich hokumi yok. Kuranda Allaha we pygambere boyun bol diyyar. Shol sebapden her zadyn subuty yazylmaly. Subut Kuran we hadysdan bolmaly. In dogry cheshme sholar. Bashga zatlar dogrulygy gumana. Ymam mezheblerem olaram ozlerinden aydan dal. Olaryn cheshmesem Kuran we hadys yagny sholary owrenip adamlara yenil bolar yaly yol yasap berdiler. Gabyry zyyarat et diyip pygamber a.s. aydan. Gabyry zyyarat eden adam olumi yatlap dunya derderesinden biraz rahatlananyp guna ishlerden el cheker. Bu yagshy we sogaply ish. Emma gybyryn ozunden hajatyny dilemek haram ish. Muna shirk diyilyar. Allah hemme gunani gecherin yone shirki eger toba etmese gechmerin diyyar. Bu ayatda sheyle yazylan. Eger ayat we hadysda we sholar esasynda yazylan irki dowurde yazylan ygtybarly kitaplarda-da yok bolsa onda o zat dinden dal. Mezhebbashylar ozlerinden bir zat aytmaga gorkardylar.
Yslam din ylym esasynda duzulen din bolanson, aydyljak zadyn kokune chenli bilmek wajyp bolup duryar.
Bor dost sana saglyk dileyan.
Turkmentalyp, sag bol teswirine, yöne men-a düşünmedim: 'Nama' delil ya-da subutnama hökmünde ayat -hadys yazmagymy isleyan?
yokarda yazypsyn:
Wahhabiler Kurany Kerime nahili düşünyan
bolsalar, şon yaly hem many çykaryalar.
Muna nadip dushunmeli? Kuran nahili dushunilyan bolsa shonun yaly many chykarylyar diylende name bolyar? Achykrak dushundirsen?
-
Dine Kurany we sünneti kabul edyaler. Ashaby
Kiram we beyleki Yslam alymlarynyn bize yetiren ‘zatlaryny’ kabul etmeyarler. Meselem,
4 hak mezhebi (Hanefi, Şafi, Maliki we Hanbeli) kabul edenoklar. Yöne Wahhabiligin
ilki döran döwürleri bu ‘taze dini akyma’ giryanler, daş-töweregine özlerinin
Hanbeli mezhebine uyyandygyny aydar ekenler.
Munam achyk dushundirsen. Musulman aslynda Kuran we sunnet bilen hereket etmeli dalmi eysem?!
-
Öwülya (gabyr) zyyaratyny Wahhabiler ‘haram’
kabul edyaler, şol sebapli-de ine meselem bir musulman Muhammet Pygamberin
gabryny zyyarat etse-de ‘haram’ iş etdigi bolar!
O nadip haram bolyar? Wahhabilerin haram diymeginin sebabi name? Ya goni sebapsiz harammy?
-
Pygamber ya-da beyleki ‘uly’ şahsyyetlerin
hatyrasyna diyip doga eden bir musulman Wahhabilere göra ‘kapyr’ bolar. Meselem
men Bayramalydaky sahabalary zyyarata gitsem we Yaradana, ‘Ey Biribar, şu yerde
yatan söygüli bendelerinin hormatyna menin günalerimi bagyşla…’ diyip doga
etsem, Wahhabilere göre ‘kapyr’ bolyan!
Beyle dogany pygamber a.s. bize owretdimi?
-
Wahhabilere göre, namaz okamayan adamlar-da ‘kapyr’
bolarlar.
Muna delil tutunyan zatlary name?
-
Merhumlaryn ruhlaryna sadaka beryanler hem
Wahhabilere göra ‘kapyr’ bolar. İne meselem, bir ‘türkmen aga’ öten-geçenlerime
diyip sadaka berse sadakasy kabul bolmaz, dinden çykar! (Toba-toba, adam ölmese
her hili zat eşitjek eken!)
Ola sadaka bermegin dindaki delilini yazsan.
PS: Men bu soraglary bilmek niyeti bilen beryandirin. Yone yuzley aydylmak yetmeyar, hemmesinin ginishleyin dushundirilmegi wajyplygyndan beryan. Hemmamize ginishleyin dushundirsen hemme agzalar biler we azashmaklyk yolun gitmeris senem sogap gazanarsyn.
Sana saglyk dileyan.
Kuran ayatlarynyn kabirlerinin hem 'açyk' hem-de 'gizlin' manylary bar, diyip bilyan men-a. Meselem, kabir ayatlar bar, yslam alymlary (tefsirciler) o ayatlary 'doly tefsir edenlerinde' başga ayat ya-da hadyslara-da salgylanyalar. A Wahhabilerde bolsa beyle zat yok, olara göra Kuranyn hemme ayatlarynyn manysy 'açykdyr', bu mukaddes kitaby her okan adam onun manysyna arkayyn düşünip biler, garaz Wahhabilere göre hemmamiz dini temalarda 'professor' bolyas-da!
Wahhabiligin düybüni tutan Muhammed bin Abdulwahhab, öne süryan pikirlerinde esasan Ehli Sünnet Wel Jemagata göra 'sapkyn' diyip hasaplanyan İbn Teymiye-nin pikirlerine esaslanypdyr. Ol Yslam dinindaki köp zatlary yoyup ony töweregindakilere yetiripdir. İlki başlarda Wahhabilerin kabirlerinin 'men Hanbeli' diymeklerinin sebabi bolsa, şo territoriyalarda esasan Hanbeli mezhebinin yayranlygy b/n baglanyşykly bolsa gerek. Onsonam pikir edip görün, halk o döwürlerde gaty dindar, siz taze bir 'akym' öne süryaniz, halkyn hormatlayan alym ya-da alymlarynyn atlaryny, pikirlerini we ş.m. ulanmazmysynyz?
Muny doly bilemok, yöne daş töweregimde dini gowy bilyan adamlara-da sorap gördüm: Pygamber (sas) ya-da beyik şahsyyetlerin-welilerin adyny 'vesile kılıp' doga etse bolar, bu 'şirk' bolmaz. Sebabi Pygamberimize (sas) günali müminlere 'şepagat etme haky' berendir Allatagala, a weliler bolsa Yaradanyn halan bendeleridir, eger olary 'vesile kılıp' doğa etsen, işşallasa doga-dilegleriniz kabul bolar. Şu yerde in möhüm zat, bir musulman doga eden wagty, isleyan-dileyan zadyny Haktagaladan islemeli-dilemelidir, yok eger göni merhum bendelerin ruhundan islese-dilese bu 'şirk' bolar.
Şony-ha menem doly bilip biljek dal, yöne 4 hak mezhepden 2-sine göra namaz okamayan adamlaryn 'hükümlerini' bilyan. Hanefi mezhebine göra namaz okamayan bir adama kapyr-a bolmaz, yöne 'gaty uly günali-günakar/fasyk' boljagy welin ikuçsyz. Hanbeli mezhebine göra bolsa, namaz okamayan biri 'kapyr' bolar. Yokarda-da bellapdim, 'Wahhabiligin ilki döran döwürleri kabir Wahhabistler özlerine Hanbeli diyer ekenler' diyip. 'Wahhabilikdaki namaz okamayan bir adamyn kapyrlygy' belkem Hanbelilikden gelyandir. Yene goşmaça bir maglumat, Maliki mezhebine uyyan bir dostum bar, şon b/n-em gürleşip gördüm, olan mezhebine göra-de namaz okamayan biri 'kapyr' bolyan eken.
Edil bizin türkmençilikdaki 'sadaka bermek', Yslamyn ilki döwürlerinde yok öydyan, şon üçin bu 'bidat-y hasene' bolyamyka diyyan (takyk bilemok, eger yalnyşyan bolsam özüniz düzeldewerin). Name üçin 'bidat-y seyyie' dal-de 'bidat-y hasene' diyip pikir edyan diyseniz, biz türkmenler sadaka beremizde biş-düş edip mymanlarymyza hödür-kerem edyas, sadakada öten-geçenlerimizin ruhuna ençeme doga-dilegler edyas. Men-a munda 'kapyr bolar yaly' hiç zat göremok (Wah, Türkmençiligimden aylanayyn🙂.
Sana ullakan respect, turkmentalyp
sagbol dost jogabyna,
yone yazylan zatlar umumy gurrunler. Sen edil wahabi ozi diyip hich kime aydyp bolanok. Aslynda bu soz gerek zat dal. Entak sana yazjak zadym kopdi, yone kan ustune durup wagty berenine degyan mesele-de dal. Shol sebapden shu yerde bes etmegi makul bilyan.
her bir Allaha iman eden adam musulman, yone her bir turkmen musulman dal bolmagam gaty mumkin zat.
Sana ishde we durmushda ustunlik.
sagbol dost jogabyna,
yone yazylan zatlar umumy gurrunler. Sen edil wahabi ozi diyip hich kime aydyp bolanok. Aslynda bu soz gerek zat dal. Entak sana yazjak zadym kopdi, yone kan ustune durup wagty berenine degyan mesele-de dal. Shol sebapden shu yerde bes etmegi makul bilyan.
her bir Allaha iman eden adam musulman, yone her bir turkmen musulman dal bolmagam gaty mumkin zat.
Sana ishde we durmushda ustunlik.
sagja bol turkmentalyp, sana-da işde we durmuşda rowaçlyk arzuw edyan 🙂
Merkezi İngiltere'de bulunan İslamî düşünce kuruluşu Küresel Yenilik ve Rehberlik Merkezi (The Global Centre for Renewal and Guidance-GCRG) ve Canopus Danışmanlık tarafından Mardin'de bir konferans organize edildi. Konferansın konusu İbni Teymiyye tarafından Mardinli Müslümanlara verilen Moğol istilasına karşı direnme fetvası. Fetva El-Kaide tarafından terörist faaliyetlere meşruiyet kaynağı olarak kullanılıyor. Katılımcılar, İslam dünyasının çeşitli ülkelerinden alimler.Haberin amentüsü sayılan 5N 1K kuralları etrafında yukarıda dile getirdiğimiz hadisede cevap bekleyen şey, 'Neden?' sorusudur. Neden Mardin? Anlaşılabilir bir gerekçesi var. Neden organizatörler, merkezi İngiltere olan iki kurum? Spekülasyona açık bir alan. Neden İbni Teymiyye ve gazetelerin dilini ödünç alarak diyelim, fetvası? İzaha muhtaç bir saha.Basın-yayında alaycı veya sahici üsluplarla kaleme alınan haber ve yorumlara ve bunlar tarafından yapılan değerlendirmelere baktığımda, konu ile alakalı -uzmanları elbette hariç- birçok kişinin meselenin aslına vukufiyetsizlik dolayısıyla yanıldıklarını gördüm. Halbuki böylesi bir meselede yorum yapabilmek için, hatta mücerred manada haber yazmak için, İbni Teymiyye, genel özellikleri, yaşadığı dönem ve üzerinden tam 600 yıl geçen ve hakkında konferans tertip edilen fetvası hakkında ansiklopedik seviyede olsun, malumata sahip olmak gerekli.Bu yazıda bahsettiğimiz açığı gidermek adına kısaca malumat verecek, ardından konferansla alakalı değerlendirmelere küçük bir katkıda bulunacağım.1263 yılında Urfa/Harran'da doğan İbni Teymiyye, Çin'den başlayıp İslam dünyasının içlerine kadar gelen, Abbasi ve Harzemşah devletlerini ortadan kaldıran, Selçuklular'ı tehdit eden meşhur Moğol istilası döneminde yaşar. O dönemde Kafkasya, İran, Irak gibi İslam toprakları da İlhanlılar'ın eline geçmiştir. Böyle çalkantılı bir devrede yaşayan İbni Teymiyye'nin konumuzla direkt veya dolaylı olarak alakadar eden yönüyle üç ana özelliği nazara verilebilir.Bir; daha sonraları Vahhabi düşüncesine de kaynaklık yapacak tevhid-şirk eksenli düşünceleri ve halk tarafından uygulanan bazı bid'atlara karşı sert muhalefeti. İbni Teymiyye bu sahada Efendimiz (sas) dönemi saf ve sade İslami hayata dönülmesi gerektiğini söyler ve bid'atlara karşı adeta savaş ilan eder.İki; Moğol istilası karşısındaki duruşu. İbni Teymiyye, Moğolların İslam topraklarını istila ve işgaline karşı savaşılması gerektiğini net bir sesle dile getiren bir alimdir. Aslında bazı örgütlerin terörist faaliyetlerine meşruiyet kazandırmak için kullandıkları ve belki de bu sebeple Batılıların 'cihad fetvası' diye adlandırıp gözlerinde çok büyüttükleri bu görüş ve duruş, dün ve bugün hemen her Müslüman'ın bildiği ve böylesi durumlarda vazife kabul ettikleri bir yükümlülüktür. Çünkü söz konusu olan vatanın işgalidir. İşgal karşısında vatanı savunmak ise, hem dinî hem de millî bir vecibe ve vazifedir. Hakkında onlarca-yüzlerce ayet ve hadisin bulunabileceği, İbni Teymiyye'ye gelinceye kadar başta mezhep imamları olmak üzere binlerce İslam ulemasının kanaat, görüş, fetva, içtihad, adına ne derseniz deyin, beyanlarının olduğu çok açık bir mevzudur bu. İbni Teymiyye'nin burada yaptığı sadece Müslümanlara vatanlarını işgalci güçlere karşı müdafaa görevlerini yeniden hatırlatma ve halkı bu istikamette teşvikten ibarettir. Zaten tarihî kayıtlara göre İbni Teymiyye, Moğollara karşı yapılan savaşlara bizzat kendisi de katılmış, savaşın Ramazan ayına denk geldiği günlerde Ramazan orucunun bozulabileceği fetvasını verip, kendi orucunu bozmuş ve ordu safları arasında dolaşmıştır.Bu çerçevede mutlaka zikri gereken ve ona farklılık kazandıran şey, vatanı müdafaa uğrunda savaşılması için verdiği fetva değil, işgalci güçlerle işbirliği yapıp İslam karşıtı tavır ve tutum içine giren Müslümanlarla da savaşılması gerektiğini ifade etmesidir. Nitekim İbni Teymiyye Moğollarla işbirliği yapan bazı Müslüman Tatarlara karşı savaşılabileceğini söylemiştir.Üç; İbni Teymiyye küfrün savaş sebebi olmadığını kabulleniyordu. Bu önemli konunun yeri burası değil.İbni Teymiyye ve fetvası özelinde bu genel bilgilerden sonra gelelim mevcut manzaraya. Batı dünyası yukarıda kısaca aktarmaya çalıştığımız düşüncelerinden dolayı İbni Teymiyye'yi İslam'da terör düşüncesinin teorisyenleri arasında gösteriyor ki neresinden bakarsanız bakınız bu yaklaşım, yukarıda izah ettiğimiz gibi tek kelime ile yanlış.Bununla birlikte şu da inkâr kabul etmez bir gerçek ki El Kaide başta, terör örgütleri yayınladıkları birçok bildiride, terörist eylemlerinin gerekçelerini anlattıkları birçok kitap ve makalede, İbni Teymiyye'nin bahsi geçen görüşlerini terör eylemlerine meşru delil olarak gösteriyor. İhtimal, konferansı düzenleyenler, çift taraflı bu suistimale ve yanlış yorum ve anlamalara son vermek düşüncesiyle hareket etmişler.İşin aslına bakarsanız akademik seviyede sıradan sayılabilecek bir konferans bu. Bu sıradanlığa rağmen konferansın bu kadar gürültü çıkarmasının nedeni ise hem konunun terör ve cihad gibi Batı'da ve Doğu'da çok müşteri toplayan, isimleri anıldığında radarların iyice açıldığı konu olması, hem de basın-yayına ya da basın-yayının kamuoyuna mal ediş keyfiyetinden kaynaklanmaktadır. ZAMANAhmet Kurucan
Ey nirden aldynay mun yaly source'lary/kaynaklari???Yokarda men sana bir teswir goydum shona goz gezdir. Belki aytjak -goyjak zadyn bardyr.
Yokardaky çeşme-source-lary internetdaki kabir 'ylahyyat forum ya-da bloglardan' alanymy yokarda-da yazypdym.
Hmmmmmm... Yokarda goyan uzyn Türkçe makalany okadym: 1) Eger Ahmet Kurucan, 'İbni Teymiye Ahli Sunnet wel Jemagat alymlarynyn köpüsine göra 'sapkyn' dal' diyyan bolsa men Ahmet Kurucan Bey'e ynanyan, sebabi ony Türkiyedaki uly alymlardan biri diyip hasaplayan. 2) Diymek İbni Teymiyanin pikirlerini Günbatar döwletlerinin bizin Yslam dinimize 'nifak sokmak' isleyan içalylary öz peydalaryna ulanypdyrlar, bize ony 'Yslamyyetdaki Terror Hadysalarynyn Pikir Atasy' hökmünde tanatmagy hem başarypdyrlar. Eger bilman İbni Teymiya dil yetiren bolsak, Hudayyn özi bizi bagyşlawersin.
Wahhabizm yene geldimay.Köpürak yazawerin.Yöne geljekde wahhabizm yaly birnaçe topar çykjaga menzeyar,Egerde şu zat gowy öwrenilmese.
Saud Arabystan wahabizmiň howpuny duýup başlady
20.04.2010 M.D Nalapat
On dört asyr mundan ozal
dörän yslam Saud Arabystanynda ýurduň ähli ilatynyň, şeýle hem Orta
Gündogaryň beýleki regionlaryndaky adamlaryň gündelik durmuşynyň içinden
eriş-argaç bolup geçip, olaryň barlygynyň özenini emele getirýär.
Bu diniň dünýäniň agalyk ediji dürli güýçleri
tarapyndan geosyýasy maksatlar üçin ulanylmagynyň hem sebäbi şol. Ony
XIX asyrda we XX asyryň başlarynda Britan imperiýasy ulandy. Soň hem
Amerikanyň Bileşen Ştatlary.
XVIII asyrda yslamyň özenine o diýen
düşünmeýän wagyzçy Abdel Wahab peýda boldy. Arap ýarymadasynyň bisowat
sähralylary onuň taglymatyna ýykgyn etdiler. Aradan salym geçmän, Britan
imperiýasy munuň regionda türkleriň täsirine garşy ulanmaga peýdaly
guraldygyna göz ýetirdi. Täze taglymat iňlisleriň sessiz-üýnsüz güýçli
goldamgy bilen tutuş arap ýarymadasyna ýaýrap, iň soňunda hem ýurdy
döwrebap patyşalyga birikdiren Saud maşgalasy tarapyndan kabul edildi.
Bu maşgala iňlisleriň goldawyny gazandyran şu aýgytly karar boldy.
Britanlaryň
eden uly ýalňyşlygy wahabizmi osmanly türklere garşy möhüm ýarag diýip
düşünenligidir. Dogrudanam, 1932-nji ýylda Saud patyşalygy gurlaly bäri
wahabizm bu döwletiň resmi taglymaty bolsa-da, ony daşary ýurtlara
ýaýratmak barada edilen tagalla köp bolmady.
Iňlisleriň
eden ýalňyşy gaýtalandy
Ýöne 1979-njy ýylda Sowet Soýuzy
Owganystana çozup girensoň, ýagdaý üýtgedi. Käbir aňtaw gulluklary
iňlisleriň eden ýalňyşyny gaýtalap, ekstremizme öz şol döwürki geosyýasy
ganymlarynyň täsirine garşy derman diýip garadylar. Ýöne olar bu
dermanyň derdiň özünden ýamandygyna düşünmediler. Sowetlere duşman aňtaw
gulluklarynyň halkara wahabizminiň soňra özlerine garşy gönükjekdigine
göz ýetirip bilmediler.
Olar bu taglymatyň millionlarça
musulmana ýaýradylmagyna goşant goşmagyň ýalňyşdygyna 1998-nji ýylda
Amerikan ilçihanasy Naýrobide bombalanansoň hem-de 2001-nji ýylyň 11-nji
sentýabryndan soň düşünip galdylar.
Şazada Abdullah
Owganystandaky talibana režimine gidýän pullary kesdi. Ol 2001-nji ýylda
olary ýeňmekde Birleşen Ştatlara goldaw berdi. Şol bir wagtyň özünde-de
içki reformalara başlady. Aýallara okuwly-bilimli bolmaga ýol açdy. Geň
tarapy britan agentleriniň kömegi bilen wahabizm ýurda ornaly bäri
aýallara beýle mümkinçilik ýokdy.
1995-nji ýyldan 2001-nji ýyla
çenli talibanlary goldap gelen Saud Arabystany Abdullah patyşanyň
ýolbaşçylygynda prezident Hamid Karzaýy goldamagy wada etdi.
Hristian
we beýleki dini doganlary ýaly kesekiniň pikirine o diýen çydamly
bolmadyk musulmanlaryň sany 1,5 milliondan ýokary. Ýöne ýasama suratda
ösdürilen wahabi taglymaty aram köplüge gürlemäge ýol berenok. Ýöne indi
Saud Arabystanynyň patyşasy Abdullah wahabizmiň betbagtçylygyndan
çekilip, yslamyň altyn asyryna tarap barýar.
M.D. Nalapat
Hindistanyň Manipal Uniwersitetiniň professory. Şu kommentariýada öňe
sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.
Çeşme: azathabar.com