NAMAZ

Namaz öz dilinde okasan bolyamy? Name ucin bolanok?

Hormatly agzalar =SpongeBob=yň =JUMGA Namazy= hakyndaky mowzugyna teswir ýazmaga başladym, uzyn bolansoň mowzuk açmaly boldy.  

Ana dilde ibadet edebilme konusu, ne yazık ki diğer birçok konular da olduğu gibi tartışmalı ve karşılıklı atışmalarla geçmektedir. Bir kısım düşünce ana dildeibadetin olamayacağını söylerken, bir kısmı ise Allahı anlayarak ve bilerek ibadet etmemizi zaten Kur’an istiyor, düşüncesiyle olabileceğini savunmaktadır. Biz iki düşüncenin de fikirlerine, delillerine bakalım ki, daha sonrada Kur’an ın süzgecinden geçirip, kendimizce düşünüp doğrunun kararını verebilelim.
Önce ana dilde ibadet edebileceğimizi savunan düşüncenin delil ve fikirlerine bakalım.
(Namazda kuran tercümesinin okunup okunmayacağı tartışmasında OKUNUR diyenlerin dayandıkları Sünnet kaynaklı belge , Büyük sahabe Salman FARISI nin yaptığı FATIHA tercümesidir.
Daha sonraki fıkhı tespitlere dayanak noktası yapılan bu belgenin, Imam -i Azam Ebu Hanife tarafından fetva mesnedi olarak kullanıldığı Hanefi fıkhının temel kaynaklarından biri olan SERAHSI nin el-Mebsut adli eserinden öğreniyoruz.
Belge şudur: İlk Müslümanlardan ve Hz. Peygamber in seçkin arkadaşlarından biri olan İran asilli Selman Farisi Namaz sırasında Fatiha suresinin özgün metnini güzel okuyamadıklarını söyleyen ve bunun yerine Fatiha nin Farsça tercümesini okuyup okuyamayacaklarını soran ırkdaşlarına, bunun olabileceğini bildirmekle kalmamış, Fatiha yi Farsça ya çevirerek kendisine bas vuran kişilere göndermiştir ( Bk. Serahsi; Mebsut,1/36–37 )
Üzerinde olduğumuz konunun Sünnet açısından durumunu daha da önemli kılan başka bir belge vardır:
Salman Farisi arkadaşlarının Kendisine başvurması üzerine, Fatiha yi Farsça ya çevirip onlara vermeyi düşündüğünü Peygambere arz etmiş ve ondan onay aldıktan sonra işe girişmiştir . ( Bk. Tacu's-seria; Nihayetu Hasiyeti'l-Hidaye, Kiraat bölümü; Abhülhayy el-leknevi, Hidaye serhi, Dehli,1915 baskisi, sy,86.not:1;MUHAMMED Hamidullah; Kuran-i kerim tarihi ,sy;108 )
Ehlisünnet İnancının temel kabullerine göre,sahabelerin tümü MUKTEDA BIH ( Kendisine uymak dinen caiz olan müctehid ) Durumunda olduklarından, her birinin fetvasıyla ibadet geçerlidir.
Buna göre Selman in uygulaması başka hiç bir kanıt aramaksızın, Fatiha nin çevirisi ile ibadet edilmesini sağlamaya yetecektir . Nitekim Hanefi fıkıhçılar Fatiha nin çevirisiile Namazın geçerliliğine HÜKMEDERKEN sürekli bicimde Selman in uygulamasına atıf yapmışlardır.
SAFII FAKIHI MUHAMMED B. Abdurrahman ed-DIMASKI nin eseriden Konuyu ustalıkla özetleyen bir kaç satiri vermek istiyorum:
IMAM-I AZAM EBU HANIFE söyle demiştir:
Namaz kılan kişi isterse Arapça özgün metni okur, isterse Farsça çevirisini .
Ebu Hanife nin Baş öğrencilerinden olan İmam Ebu Yusuf ve İmam MUHAMMED söyle demişlerdir:
Eğer fatiha yi Arapça metninden güzel okuyabiliyorsa Başka bir şeyi veya fatiha nin çevirisini okuması yeterli olmaz. Ama eğer Arapça metni güzel okuyamıyorsa, Fatiha nin kendi dilinden çevirisini okur. Bu da onun için yeterli olur . (Dimaski, MUHAMMED b. Abdurrahman; Rahmetu'l-Umme fi Ihtilafi'l-Eimme, Kiraatu's-Salat Bahsi )
Hanefi Fıkhının babası ve birinci derecede söz sahibi olan Imam-i Azam ın Kuran tercümesi ile ibadet meselesindeki Görüşleri ACIK ve KESINDIR :
Arap dilini bilen ve Kuran ı güzel bir telaffuz ile okuyabilenler de dâhil, namazda Fatiha yı tercümesinden okuyan herkesin namazı geçerlidir.
Büyük imam ın Bu fetvası herhangi bir mazeret veya zaruret kaydına bağlanmamıştır. Mutlak ve genel bir FIKHI görüştür. BIR GENEL FETVADIR.
İmamı Azam ın bu fetvasına göre, bir Müslüman örneğin Arap asıllı olsa veya Arapçayı öğrenip güzelce okuyabilsedahi,
Kuran ın çevirisi ile namaz kılabilir. Bunu yapabilmesi için kendisinden bir Mazeret istenmez.
İmamı Azam Görüsünün Hanefi FUKAHASINCA ayrıntılanan gerekçesi söyle özetlenir.
Kuran kâğıtlarda Yazılmış ve bizim Okuduğumuz Lafızlar değildir. Esas kurano lafızların taşıdığı manadır ki, bir kelam-i nefsi ( ALLAH ın zati ile var olmaya devam eden söz ) olarak kalıptan kalıba dökülür. O kalıplar sonradan yaratılmış ( Muhdes ) Varlıklardır. Oysaki esas Kuran, MAHLÛKolmayan bir manadır. Hiç kuskusuz O,öncekilerin Zübürlerinde de vardı ( Şuara suresi,42 ) Buyrulması da bu gerçeği gösterir.

Sagbol fakiir paylashanyn uchin !

Allah sizden razy bolsun!

Dowamy:

O halde esasi itibari ile mana olan KURAN ı Arapça lafız yerine, başka lafızlardaki çevirisinden Okumak mümkündür.
“Kaldı ki çeviri ile namaz kılmaya cevaz veren mutlak müçtehid sadece İmam-ı Âzam değildir. Tâbiûn nesli bilginlerinin tartışmasız hocası ve önderi olan ve tüm alanlarda müçtehid ve otorite kabul edilen Hasan el-Basrî (ölm. 110 / 728) ile Sûfî-bilgin Habîb el-Acemî de (öl. 120 / 737) bu konuda imamı Âzam gibi düşünmektedir.
Ensarî (Abdülali Muhammed b. Nizamuddîn),Fevâtihu’r- Rahamût adlı eserinde bize şunları söylüyor: “Mazeret halinde Kur’ân tercümesi ile namaz kılmak konusunda imameyn (İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed) de İmam-ı Âzam’la aynı görüştedir. Velilerin ve âriflerin tacı, tarikat silsilelerinin halkalarından biri ve muhaddislerle (hadis ilmi ile uğraşanlarla),müçtehidlerin baş tacı Hasan el-Basrî’nin yakın dostu Habîb el-Acemî, Arapçaya dili çok yatkın olmadığı için namazlarında Kur’ân’ın Farsça tercümesini okurdu.
Şimdide ana dilde ibadete karşı çıkan düşüncenin, bu fikre karşı ne söylediklerine görelim.
İmam-ı Azam’ a, İran’ da yaşayan ve kitle halinde Müslümanlığı seçen bir topluluktan şöyle bir talep gelir.
Biz Müslüman olduk ancak Arapça bilmiyoruz. Kendi dilimizde ibadet edebilir miyiz?
Büyük İmam şu fetvayı verir:
Orijinal metinlerini ezberleyene kadar kendi dilinizde ibadet edebilirsiniz.
Cevap gayet açık ve nettir. İmam-ı Azam, anadilde ibadet konusuna ancak böyle bir durumda; o da orijinal metnin ezberlenmesine kadar ruhsat vermiştir . Bunun dışında, anadilde ibadet konusunda bir ruhsat yoktur.
Bir başka düşüncede fikrinisöyle anlatıyor.
(Öncelikle ibadetten kastın ne olduğunu ifade etmek lâzım. Eğer kişi dua edecekse bunu ana dilinde yapmasında hiçbir beis yoktur. Yalnız Arapça dua makbul olsaydı, pek çok insanın Allah’a sığınma ihtiyacı karşılanamaz, Arapça öğrenemeyenler dua gibi büyük bir hazineden mahrum kalırlardı . Bu durum elbette hikmet ve hakikate muhalif olacağından, her dilde dua edilmesi caizdir . İmanı elde eden insan mânisiz, müdahalesiz, engelsiz; her halinde, her arzusunda, her anda, her yerde rahmet hazinelerininmaliki ve mutluluk definelerinin sahibi olan ezel ebed padişahının huzuruna girip ihtiyaçlarınıarz edebilir; dua vesilesiyleAllah’ın nihayetsiz rahmetini bulup, sonsuz kudretine dayanarak mükemmel bir ferah ve süruru kazanabilir. İşte bu kapı Almanca ile de açılır, Fransızca ile de açılır, Felemenkçe ile de Türkçe ilede açılır.
Madem öyledir; o hâlde namazı da anadilimizle kılalım, namaz surelerini Türkçe okuyalım denilirse bu son derece tehlikelidir, İslâm’ın ruhuyla ters düşmektir, daha açık ifadeyle bidâtttır, sapıklıktır.)
Yukarıda sizlere naklettiğim, ana dilde ibadeti kabul eden ve kesinlikle karşı çıkan iki düşünceyi gördük. Doğrusubizler ne yazık ki aklı bir kenara koyup, beşerin rivayetleri ne göre iman etmeyi, daha uygun görmüş ve Kur’an ne söylüyor, Rahman ne anlatıyor diye çok fazla merak etmemişiz.
Ana dilde ibadete karşı çıkan düşüncenin verdiği örnek düşündürücüdür. İmamı Azamın geçici olarakana dilde ibadetini normal gören, fakat daha sonra Arapçayı öğrenme mecburiyeti getirmesini normal karşılayan düşünceyi, bana göre iyi analiz etmeliyiz. Acaba bir beşer, bu her kim olursa olsun. Rabbin vermediği bir ruhsatı, izni geçici olarak kullanabilir ve bunu geçici meşru kılabilir mi?
Gelin bu konuyu yukarıdakibilgiler ışığında değil, Rabbin rehberinden yola çıkarak anlamaya ve düşünmeye çalışalım. Çünkü yukarıdaki rivayet ve hadis bilgileri dâhil, yaniana dilde ibadete onay veren bilgilerde, karşı çıkandüşüncede beşerin nakil yoluyla ilettikleridir. Her ikidüşüncede yanlış olabilir, yada doğru olabilir, çünkü en emin yol KUR’AN dır. Bizler kesin kanıtları, delilleri ne olursa olsun Allah ın rehberinden aklımızla, mantığımızla bulmalıyız. En doğru yolda budur.
Kur’anı anladığı dilde okuyan bir insan, onlarca ayetinde, bizlere indirdiği ayeti düşünmemizi, akıl yoluyla mantığımızı kullanmamızı emreder. Yaniben ayetleri indirdim, koşulsuz inanacaksın demek yerine, ayetlerimi okuyun, düşünün aklınızı kullanın der. Bunu söyleyenRahman tüm yarattığı kullarının kendi ana dilinde,indirdiği Kur’anı okumasına karşı çıkar mı? Bundan dolayıdır ki bizler, İslam dini için, AKIL DİNİDİR DERİZ. Gelin bizde böyle yapalım ve bu konuyu bizzat kendimiz Rabbin rehberinden yola çıkarak, acaba Allah ana dilde ibadet etmemize izin veriyor mu, bunu anlamayaçalışalım.
Bildiğiniz gibi Allah ın ilk emri okumaktır, peki nasıl okumak diye bir soru gelir hemen akla. Bakın Allah nasıl okumaktan bahsediyor.
Bakara 121 : Kendilerine verdiğimiz Kitabı gereği gibi okuyanlar , işte ona iman edenler bunlardır. Kimonu inkâr ederse, artık onlar hüsrana uğrayanlarınta kendileridir.
Allah acaba bizlere gönderdiği kitabı gereği gibi okumakla, neyi kastediyor olabilir. Çünkü ona iman edenlerin onu gereği gibi okuyacaklarını söylüyor. Bizler çocuklarımıza ders çalışmaları konusunda uyarırken, ne söyleriz?

Dowamy3:

Oğlum ya da kızım, elindeki kitabı gereği gibi oku, yani anlayarak oku aklın başka yerde olmasın. Öğretmenin soru sorduğunda doğru cevap veresin diye uyarırızçocuklarımızı.
Hemen düşünelim, bizler KUR’ANI gereği gibi yani anlayarak, tüm ayetler arasında bağlantıyı kurup, Rabbin ne söylediğini, bizlerin nasıl bir insan olmamız gerektiğinin tebliğini anlayabilmemiz için, hangi dilden okumalıyız? Arapça dersek,biz Arapça bilmiyoruz, bu durumda gereği gibi okumamız mümkün değil. Günümüzde hatırlayınız kurslarda Kur’anı okumasını öğretiyorlar, acaba gereği gibi mi okuyoruz dersiniz? Demek ki gereği gibi okumak ve anlayabilmek için, anladığımız dilden okumamız şart. Şimdide Nisa suresi 82. ayete bakalım.
Nisa 82 : Kur'an'ı, iyice oku yup düşünmüyorlar mı ? Eğer o, Allah'tan başka birinin katından gelseydi, elbette ki onun içinde birçok ihtilaf bulacaklardı .
Allah çok açık ve net bizlerin Kur’anı anladığımızdilden okumamızı istiyor. Yoksa Kur’anı iyice okuyup düşünmüyorlar mı der mi? Anlamını bilmeden okuyan, ayetler hakkında nasıl düşünsün ve anlasın. Bir örnek daha vermek istiyorum, sanırım bu ayetten her şey anlaşılıyor.
Zühruf 44 : Doğrusu Kur'an,sana ve kavmine bir öğüttür. İleride ondan sorumlu tutulacaksınız.
Yüceler yücesi Allah, size rehber olsun diye indirdim dediği kitap tan, huzuruma geldiğinizde hesap soracağım diyor bizlere. Budurumda Allah Kur’anı nasılokumamızı istiyor olabilir? Tabi dikkatle okuyup, anlayarak okumamızı istiyor. Buda anladığımız dilden okumakla olur. Bunun tersini nasıl düşünür de savunuruz?
Şimdide şunu düşünelim, acaba Kur’an ın vermek istediği bilgiler, öğütler, Arapçanın sözcüklerinde mi, yoksa anlatmak istediğimanasında mıdır ? Allah yemin ederek kolaylaştırdım Kur’anı diyorsa, açık ve anlaşılır gönderdim açıklamasını da yapıyorsa, elbette gizli manaları olacak şekilde, herkesin anlayamayacağı bir tarzda göndermesi de, mümkün olmayacaktır.
Kur’anın başka dile çevrilmeyeceğini savunup, Kur’an da ki bir kelimenin anlamı, başka hiçbir dilde karşılığının olmadığını söylemek, Rabbin tüm âleme, kâinata, cihana anlayacağı bir kitap göndermemiş demekle aynıdır. Eğer bunu savunursak tüm alemi Kur’anın güneşinden, rehberliğinden mahrum bırakmış oluruz ve Kur’anınanlatmak istediği manasından, anlamından uzaklaştırıp, Arapçanın dilini kutsamış oluruz, bunu da unutmayalım . Bunun tersini düşünmek, Rabbin adaletini sorgulamak olur. Zor anlaşılır bir kitap gönderip,daha sonra hesap sormak, Rabbin adaletine asla sığmaz.
Bir yazarın yazdığı kitabı, tüm Dünya dillerine çevrilebiliyor ve tüm insanlık faydalanıyorsa, Allah katından gelen kitabaher dile çevrilemez, çevrilirse anlamı bozulur demek, KUR’AN IN evrenselliğine balta vurmak olur. Rabbim bundan korusun bizleri. Düşünün lütfen bir Almanı ya da İngiliz i İslam a davetetmek, Kur’an ile buluşturmak istediğimizde,onlara önce Arapça öğreneceksin dersek, onlarıKur’an ile buluşturabilir miyiz?
Aslında çok fazla örnek verilebilir, fakat ana dilimizde namaz kılarken, ibadet yapabileceğimize dair, apaçık kanıt aşağıdakiayette sizce çok açık anlaşılmıyor mu? Yazımızın başında ana dilde ibadeti namaz dışında dua ederkensavunanlar, Rabbimden namazlarında nasıl yardım isteyecek? Bilmediği bir dilde yardım istemesi mümkün olmadığını savunursak, Arapça bilmeyen Allah tan namazlayardım isteyemeyecek mi? Lütfen ayetler üzerinde düşününüz.
Bakara 153: Ey iman edenler! Sabır ve namaz ile Allah'tan yardım isteyin . Çünkü Allah muhakkak sabredenlerle beraberdir.
Bakara 45: Sabır ve namazla yardım dileyin . Bu, şüphesiz, huşû duyanların dışındakiler içinağır (bir yük)dır.
Sizlere sormak isterim, eğernamazlarımızda Kur’an dilinden başka bir dil kullanılmaz diyor ve bunda iddia ediyorsak, acaba Arap olmayanlar, namazlarında nasıl Yüce Rabbimden yardım dilesin?
Şimdi birisi çıkıp şöyle diyebilir. Nasıl dua edileceğine dair ayetler var, onları okusun. Doğrudur duaların en güzeline birçok örnekler vardır Kur’an da. Bende hemen sormak isterim, acaba Allah böyle bir sınırlama yapmış mıdır? Yani size dua edecek örnekleri verdim, yalnız onlarla dua edin mi demiştir? Elbette hayır, Yüce Rabbim her konuda namazla kendisinden yardım istenebileceği kapısını ardına kadar açık bırakmıştır. Aklımıza ne gelirse, her yardımı Yüce Rabbimden namazla dileyebiliriz, hem de anlayarak, bilerek, huşu ile.
Yüce Rabbin koymadığı bir yasağı kimse koyamaz. Bizler Yüce Rabbin ruhundan bir parçasıyız, onun lisanı yoktur. Bizlerin içinden geçirdiğimizi, isteklerimizi dili bir kenara bırakın manen zaten bilir. Biz insanlar sözcüklere muhtacız, ama Allah muhtaç değildir. L ütfen artık İslam ı şahlandıralım. Kur’anı duvara asılacak bir kitap olmaktan çıkarıp, anlayarak okuyalım ve anlayarak namazlarımızı kılıp, Yüce Rabbimden niyazda bulunalım, ondan yardım isteyelim. Allah o günkü topluma, bakın eğer ben size Arapça bir Kur’an indirmeseydim, bana şunları söyleyecektiniz diyor

Dowamy4:

Fussilet 44 ; Eğer biz onu başka dilde bir Kuran yapsaydık onlar mutlaka,Onun ayetleri genişçe açıklanmalı değil miydi? Başka dilde bir kitap ve Arap bir peygamber öyle mi? derlerdi ….
Allah ayetlerini o kadar güzel açıklıyor ki, tabi anlayana anlamak isteyene.Allah size Arapça Kur’an indirmeseydim, bana itiraz edip sitem edecektiniz diyor. Ayetleri açıkça anlaşılır göndermeniz gerekmez miydi, biz Arap toplumuyuz ve peygamberimiz Arap, ama siz başka dilde bir kitap mı gönderdiniz diyecektiniz diyor. İşte Allah ın Arapça bir Kur’an göndermesinin nedeni bu dostlar, daha açık nasıl söylesin Yüce Rabbim?
Ana dilde ibadet yapmanın günah olduğunu söyleyenlere, namazda Allah tan kendi dili ile yardım isteyemeyeceğini savunanlara, aynı mantıkla şunu sormak isterim; Arapça bilmeyen bir Türk toplumu ve Arapçadan başka dile çevrilmeyen bir kitap ve Rabbim anlamadığımız bir dilden bir rehber gönderip, daha sonrada bizi bu kitaptan mıhesaba çekecek?
Sorduğum soruyu herkes kendi nefisine sormalıdır. Kur’an ile irtibatı olanlar, onun rehberliğinden, güneşinden istifade edenler, eminim ki bu sorunun doğru cevabını verecektir. Rabbim cümlemizin yardımcısı olsun, çünkü içimize sokulan fitne o kadar büyümüş ve yerleşmiş ki, Rabbin gerçeklerini gören duyan bile yok.

Shu yokarda 4 teswire bölup goyan turkce makalamda: Her kim öz Ene dilinde kuranyn tercimesindn namaz okap biljekdgmizi aytya ve muna ayatlardan, hadislardan delil getirya. Haysy dilde okamaly namazi?

@Псих çeshmesinem goysañ gowy bolar

1. Hemme adam arapcha övrenmelimi Namaz okamak ucin?
   
   
2. Eger jogap howwa bolsa, bu eyyam Kuranyn ayatyna ters gelya(BIZ, SIZE KURANI ARAPCA INDERDIK, ALLA SIZE YENILLIK ISLEYAR) shu ayatda araplara, kurani öz ene dillernde indirendgni, muny olara yenillik bolsun dp edendgni aytya.
   
   A biz, arap daller? Namazi hokman arapcha okap, kynchylyk chekemzokmy? Alla bize yenillik islanokmy?
   
   
3. Namazda surelen-ayatlan terjimesini öz dilimde okasam kabul etmezmi Alla? Dushunup okasam gow dalmi, imanim artmazmy?
   
   Munada, terjime asyl nusgasy yaly bolanak diyersiniz. Onna, bilmeyan dilinde bir zady yat tutup icinden gaytalanda, muny asyl bolmalysy yaly gaytalayasmy, aydylshyny yalnysh aytmayanymyza 100% uverenmi biz?

Atdaş:
@Псих çeshmesinem goysañ gowy bolar

goyupdyra cheshmesni: Kurandan ayatlar, hadislar, fetvalar. Sure nomer ayat nomer berpdr. Kitaplan sahypasny chenla gørkezpdir. Naili cheshme gerek sana bashga? Wii http://www.bydigi.net/semavi-dinler/446501-ana-dilde-ibadet-ve-kuran.html shu gerekmi, munda yazlanlarama men butayk getirip goydum 🙂

Fakir aga Allah razy bolsun! Inlis dilinde rus dilinde nache aydymlar,nache repler yatlayarys, hezil edip aytyarys. Indi arapcha Fatyha we Yhlas suresini yatlap namaz okamak agyr dushyarmi Psih dost?? Ya-da manysyna dushunengokmy shol Surelering??? Ya-da bir dindaryng yanyna baryp shunung manysyny bilesim gelyar diyseng aydanokmy??? Namaz okamaly bolsa dilimiz aylanmayar,rep aytmaly bolsaTupaky ochuryas sheyle dalmi? Allah razylygy uchin iki surani yatlap bilemzokmy?

Bagyshla Psih dost gatyrak gitdim!

Yene-de bir mesele, Ing barkisi dashary yurda chykyanlar,metjitlere baranda her milleti gotyar. Hindi,ozbek,gazag, gyrgyz, tatar. arap, garaz sanasang sanap otyrybermeli. Aydaly shol metjitde ymam tatar. Jumga namazyna bardylar,tatar arapcha bilenok tatarcha okayar diyeli. Yzynda uyup duran jemagat nama dushunyar shu yerde??? Aydyng hany???

Sag bolung tema ucin. Okan hemme namazlarymyz kabul bolsun .

@teymir sen fatiha ve ihlas suresni yat tutanyn bn manysyny uytgetman aytyanyna uverinmi, sözleri doly aytmalysy yaly aytyanyny bilyanmi? Rap aydamok men,

men yokarda öz dilinde okap bolyandygna. Iman Azam'in fetvasini, kurandan ayatlar, hadislar goylan yazgy goydum. Men sana öz shahsy pikirin gerekdal. Mana, namazi hökman arapcha okamaly diyan ayat, hadis getirmegni sorayan?

@teymir name shuwat juma namaznda imamin okayan zadny yzndaki duran jemagatyn nace %'i dushunya?

@Psih dost  Iman Azam'in fetvasini, kurandan ayatlar, hadislar goylan yazgy goydum. diyipsing welin men turkche dushunemok. Eger oz dilingde namaz okamana rugsat bar bolsa onda okardylar.Pygamberimiz  s.a.w  hem aydardy, oz dilingizde okang diyip. Rap diyip umumy manyda aytdym,sen rap aydyang diymedim. Eger Kurandan ayat bar bolsa goy shu yerde haysy sure,haysy ayat, bizem bileli. Hadys meselesinde hem dinge sahyh  hadyslara has hem ynamly yapyshyp bolyar!Ymamyng okayanyny nache present dushunyar diyip hasap sorapsyng welin,Yuirekden okayan musulman shol ayatlara dushuner. Doga dilegleri oz dilingde .........