Azyk garashsyzlygy

turkmentalyp· · 913 kez okundu· beğeni: 1teswirler.com

Salam agzalar,
 
Her bir milletin bagtyyarlygy kop zada bagly. Shol sanda azyk pudagam we onun bollugam uly ahmiyete eye. Osen we ozuni onaryan we ederini bilyan gayratly milletler bu babatda guychli osen we guwanmaga haklary bar. Yagny azyk ugrundan hemme zat bol we elyeterli bahada. Gelin oz yurdumyzda ondurilyan azyk onumleri we getirilyan onumlere ser salyp gorelin.
 
- Suyt we suyt onumleri
- Et we et onumleri
- Suyjiler-shokoladlar-kokeler
- Gok onumler
- Miweler
- Sok we beyleki alkogolsyz ichgiler
- Tuwi-makaron-wermishel
- Nahar yagy
- Duz-burchlar
 
Yokardaky azyk gruppalar shu wagt yadyma dushenler. Esasy gyzyklandyryan zatlar. Haysy azyklary ozumiz onduryas we haysylary dashyndan gelyar we konkurenziya. Bu bizin ykdysadyyetimizin uly bolegi we gaty wajyp. Bu ugurda kop adamlar ishleyan bolmagam mumkin. Turkmen supermarketlerem bolsa gaty gowy boljak we dunya standartyna gora bolsa. Osen dowletlerde bu ugurlarda eyyam okuwlaram bar. Azyk technologiyasy yaly. Yone bu ishin kadaly ishlemegi uchin yola goymakda uly ishler bar. Menin pikirimche dashyndan gelyan kop azyk onumleri ozumizem ondurip bolarmyka oydyan we dashyna satsak has gowusy. Umuman shu azyk temasy barada gelin pikir alyshalyn. Ozuni osdurmegin yoly bar bolan zady kabul etmek yagny gowam bolsa erbedem bolsa kabul etmek gerek yerinde tankydam edip bilmeli. Ozuni tankyt edip bilmeyan (keypine tankyt etmek dal hakykatdan bar bolan kemchiligi kabul etmek) hich hachanam osushe barmaz.

 

Arşivin durumu

● Tam metin

● 13/13 yorum korunmuş

Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 15 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗

Yorumlar 13

Bizde indi kükürt çöp öndürýän kärhanada açylypdyr öýtýän. Ýakynda kükürt çöp aldyp. Ady (bir gyzyñ ady, ýadymda däl). Telekeçi pylan-palanow diýip dur. Gaty begendim.
Bizdäki tomatlar türkmen bazarlarynda gowy orun aldy. 10-15 ýyl mundan ozat Eýranyñ tomat pastalary satylýardy. Shu wagt tüweleme, adamlar bazarda eranyñkyny dälde, öz türkmenlerimiziñ Serdar tomat pastasyny kän alyp bashladylar.

Shu wagt bizde näme öndürilmeýärkä diýip pikirlenýän. Hemme zadam bar. Soñky döwür import edilýän azyk harytlaryna kän dush gelemok.

Moderator kukurt ondurilmesi gowy zat yone hili nahilika. Hil esasy wajyp zat. Gelin ugurma ugur ser salyp gorelin.
 
- Suyt we suyt onumler
 
Mundan birinji bn suyt ondurilyar. Suyt dashyndan getirip satyan yok oydyan.
Mundan bashga birnache suyt onumler ondurilyar:
 
- Mesge,
- Syr
- Gatyk
- Dondurma
 
Yadyma dushenleri shu. Gatyk dashyndan getiryan yok oydyan. Yone dondurma ichinde ondurilse-de yene dashyndan gelyan bar oydyan. Mesge we syrlaram dashyndan gelip dur oydyan. Anyk bilemok turkmen mesgesi barmy we hili, bazardaky islegi nahili? Biz hemme zady entak ondurip baramzok. Bu barada pikirler nahili?
 
Yene yag onumi. Bizin yagymyz bolsa-da kop adam import yag alyar oydyan. Bu yerde yene-de hil tasir edyar.

Bizin yurdumyzda gushun suydinden bashga zat ondirilyar

bizin yurdumyzda entak shokolad hem ondurilenok. Ola gushun suydi eken. Bazara baryp alyan shokoladynam import shokolatdyr.

Bizde çaý plantasiýalaryny döretmek gerek. Maryşekeriň öndürýän şekeri hem hil we mukdar babatda pes.

Maksat her döwletiñ hemme zady öndürmekde däl zadyñ bahasy elýeterli bolmakda

Men hem bular babatda oz bilyanjelerim we pikirlerim bilen paylashayyn. 
- Suyt we suyt onumleri
Bular bizin ozumizde onyamika diyyan. Dashardan getirilen upakowkaly suyde dine Yimpashda gabat gelip gordum ozuma. Bazarlarda esasan bizin obalarymyzdan getirilyan suytler bar. 
Gatyk, gaymak hem edil sholar yaly. Jemi 1 ya 2 sany azyk onumler karhanasy diyip shul onumleri onduryan karhanalar bar.

Dondurma birinjilik bilen Maryda ondurilip bashlandy oytyan. Salkyn bolmaly karhananyn ady. Munda harytlaryn kop bolegi Rossiyadan import edilyarmika diyyan. Yone ondada bizin ozumizde onyanler tomus dowurleri gundelik in kop alynyan dondurmalar bolaymasa. Ozumizde ondurilyanlerin bahasy beylekilere garanynda elyeter hem tagamy gowy. 
Peynir bizde ondurilenini entek goremmok. Hemmesi diyen yaly import edilen. (Ya men gabat gelip gormedim.

- Et we et onumleri
[Fresh, swezhiy] etler bizin ozumizden ondurilyar. Goyun eti, gole eti, towuk we balyklar bizin ozuminki. 
Kolbasa - bizin ozumizdenem onyar, dashary yurtdanam getirilyar. Bulam dondurma yaly, kan bir onum kopchuligi bilen hususy konkurensiyasy yok. Bar bolsa 1-2 sany karhana bar. Bazarlarda esasy baha elyeterligi we kop satyn alynyshy bilen shul onurakde bolaymasa. Import edilyanlerin kopusi Rossiyada, we olaryn kopusinin duzuminde donuz eti bolyar. 

- Suyjiler-shokoladlar-kokeler
Sonky 5-7 yyllygyn ichinde yurdumyz oz shokoladlaryny ondurip bashlady. Kopusinin tagamy diyseng gowy. Yone name uchindir suyji-shokolada gezek gelende import shokoladlar has uly orun alyar (ya entek bizdakini shol derejede osdurip bilenoklar). Esasy Turkiyeden, Rossiyadan we Eyrandan alynyar. Muny dowlet tarapyndan dyal-de, esasy hususy telekechiler satyn alyp getiryaler. Yalnyshmasam, bizde in meshhur Turkiyanin Ulker shokolad ondurjisi we Rossiyanyn Korkunow, Oktyabrski we (ady yadyma dushenok, reklamada koplench rossiya, shedraya dusha diyyadiler 😎)

- Gok onumler
Gok onumler tropiki osumlikler bolan banan, ananas, mango, kiwi, awokado ...yaly onumlerden bashga ahli miweler bizin ozumizde onyar. Ashgabat bazarlarynda koplench ozumizde onen miweler bilen bilelikde import edilenler bolyar, emma obalarymyzda esasy oz yurdumyzdan onyanler satylyar. 

- Miweler
Gok onumler diyensonyz, frukty we owoshileri hemmesini umuman edip yokarda yazaypdyrn 😊

- Sok we beyleki alkogolsyz ichgiler
Sok bizin ozumizde hem onyar, dashyndan import hem edilyar. Import edilyanlerin bahasy ozumizinkiden biraz gymmadyrak bolanson, ony dine yagdayy yetenler kop alyar. Ozumizde sonky dowur iki sany karhana sok onduryar, Ruhybelent we Serdar bolmaly. Olaryn onduryanleri bazarlarda meshgurlyk gazanyp bashlady. Birinjidena bahasy elyeterli, ikinjidenem tagamy beylekilerde has naturalny (menin uchina sheyle 🙂 )

- Tuwi-makaron-wermishel
Bu barada kan bilemmok, hemmesi import edilyar oytyan. 

- Nahar yagy

Turkmenistanyn ozunde chykan yagy bilemmok (ya men gabat gelip goremmok)

- Duz-burchlar

Duz ozumizde onyar. In elyeterli we gowusy ozumizde onyan yodlanan duzlar. Burchlar import edilyar, yalnyshmasam. Bu babatda hem kan habarym yok. 

Gysgacha sheylerak. Yalnyshan, ya agzaman gechen zatlarym bar bolsa onunden otunch sorayan (2 yyl bari bazarlarda bolan uytgeshmelerden habarym yok)

Hormatlamak bilen, Bibijan 🙂

Suyt diyeninde cagakam bir zat gordum hic yadymdan cykanok. Bizin yanymyzdan obanyn suytlerini toplayan bir traktor bardy. Arkasy bachokly. Her gun gecyadi. Bir gun yabyn(dere) yanynda durduda yapdaky suwdan 2-3 bedre yanky suyde goshdy :-(. Suyden suyt onumleri karhanasyna gidya.
Yene bir mesele. Kolbasa. Gaty sowuk bolan dowurler takside bir dostum gidip baryan ekeni. Yanky takside sheyle dialog gecipdir.
- ey menina sygyrym ciship sowukda olup galypdyr, mena kolbasna berip goyberdim.
Gapdalyndakam copanmysh .
- onu hic colde gaty kop mal gyryldy. Adamlar olen mallary toplanlarynda ALAKA zadam bolsa goshup goyberyaler....
Ine tm halkynyn azyk onumlerinin 90% arassa, swezhiy, el degirman yasalan dal gynansakda. Ozem suyt yaly calt zayalanyan onumleri dine 2 gunluk wagty bolyar. A tmda bolsa.....

Bibijan, bizde tüwi, wermishel, makaron öndürilýärg. Tüwi Dashoguzda we Lebapda kän ekilýär. Makaron öndürýän sehleri sanasañ sogaby bar.
Ýag öndürilenok diýipsiñ, ýene ýalñyshýañ. Türkmenabadyñ ýag zawodynda (MEZ) pagta ýagy, günebakar ýagy hatda balyk ýagyna çenli öndürilýär.

Turkmentalyp, kükürt çöpleriñ hili gowy. Oruslaryñky bilen, tapawutlandyrar ýaly däl. Soñky döwür bazarlarda has kän ýaýrady. Indi Eýranyñ we Ruslaryñ kükürt çöplerini tapmak kynyrak bolaýmasa.

Daşary ýurtdan getirilýän şokoladlar we mesge ýaglary gaty arzan.Bizde öndürjek bolsaň döwlet olaryň bahasyny galdyrmasa, içerde önüm önmesi kynlaşar. Şokolad hem Laçyn diýip bar. Azykda garaşsyzlygy üçin diňe öz içiňi üpjün etmek däl, daşyňa hem satmaly.Halk diňe şeýle baýar. Pomidor ekýänlere gazaga ýol ýapylsa nalap başlaýarlar.

azyk garassyzlygy dowleti ykdysady we sosyal  taydan osmesini goldar

Biotehnologiýan ösmegi bilen bizde geni üýtgedilen öňumleri hem getirip ugradylar, onuň nähili erbet ýa gowy täsir edýändigi 50:50. ýöne meniň pikirimçe iň gowysy natural iýmitleri iýseň saglygyň uzaga gitjegine ynanýan. Bizde-de öndürýän önümler diýseň köpeldi ýöne, açan-açan çykyp bilenoklar sebabi biýurakartiýa köki damary bilen gurşap alan, hemme zada ber-ber. 🙂

Moderator:
Bibijan, bizde tüwi, wermishel, makaron öndürilýärg. Tüwi Dashoguzda we Lebapda kän ekilýär. Makaron öndürýän sehleri sanasañ sogaby bar.

Ýag öndürilenok diýipsiñ, ýene ýalñyshýañ. Türkmenabadyñ ýag zawodynda (MEZ) pagta ýagy, günebakar ýagy hatda balyk ýagyna çenli öndürilýär.

Turkmentalyp, kükürt çöpleriñ hili gowy. Oruslaryñky bilen, tapawutlandyrar ýaly däl. Soñky döwür bazarlarda has kän ýaýrady. Indi Eýranyñ we Ruslaryñ kükürt çöplerini tapmak kynyrak bolaýmasa.

Yashap gormedik dine Dashoguz hem Lebap welayatlarym bardy, shondan habarym yok. 🙂