Din we dunya ylymy barada

Gowy zatlary yazypsynyz biz bn paylashannyz ucin kop sag bolun

Pygamberimiz s.a.w. aydypdyrlar:

Dünýä işleriňizi (bu dunye ylymyna we tehnologiya tejribeleri) özüňiz ýagşy bilersiňiz.

Musulmanlaryň dini işleri bar. Şondaky esasy kanun bolsa Kuran Kerimdir hem-de resulullahyň sünnetidir. Şony pygamberden öwrenmelidir. Dünýewi işlerde bolsa musulmanlara öz akyllaryny, tejribelerini işletmek degişlidir. Dünýewi amallar, akyl ýeterlik bolsun ýa akyldan daşary bolsun, ony Kuran we hadysdan gözlemek, wahy hem-de pygamberiň wezipelerini we näme üçin iberilendigini aňlamazlykdan ybaratdyr. Pygamber bendelere dünýewi ylymlary we amallary öwretmek üçin däl, belki Allah tagalaga bendeçilik, ybadat etmegiň ýollaryny hem-de öz aralarynda dost, agzybirlik, parahat ýaşaşmagyň usullaryny we nefsi (nebsi) terbiýelemegi öwretmek üçin iberilendir. Eger-de dünýewi işlerini hem pygamberlerden soramaly bolsady, onda ynsanlaryň öz pikirleri işsiz galardy. Resullar akyly işletmek her bir zatdan ybrat almak hakynda duýduryş berýärler. Ol bolsa dünýewi işlere gatyşmak, hünär öwretmek däl, belki şol zatlary din we imany kuwwatlamak üçin sebäpkär bolansoň aýdýarlar. Öten pygamberleriň we olaryň ymmatlary hakyndaky wakalar Kuran Kerimde köp  orunlarda aýdylsa-da, ol bendelere taryh ylmyny öwretmek üçin bolman, belki şolardan ybrat alsynlar, wagyzlansynlar üçindir. Ýagdaý şeýle bolansoň, din ylmy bilen dünýä ylmyny, urp-adatlar bilen din emirlerini seljerip, birini wahy hem-de pygamberden öwrenmek, beýlekisini bolsa ynsanlar bilse-bilmese özlerini unudyp tejribeler ýasap biljek bolmaklary lazymdyr (gerekdir). Yslam dininiň „fitri“ din diýilmeginiň manysy; dünýewi işlere gatyşmazlygy, dünýewi hünär we senagatlara garşy bolmazlygy, dünýewi işlerini öwretmegi öz üstüne alman, belki halklaryň özlerine tabşyrmagy we tebigat kanuny esasynda iş alyp barmalydygyndadyr. Resulullah hazratlary tarapyndan: „Dünýä işleri özüňiz ýagşy bilersiňiz“ diýen söz, musulmanlary üçin dessur bolmaga, dine degişli bolmadyk, dünýewi işlerde we ylymlarda öz tejribelerini we gaýratlaryny artdyryp, başga milletlerden galyşman hereket etmäge degişlidi. Emma näme üçindir musulmanlar bu kadany yöretmeýärler. Din işi bilen dünýä işini bir ugurdaş ýöredip hemmesini şerigatdan (dinden) petwa (maglumat) gözleýärler. Soňky wagtlarda yslam dünýäsine we musulmanlar üstüne urulan zarbalaryň iň ulusy, dünýewi işleriň din ady bilen gadagan edilmegi hem-de şu ters düşünje: „yslam dini bilen medeniýet bir ýere sygyşmaz“ diýen ikinji bir batyl (düypsiz) dawa sebäbine boldy. 

Dinin dunye ylymyna peydasy  - musulman sen dunye ylymynam owren diyyar. Eger dinin diyenini etsen onda musulmanlar ylymly halk bolmaly dunye ylymlarda-da. Yone ozune molla diyyan nadan mollalar dinin adyndan dunye ylymyny owrenmek gerek dal diyenlerem boldy.
 
Din - bu ynanch we shol ynanjyn buyuryan buyruklaryny durmushynda amala ashyrmakdan ybarat. Yone ynanyan diyeninem asyl musulmanlygyna kepil dal. Din dine ynan-da goy diyenok. Din tarapyndan musulmanyn etmeli parzlary, borchlary bar.
 
Dunye ylymyny dinde gozlemek akmaklyk. Sebabi dunye ylymyny din owredenok. Ony admlaryn ozleri dunye ylymynda achyshlar edip ylym gineyar. Belli bir technologiyalar emele gelip bashlayar. Bu yerde din dine shol doreden technikalaryny halal yollarda ulan diyip bilyar.
 
Ilki oz dinimizi Kuranyn we hadysyn komegi bilen owrenmeli. Din hakynda her hili gybat edip yoren gybatchylaram bar. Olary adamy azashdyryp biler.
 
Her ylymy oz yerinde ulanylmaly, biri-birine garshy bolmaly dal.

Ylym we din
Ylym maddy dünýäniň, ýaşaýşyň, aýratyn hem ynsanyň nähili ýaradylandygyny öwrenýär. Șu älemde hökümini ýöredýän ilahi kanunlaryň üstüni açýar. Bu kanunlar arkaly adamzadyň medeniýetde we tehnikada has ösmegine mümkinçilik döredýär. Din bolsa, älemiň ýaradylmagynyň sebäbini we Ýaradyjynyň kimdigini mälim edýär. Aýratyn hem ynsanyň ýaradylanlaryň arasynda görnükli ornuny, ýaradylyş maksadyny we şu dünýädäki wezipesiniň aýratynlygyny açyp görkezýär.

Șu nukdaýnazardan ylym we din barlyk äleminiň syrlaryny açýan goşa açardyr. Bularyň biri ýaradylyşyň görnüşini, maddy mazmunyny açyp görkezse, beýlekisi ýaradylyşyň sebäbini we maksadyny aýan edýär. Șeýlelikde, ylym bilen din biri-birine çapraz däldir. Gaýta, biri-beýlekisiniň üstüni ýetirýändir.

Ylym ösdügiçe, dini garaýyşlaryň, düzgünleriň puja çykjakädygyny öňe sürenler ýalňyşýandyr. Gaýta, tersine, ylym ösdügiçe, täze açyşlara ýetdigiçe, paýhasly adamlary dini akydalara, ynançlara has-da ýakynlaşdyryp, Allahyň beýikligini has-da anyk görkezýär. Ýagny, älemdäki kemsiz düzgün-nyzamly kanunlaryň üstüni açmak we bu kanunälardan peýdalanmagyň ýollaryny gözlemek bilen meşgullanýan ylymlar bu kämil nyzamy döredýän we dolandyrýan Allahyň barlygyna iň güýçli delil we şaýatlardyr. Ýaradanyň bardygyny we Onuň deňi-taýsyz gudratyny inkär etmek, bu gözümiziň alnyndaky älemi inkär eden bilen deňdir. Bu älemi inkär etmek, şol bir wagtyň özünde ylmy hem inkär etmekdir. Din bilen ylmyň gatnaşygyny alymlar şeýle düşündirýär:

«Wyždanyň yşygy dini ylymlardyr. Akylyň nury bolsa takyk we tebigy bilimlerdir. Ikisiniň birleşmeginden hakykat ýüze çykar. Olar biri-birinden üzňe bolanda birinjisinden – taassup (özüniňkiden başgany unamazlyk) ikinjisinden bolsa – hile we şübhe dörär». Ýagny, diňe dini ylymlary okamak ynsany köre-körlüge, ýalňyz takyk we tebigy bilimleri öwrenmek bolsa, tehniki taýdan ösüş gazandyrsa-da, doly köňül rahatlygyna däl-de, azgynçylyga we agzalalyga getirer. Belli alym Albert Eýnşteýn hem bu barada şeýle diýipdir: «Dinsiz ylym kör, ylymsyz din hem agsakdyr».

http://ptonline.aip.org/journals/doc/PHTOAD-ft/vol_60/iss_8/49_1.shtml - Enigma 4 ur info...

4 sany halandy? Dunya ylymy bn din biri-birinden ayry diyen pikiri one suryami mowzyk? Shuny aydayyn, din bn ylym biri-birinden ayrylmaz. Yagny dunya ylymlarynda cunlashmak we shol bir wagt takwa eyesi bolmak capraz zatlar dal. Enigma, ylymda cunlashmak imany bekelder, delil yoklygyndan ynanc ejizlemeyar. Cunki ylymda nace ilerledikce netijeler ylymyn Hakyky Eyesine eltyar. Turkmentalyp aganyn aytmagyna gora, dini Kurany Kerimden we Hadyslardan owrenmeli, dunya dinlerini bolsa degishli kitaplardan. Sheylemi? Men pikirimce bu yalnysh. Dunya ylymlary shu alemi we icindakileri owretyar bize. Din hem sholaryn Yaradany bardygyny, O(j.j)'nyn onundaki borclarymyzy owretyar. Din we Dunya ylymlary biri-birini goldayar, biri beylekisini subut etyar. Bulary ayry kabul etmek her ikisinde-de yetersiz galmagy anlatyar.

Oraz:
Ylym we din

Ylym maddy dünýäniň, ýaşaýşyň, aýratyn hem ynsanyň nähili ýaradylandygyny öwrenýär. Șu älemde hökümini ýöredýän ilahi kanunlaryň üstüni açýar. Bu kanunlar arkaly adamzadyň medeniýetde we tehnikada has ösmegine mümkinçilik döredýär. Din bolsa, älemiň ýaradylmagynyň sebäbini we Ýaradyjynyň kimdigini mälim edýär. Aýratyn hem ynsanyň ýaradylanlaryň arasynda görnükli ornuny, ýaradylyş maksadyny we şu dünýädäki wezipesiniň aýratynlygyny açyp görkezýär.

Șu nukdaýnazardan ylym we din barlyk äleminiň syrlaryny açýan goşa açardyr. Bularyň biri ýaradylyşyň görnüşini, maddy mazmunyny açyp görkezse, beýlekisi ýaradylyşyň sebäbini we maksadyny aýan edýär. Șeýlelikde, ylym bilen din biri-birine çapraz däldir. Gaýta, biri-beýlekisiniň üstüni ýetirýändir.

Ylym ösdügiçe, dini garaýyşlaryň, düzgünleriň puja çykjakädygyny öňe sürenler ýalňyşýandyr. Gaýta, tersine, ylym ösdügiçe, täze açyşlara ýetdigiçe, paýhasly adamlary dini akydalara, ynançlara has-da ýakynlaşdyryp, Allahyň beýikligini has-da anyk görkezýär. Ýagny, älemdäki kemsiz düzgün-nyzamly kanunlaryň üstüni açmak we bu kanunälardan peýdalanmagyň ýollaryny gözlemek bilen meşgullanýan ylymlar bu kämil nyzamy döredýän we dolandyrýan Allahyň barlygyna iň güýçli delil we şaýatlardyr. Ýaradanyň bardygyny we Onuň deňi-taýsyz gudratyny inkär etmek, bu gözümiziň alnyndaky älemi inkär eden bilen deňdir. Bu älemi inkär etmek, şol bir wagtyň özünde ylmy hem inkär etmekdir. Din bilen ylmyň gatnaşygyny alymlar şeýle düşündirýär:

«Wyždanyň yşygy dini ylymlardyr. Akylyň nury bolsa takyk we tebigy bilimlerdir. Ikisiniň birleşmeginden hakykat ýüze çykar. Olar biri-birinden üzňe bolanda birinjisinden - taassup (özüniňkiden başgany unamazlyk) ikinjisinden bolsa - hile we şübhe dörär». Ýagny, diňe dini ylymlary okamak ynsany köre-körlüge, ýalňyz takyk we tebigy bilimleri öwrenmek bolsa, tehniki taýdan ösüş gazandyrsa-da, doly köňül rahatlygyna däl-de, azgynçylyga we agzalalyga getirer. Belli alym Albert Eýnşteýn hem bu barada şeýle diýipdir: «Dinsiz ylym kör, ylymsyz din hem agsakdyr».

men yazyancam, has gowy teswir cykypdyr. TUWELEME +1

sag bolun hemmanize gaty gowy maglumatlarynyz u4in !!

*Dunya ylymlaryny degishli kitaplardan we Dini hem Kurany Kerimden owrenmeli pikirine yalnysh diyemokdyr. Her haysyna takyk ceshme goyulmagy yalnysh, yagny Kurany Kerimden hem dunya ylymlaryna degishli nace maglumat owrendiler, in takygy hem shola boldy.

Banuchichek,
 
Din diylende ilki Allahy tanamak gelyar bashda. Onunam 2 yoly bar. Ya akyl bn ya Kuran we hadys bn. Adamlaryn dushunjeleri, akyllary her hili bolyar. Biri okap bilse, biri akyl yetirip bilyar.
 
Allahy tanamak uchin dunye ylymlar edilmegi mumkin - ol hem bu tema kan degishli dal. Bu dunye ylymy diylende bu durmushymyzy yenillleshdiryan technika ylymlaryna aydylyar bu yerde. Her technika ylmyny adam Kuranda gozlap yormeli dal. Dunye ylymy kanunlary, fiziki, himiya we matematika ylymlar ya informatika, biologiya ylymlar adamlaryn oz gayratlary bilen doran ylymlar. Ol ylymlary Kurandan gozlap tapylmady. Onun uchin ylmy ishler,dernewler edilip belli ylym dereje gazanyldy.
 
Kuranyn dunye ylymlaryna degishli bolegi ol dine adamlaryn Allahy tanamaklygy uchin, Onun beyikligini we Kuranyn Allah kitabylygyny bildirmek uchin. Ylymyn inche detallary bn yazylan dal. Kuran -bu dunye kitaby dal. Ol Allahy tanadyp, kabir taryhda bolan wakalardan soz achyp gorelde almak uchin, dini buyruklar w.sh.m zatlar yaly maglumatlar bar.Bar aydyljak zadam shol yokardaky hadysdan.
 
Muhammed s.a.w. dunyewi ylymyn tilsimlerini owretmage gelenok, belki Allaha nadip bendechilik, halal-haram, jennet-dowzah yaly zatlary owretmek uchin gelen. Din diyyar tamakin, matach bolma - onun uchinem dunye ylymyny owrnip hunar edinmek her musulmana parz.