1-nji kitap: 1-nji bap: Buýsançly gala. Ata Gowşudowyň 'Perman' romany
Salam hormatly agzalar! Şu günden başlap türkmeniň zehinli, tanymal, ýazan eserleri elden düşmeýän ýazyjysy, ussat prozaçy Ata Gowşudowyň naýbaşy eseri bolan 'Perman' romanyny bölek-bölekleýin siziň dykgatyňyza ýetirmekçi. Okaň, lezzet alyň, mähriban ildeşler, ýurtdaşlar, obadaşlar! Ýazyjy Ata Gowşudowyň ýatan ýeri ýagty, jaýy jennet bolsun!! Allah rahmet eýlesin!!!
ATA GOWŞUDOW
PERMAN
Roman
Jemgyýetçilik başlangyçlary esasynda redaktirläp çapa taýýarlan N. Hojageldiýew
Aşgabat«Türkmenistan» neşirýaty1989 ý.
BBK 84 Tür7 G50
Toplan: B. Gowşudowa
Gowşudow A.
Perman: Roman. — A.: Türkmenistan, 1989. — 616 s.
ISBN 5—8320—0309—8
Ýazyjy Ata Gowşudowyň «Perman» romanynyň ykbaly çylşyrymly boldy. Ol uzak ýyllaryň dowamynda birnäçe sebäplere görä, okyjylara mälim bolman galypdy. Ine-de ol roman siziň eliňizde. Bu kitapda edebi gahrymanlar, şonuň ýaly-da Öwezmyrat batyr, Dykma serdar, Seýitmyrat beg ýaly taryhy şahslar bilen ýüzbe-ýüz bolup bilersiňiz. Roman Gökdepe urşunyň gandökuşikli wakalaryndan başlap, sowet häkimiýetiniň üstün çykýan günlerine çenli döwri öz içine alýar.
4702590201 — 228
M 551 (14) — 89
66 — 89
BBK 84. Tur7
ISBN 5—8320—0309—8
© «Türkmenistan» neşirýaty
Birinji kitap
Birinji bap: BUÝSANÇLY GALA
Mylaýym güýz paslynyň bir günüdi. Buýsançly burçlary asmanda magallaklap duran galanyň içi adaty joşgunly hereket bilen gaýnaýardy, şatlykly şowhun bilen ýaňlanýardy. Gyş bolsun, ýaz bolsun, tomus bolsun, güýz bolsun — parhy ýok, bu galada şu joşgunly hereket, şu şatlykly şowhun hemişe birsydyrgyn dowam edýärdi. Bu gala guş gelse – ganaty, gulan gelse – toýnagy gyrlyp, üstünden guş hem uçup bilmejege, derwezesinden döw hem sekip bilmejege meňzeýärdi. Hamala, «häh!» diýeňde, ýetmiş bäş derwezesiniň her birinden ýüz müň demir donly Görogly gylyjyny syryp çykaýjak ýaly buýsançlydy.
Emma bu gala daşyndan görnüşi ýaly arkaýyn däldi. Onuň ilaty aýak üstündedi, gijesi-gündizi alada içindedi. Gala onçakly lap ederlik uly hem däldi. Onuň boýy bäş müň ädimdi, ini hem iki ýarym müň ädimden azajyk gowrakdy. Zamanynda Ahalyň uly galalarynyň biri hasaplanýan galalardandy. Galanyň ganatlarynyň berkligi onuň arassa ak-şyrky toýun palçykdan salynmagyndan aňlanýardy. Emma garrylar öz galalarynyň asly sagtynyň berkligi hakynda ownuk gürrüň edenlerinde, muny şeýle düşündirerdiler: «Biz bu galany saldyrmak üçin welaýatdan (Horezminden) ussa çagyrdyk. Ussalar bilen hasap-hesip gepleşildi. Ussalar işini gutarandan soň, muzduny jemagat tölemeli, tä gala salnyp gutarylýança, ussalaryň iýjek-içjeginem jemagat çekmeli edildi. Ussalar ak palçykdan galanyň bir goruny goýup çykdylar. Şol günüň özünde hemişe ýary gijä çenli oýnamaga endik eden jahyl ýigitler täze salnan goruň üstünde ylgaşyp oýnapdyrlar. Ertir görseler, ol gor depelenip, aşak çökerilipdir. Bu sapar ussalar seslerini çykarman, işlerine başladylar. Ikinji gory galdyrdylar. Ýöne jahyllar ony hem edil öňki ýaly edipdirler. Ussalar bu gezegem seslerini çykarmadylar. Ahyry ussalar üçünji gezekden soň aksakgallaryň ýanyna gelip dat etdiler. Aksakgallar ýigitlere käýindiler. Emma ýigitler öz oýunlarynyň galanyň ganatlary üçin peýdalydygy-zyýanlydygy hakda pikirem etmeýärdiler, oýnasalar bolýardy. Şonuň üçinem olar käýelen wagty seslerini-üýnlerini çykarman, ýeňselerini tüňňerdişip gidýän ýaly edýärdiler-de, aksakgallar gitdigi, öňküdenem bäş beter ylgaşmaga başlaýardylar. Öň diňe şowhun edip oýnaýan bolsalar, indi şowhun turuzman oýnaýardylar. Garagol, ýoknasyz ýigitlere buýrup bolmady. Ussalar hem ýapyşan işlerinden el çekmediler. Şeýle basalanyp, zynç ýaly bolan laý öz göwrümini giňeldip, gün-günden berkeýärdi. Indi ussalaram oglanlara zat diýenokdylar. Gaýta her gün işden soň oglanlaryň erjellik bilen oýnaýyşlaryna syn edip: «Degme, oýnasynlar, biziň salan galamyz daşdan hem berk bolar. Bu oglanlaryň oýny gala üçin uly bähbitdir» diýişýärdiler. Şeýdip, ussalaryň hem oglanlaryň kömegi bilen gala salnyp gutaryldy. Bu gala Gökdepe galasy diýen at galdy. Bu Ahalyň buýsanýan galasy boldy. Ussalaryň çeken zähmetine iliň-günüň özi ynsap edip, iki esse artyk hak töledi. Ussalaram köp hoşal boldular».
Siz Ata Gowşudowyň "Perman" romanyny okap görüpmidiňiz?
Hawa, okap görüpdim.(45%, 9 adam)
Ýok, okap görmändim.(55%, 11 adam)
Arşivin durumu
● Tam metin
● 41/41 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: ertir.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 22 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 41
Ýene kimdir biri gülüp şeýle diýdi:
— Ýene şu mahal ýanyna baryp, «Gadam aga, ýaňy gaharyň gaty geläýdi öýdýän?» diýseň, ol hökman: «Biçem däl şol, gelse-de gelendir» diýip jogap berer.
Gadam aksakgalyň sadalygy, gönümel-dogruçyllygy, sypaýyçylyksyzlygy ýigitlere bir meýdan gürrüň boldy.
Derwezeban burçuň üstünde dim-dik bolup, dumly-duşy synlap durka, onuň nazary alys-daşda, günbatar-demirgazykda ýer bilen gögüň sepgidinde görünýän gara nokadyň üstünde saklandy. Ol hetdenaşa geň galmak bilen, şol gara nokady gözümden ýitiräýmäýin diýýän ýaly, nazaryny başga tarapa sowmaýardy. Az salymdan soň ol:
— Çapar! — diýip, birden gygyryp goýberdi. Bu söz onuň agzyndan atdanlykda sypan söze meňzeýärdi. Emma ol gaty çasly çykypdy. Diňe galanyň agzyna ýakyn ýerde üýşüp oturan märeke däl, hatda galanyň bu başyndan o başyna çenli derwezebanyň bu sözüni eşitmän galan adam ýok bolsa gerek.
«Çapar!» sözi birnäçe mertebe gaýtalandy. Oturan märeke gürre örüp, aýak üstüne galdy. Galanyň daş agzynda halka gurap duran çagalar urduryp gala girdiler. Käkiligiň jüýjeleriniň bosup, çöpe-çöre, daga-daşa siňişi ýaly, dargap, öýleriň arasyna siňip gitdiler.
Ýigitler ýerli-ýerden gala ganatyna, burça dyrmaşyp çykdylar. Hemme gözler derwezebanyň gözlerini diken ýerine baka dikildi. Ol gara nokadyň bir atlydygy indi mese-mälimdi. Ol atly atylan ýaly bolup gelýärdi. Ýeri gyratlap ýaşjak bolup duran günüň aşagynda sagrysy ýaldyrap görünýän dor at aýagynda baryny edip, ýerleýläp uçýan guş ýaly süýnýärdi. Gadam aksakgalam, beýleki aksakgallaram eýýäm galanyň agzyna gelipdiler.
Gadam aksakgal gelýän atly hakynda birnäçe zatlary onap-çenäp, öz ýüreginden pikir öwürýän bolmaga çemeli, tiz-tizden sakgalyny sypalaýardy.
— Biçem däl... Bähbit bola — diýip, ol özbaşyna hüňürdedi.
Köp garaşmaly bolmady. Derläp, gök-çür bolan dor at dazlap derwezäniň agzyna gelip saklandy. Agyr märeke onuň daşyna aýlandy. Atdan towsup düşüp, Gadam aksakgalyň öňünde söm bolup gürrüň berip duran ýigit Nurberdidi. Ol käbir sözleri aýdanda gözlerini gyrpyjykladýardy. Daşrakdan seretseň, onuň gözüniň hiç bir kemi ýok ýaly görünýärdi. Emma ýakyndan siňe syn edeniňde, onuň gözüniň az-kem şulludygy bildirýärdi. Ol ýigit sorara zat goýman, hemme wakany gysgajyk aýdyp çykdy:
— Hywa hanynyň nökerleri daňdanlar gelip döküldi. Elbetde, bir belet habar beripdir, Gadam aga. Ýogsa olar iliň gyşlaga çykanyny nireden bilýär?.. Il seňňere gabalyp ýatyr. Töwerege mergenleri atdylar. Mergenleriň oky-da, därisi-de ýeterlik däl. Kakam dagynyň çaklaşyna görä, gelen ýygyn bäş müň atly, goňrat hem hürgenç adamlary. Serdarlary hem Weli kel lakamly bir adam bolara çemeli.
Gadam aksakgal Nurberdiniň gürrüňini dykgat bilen diňledi.
— Biçem däl... Hywa hanynyň hemişe işi şoldur. Weli kel ýaly oýnatgy garakçyny tapar-da, «sen serdar, sen batyr» diýen bolup, oýnar-da, parahat oturan ili çapmaga iberer. Hywa hany oýnatgylara «serdar», «atalyk» lakamyny dakan bolup, ili taladyp gün görýär. Ol şony resim edinipdir. Şol biçem däl — diýip käýindi. Soňra Nurberdä ýüzlendi. — Oglum, sen atyň derini gaýtar, ot-iýmini ber.
— Gadam aga, Aşgabat tarapyna gitmäýinmi? — diýip, Nurberdi ýene atlanmaga hyýal edýänini aňlatdy.
— Ýok, ýok. Bu gapdala.
Zehinli ýazyjy Ata Gowşudowyň 'Perman' romanynyň 'Buýsançly gala' atly 1-nji kitabynyň 1-nji babynyň soňy.
Bu eser ýa bu bap baradaky pikirleriňizdir ýa-da romanyň dowamyny ýazmak baradaky teklipleriňizi şu aşakda ýazyp bilersiňiz.
P.S. Romany elektron görnüşe geçirýärkäm, bilmezlikden goýberen säwliklerim, harp ýalňyşlary bar bolsa we eger ol harplar siziň romany okamagyňyza päsgelçilik döredýän bolsa, kyn görmän aýtmagyňyzy haýyş edýärin. Men ol ýalňyşlary düzetmekçidirin.
Sawyer aga sag bol, şu roman barada köp eşitdim. Esli wagtlap ýiten roman bolmaly, soň tapylan. Sag bol ýetireniňe, dowamyna garaşýan...
@sawyer, Türkmen dilinindäki eserleri internetde paýlaşýanyň üçin köp minnetdar Bu romany öň okamandym, nesip bolsa online okaryn.
On okapdym. elektron gornushe gecirip onarypsynyz
Okap gutarmandym. Bärde gutararyn diýip umyt edýän. Awtora minnetdarlyk 🙂
Sagbol gardaş, köp zähmet çekipsiň. Bu romany öň okapdym. Eger mümkin bolsa WORD ýa-da PDF formatda romany dolulygyna tapyp boljak ýeri bolsa habar etseň almak isleýän.
gaty gowy roman okadym oran ajayp!!
pdf şekili yokmay??? narmalnija okamak üçin
sag bolun,paylaşanynyz üçin,ön şu tema boyunça düzme yazypdym,yadyma düşdi
Sawyer akga, janyngyz sag bolsun. Tangryyalkasyn.
Okamadyklara okamany maslahat beryan. Saywer dost sanada minnetdar. Na4e okasamam doyamok romandan. Ganly saka romany hem paylassan begenerdim.
Romany okanyňyza we halanyňyza köp sag boluň, dostlar! Nesip bolsa, yzyny hem dowam ederin.
Häzirlikçe bu roman Word ýa-da PDF formatda ýok. Sebäbi, men bu romany online neşir etmekligi ýaňy başladym (elde kitapdan ýekän-ýekän göçürip). Entek ähli baplaryny, tutuş kitaby ertir.com-da neşir edenimden soň, Word ýa-da PDF formatynda-da ýerleşdirmekçi.
Sawyer agamjan gyssagyn özünde bolsun-da. sabyrsyzlyk bln garayan pdf formatlaryna! muck muck
Näçe tölejek? 🙂
naçe gerek?
Oýun etdim, men. Janyň saglygy, dost!!!