Yslamda mezhepler
essalamaleýkim musulman doganlar, juma günüňiz mübärek bolsun, we okan namazlarňyz hak dergähinde kabul bolsyn.arada bir musulman uýamyz maňa namaz okaýanlygy, we mezhep barada hiç maglumat bilmeýän-ini we hatda namaz öwreden uýamyz hem bilmeýänligini aýtdy, we menem bu ýazgyny (barja bolan maglumaty) size ýetiräýeýin diýdim,(belki içinizde hem bilmeýän bardyr) we siz ezizlerdenem bilýäniňizi paýlaşmagy-ňyzy haýyşt etýärin. Allah sizden razy bolsyn
şu maglumaty öň okapmydyň doganym (uýam)?
ýok(50%, 1 adam)
howwa(50%, 1 adam)
Arşivin durumu
● Tam metin
● 11/11 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: ertir.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 11 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 11
Mezhep bu-beýik din müjdehitleriniň (meşhur ulama, öňbaşçylaryň) şerigat delillerinden çykaran meseleler we hökümler toplymydyr.
Mezhep iki görnüşdir:
1. Ygtykatda (ynançda) mezhep
2. Amalda(parz we sünnetleri ýerine ýetirmekde) mezhep
1. Ygtykatda mezhep.
Ygtykatda mezhep “Ehl-i sünnet wel-jemagat” meshebidir. Bu bolsa Pygamberimiziň(s.a.w) we sahabalarynyň ygtykatynda (ynanç) we amalyndan bolanlaryň mezhebidir. “ehl-i sünnet wel-jemagat” mezhebiniň ygtykatda ylymlary Ymam Ebu Mansur-i Maturidi we Ymam Ebül Hasanil Eşarydyr.
Biz hem ygtykat we iman meselesinde “Ehl-i sünnet wel-jemagat” mezhebindendiris. Ygtykatda Ymamymyz bolsa Ymam ebu Mansur-i Maturidi-dir.
Maturidi mezhebiniň ymamy Ebu Mansur Muhammet Maturidi, Hijri ýyl senesi boýynça 280-nji ýylda (miladi ýyl senesi boýynça 894-nji ýyl) Buhara welaýatyna bagly Maturid obasynda eneden dogulýar we 333-nji ýylda (miladi-945-nji ýylda) bolsa, samarkantda wepat bolypdyr. Özi-de Amal babatda-Hanefi mezhebindendir.
Eşari mezhebiniň ymamy Ebül Hasan el Eşari bolsa 260-njy ýylda Basarda doglan,324-nji ýylda Bagdatda aradan çykypdyr. Bu şahs Amalda Şafii mezhebindendir.
2. Amalda mezhep
Amalda 4 sany hak mezhep bardyr.
Bularyň birisi-de biziň mezhebimiz bolan Hanifi mezhebidir.
Bu mezhepden başga-da Şarii, Maliki, Hanbeli mezhepleri-de bardyr. Bu mezhepler, täret kylmak, namaz okamak, haja gitmek ýaly däp-dessurlaryň amal meselelerinde käbir uly bolmadyk aýratynlyklara eýedir. Biz Hanefi mezhebine görä täret alyp namaz kylarys, Haja gideris we bütin ybadatlarymyzy onyň görkezen hökümlerine görä ederis. Bu dört mezhepden başga hak mezhep ýokdyr. Türkiler-Hanefi mezhebine görä amal ederler.
Ýemen we käbir Arabystan ülkeleri-Hanbeli ýa-da Maliki mezhebine görä ybadat ederler. Bularyň hemmesi “Kuranyň” emirleri, Resulallahyň eden amalyna kybapdaşdyr.
1. Hanefi mezhebi: Ymam-Ymam-y Agzam Ebu Hanefidir. Ady Numandyr. Kakasynyň Sabitdir. Hijri ýyl hasaby boýunça 80-nji (miladi hasaby boýunça 699-njy) ýylda Kufede doglan, 150-nji (milady ýyl hasaby boýunça 767-nji ýylda-da Bagdatda aradan çykýar. Meşhur ady Ebu Hanifa bolanlygy üçin, mezhebine “Hanefi mezhebi” diýilendir.
2. Mäliki mezhebi: Ymamy-Ymam Malik ibni Enesdir. Hijri ýyl hasaby boýunça 93-nji ýyl (milady ýyl hasaby boýunça 711-nji) ýylda Medine –i Münewwerde dogulan we 179-nji (miladi-795) ýylda Medine-i Tahirede aradan çykýar.
3. Şafii mezhebi: Ymamy-Ymam Muhammet ibni Idris-i Şafiidir. Ol 150-nji ýylda (milady-766) ýylda Gazzide dogulan, 204-njy (milady-819-njy) ýylda-da Müsürde aradan çykypdyr.
4. Hanbeli mezhebi: Ymamy-Ymam Ahmet ibni Muhammet ibni Hanbelidir. 164-nji (milady-780) ýylda bagdatda dogulan, 240-njy (milady-855) ýylda şol Bagdatda aradan çykýar.
Amalda her biri hak mezhep bolan bu ýokarda agzap geçen bu mübärek Ymamlaryň mezhepleri kitap (“Kuran”), Sünnet, Ijma-i ümmet (uly Yslam alymlarynyň şerigat meseleleri hakynda agzybirlik bilen berlen hökümlerine) we Kyýas-y Fukaha (Şerigat kanunlary babatda hukuk alymlarynyň jemlenip çykaran hökümlerine) laýyklaryna gurlandyr.
Sagja bol dost menem bilemokdym mezhepi👍
Imami Azam barada, ömri, durmushu hakda köprak maglumat yokmy sende
Gowy tema sagbol
sagja bol, dost alla ömrüňi uzak etsin, ýenede ýetirip dur
mezhepler barada hich zat yazylmandyra temada. 4 sany mezhep bar: hanafi (ymam agzam), hanbaly, maliki, shafigy.
sag bol teman ucun! Shu Mezhepler barada bir kicijik soragym bar, eger aranyzda doly bilyan bar bolsa aydaysa, Ymam agza mezhepi boyunda eger 4 rekat parzda, 2-nji rekatynda otyryp ettehiyatydan son yalnyshyp salawady (dine salawady) okasa sejda sew etmelimi ya gerek dalmi? Bashga mezheplerde etmesenem bolyar diyyaler, yone Ymam agzamda etmeli diyyaler?
👍
Abu Hanyfa. Meşhur musulman fakihi. Hanafylar mezhebini esaslandyryjy. 699-njy ýylda Kuf şäherinde dogulyar.
Ol mata söwdasy bilen meşgul bolupdyr. Resmi gullukdan boyun gaçyryar. Yone işiniň daşyndan kazy bolmaga mejbur edilipdir.
Abu Hanyfanyň kopçülik öňündäki leksiyalary oňa uly şöhrat getiripdir. Diňe Kufda däl has uzaklarda hem bu alym hem dindar meshurlyk gazanyar we ykrar edilipdir.
Abu hanyfanyň leksiyalaryny, aydanlaryny, soraglara beren jogaplaryny onuň okuwçylary we egindeşleri yazyp alypdyrlar. Birneme soňrak şol materiallar bir kitaba ýygnalypdyr. Abu hanyfa onuň awtory hasaplanyar.
‘’al fakih al akbar’’ we ‘’ al musnad’’ abu hanyfanyňky hasaplanyan has belli eserlerdir. Birinji kitapda dogmatikanyň esaslary beyan edilipdir. 2-nji kitap bolsa onuň okuwçylary we egindeşleri tarapyndan düzülen hadyslar toplumydyr
Abu hanyfa öz taglymatyny işläp tayarlamakda şol hadyslardan peydalanypdyr. Şol eserleriň we abu hanyfa tarapyndan ulanylan pikir yöretme metodikasynyň esasynda onuň okuwçylary mezhep döredipdirler. We oňa abu hanyfanyň adyny dakypdyrlar.
Abu hanyfa 767-nji ýylda aradan çykyar.
Hanafylar – abu hanufanyň dini-hukuk mekdebiniň tarapdarlary
Hanafy mezhebin iň taglymatyny işläp tayarlamakda abu hanyfanyň özüne garanda onuň okuwçylary Abu yusup yakup we Muhammet aş-Şeybany has möhüm rol oynapdyrlar. Yrakda döräp soňra gündogara yayramak bilen musulman hukugynyň hanapylar mezhebi Horasanda we Mawerannahrda gülläp ösyär. Horasanda 9-njy asyrdan başlap hanafylar yerli şertlere laýyklap suwdan peydalanmak barada öz hukuk sistemalaryny işläp düzüpdirler. Günbatarda tä 11-nji asyra çenli hanapylar görnükli orun eyeleyärler. Sissiliyada olar agalyk ediji mezhep bolyarlar.
Abbasylar halyfatynyň synmagy bilen hanafylaryň hukuk mezhebi öz ornuny elden beryär. Emma osman imperiyasynda hanafiler mezhebi döwlet mezhebi diylip yglan edilyär. Kazylardyr müftiler başga hukuk mezhebine eyerip bilenem bolsalar meseläni hanafy mezhebine laýyk çözmäge mejbur bolupdyrlar. Hanafylar beyleki mezheblere garanda yehudy we hristiyanlara has eglişikli garapdyrlar. We hukuk meselelerinde raýy we kyýasy ginden ulanypdyrlar.
bar bolanyndan umuman rowaýat zadam bar welin, soň dolanarys nesip bolsa oňa