Hem garly howada, hem jöwzada, hem güýçli ýagyşda

     Telpek gadymy döwürlerden häzirki günlere çenli özüniň daşky görnüşini hiç hili üýtgetmedi we halkyň arasynda öz ähmiýetini ýitirmedi. Ol häzirki günlere çenli ulanylyp, Türkmenistanyň halkynyň arasynda uly

meşhurlykdan peýdalanyp gelýär.Telpek gadymy döwürlerden häzirki günlere çenli özüniň daşky görnüşini

hiç hili üýtgetmedi we halkyň arasynda öz ähmiýetini ýitirmedi. Ol häzirki günlere çenli ulanylyp,      Türkmenistanyň halkynyň arasynda uly meşhurlykdan peýdalanyp gelýär.
     Durmuşyň häzirki zaman ýörelgeleri boýunça telpek gündelik geýilmese-de (ýaşuly nesilden başga), milli lybasly türkmen jigitleriniň ahalteke bedewleriniň üstünde kelleleri türkmen telpekli dogumly ýerine ýetirýän oýunlary bilen çykyş edýän toýlaryny olarsyz göz öňüne getirmek mümkin däl.



Telpek sowukdan, ýagyşdan, ýelden hem-de ýakyp barýan günden goraýar. Ol adam bedeninde amatly temperaturany saklamak bilen, öz daşky görnüşini ýitirmeýär we aýratyn bir idegi talap etmeýär. Biziň

ata-babalarymyzyň ýylylyk tehnikasynyň we termodinamikanyň kanunlaryny bilmeseler-de, kellä geýilýän zady akylly-başly çözmekleri örän geň galdyrýar. Ynsan elleriniň şeýle täsinlikleri döretmegini kämillik diýip

hasap etsek öte geçdigimiz bolmaz.
     Telpegi taýýarlamak örän köp zähmeti talap edýän iş. Goýun derisini eýlemek uly ussatlygy, başarnygy we tejribäni talap edýär. Eger-de guzy semizje, sagdyn bolan ýagdaýynda ýokary hilli deri çykýar, altyn derini eýlemek ýeňil bolýar.



Şunlukda, ilkinji wajyp işleriň biri goýun derisini eýlemek bolup durýar. Ony entek çig ýagdaýynda alýarlar hem-de eglenmän işe başlaýarlar. Derini gowy edip duzlaýarlar, soňra dolaýarlar hem-de birnäçe gün goýýarlar. Duz deriniň uzak wagtlap berk ýagdaýda bolmagyna täsir edýär., soňra ony duzdan arassalaýarlar, derini ýuwýarlar hem-de guradýarlar. Deriniň kölegeli ýerde guradylmagy hökmandyr. Sebäbi şöhlesini bolluk bilen eçilýän biziň güneşimiz olary gaty guradyp, saň gaty edip goýaýmagy mümkindir. Soňra derini yumşatmak we ýagsyzlandyrmak üçin gadymy usullar ulanylýar: derä turşy süýdi we bugdaý ununyň suwuk hamyryny bol edip çalynýar. Deri ýene-de özüne gerek bolan maddalary siňdirip, tomusda bir hepde, gyşda bolsa iki hepde ýatýar. Özi hem turşy süýdi we suwuk hamyry çalmak işlerini her gün geçirip durmaly. Işiň jemleýji tapgyrynda derini ýuwýarlar, guradýarlar we gazaýarlar – ine deri mundan beýleki işler üçin taýýar. Telpek tikmek üçin iş gurallary iki sany darak, tikin iňňesi, ak we gara sapak dükjeleri we oýmak gereklıdır.
Oglanlar üçin telpekler guzynyň ak baganaly derisinden tikilýär. Ýetgijekler we ýaş oglanlar esasan hem beýik bolmadyk ýagty reňkli telpekleri geýýärler. Ýetişen erkek adamlar dürli beýiklikdäki we dürli uzynlykdaky ýüňi bolan çal we goňur reňkli görnüşlerini geýmegi halaýarlar. Ak reňkdäki telpekleri hormatly ýaşulylar aýratyn bellenilip geçilýän dabaralarda geýýärler. Türkmen telpekleriniň beýikligi näme bilen bagly diýen sowalymyza telpekçi: «Ýaşulynyň sakaly näçe uzyn bolsa, onuň telpegi hem şonça beýik bolmaly» diýip, jogap beryarler. Ine milli geýimleri tikmegiň usullarynyň biri özboluşly kadalary bilen asyrlardan asyrlara aşyp dowam edip gelýär. Ussalar türkmen halkynyň parasatly dessurlaryny, durmuş ýörelgelerini ýatdan çykarman, telpek tikmegiň gadymy usullaryny aýawly saklaýarlar hem-de nesilden nesile geçirip gelýärler.