Äjit we mäjit

Äjit we mäjid Kuranda – ýe’jüj we me’jüj

Töwratda bolsa gok we magok diýlip

atlandyrylýar. Kurany Kerimiň beýanyna görä

äjit-mäjit Zülkarneýn (Aleksandr

Makedonskiý däldir) döwründe bar eken.

«Eý, Zülkarneýn! Äjit we mäjit Ýer ýüzünde

pyssy-pujurlyk edýär», diýlip,(Kehf, 94)

aýatynda Zülkarneýne äjit we mäjit barada

şikaýat edilýär. Kurany Kerimde doly

düşündirilmeýän bu kowumlar hakda hadys

we taryh çeşmelerimizde giňden gürrüň

edilipdir. Kä wagt olaryň sidre agajy ýaly

uzyn, kä wagt bolsa garyş boýludyklary

aýdylýar. Olaryň boýlarynyň uzyn-gysgalygy

meselesinde gadymy medeniýetleriň täsiri

bardyr. Ýöne esasy mesele ahyrzamanda äjit

we mäjidiň uly pitneleri döretjekdigidir.

Manjur we mongol taýpalary taryhda

ençeme gezek Aziýany we Ýewropany

haraba öwürendikleri üçin, mufessirler olary

äjit-mäjide meňzedipdirler. Äjit-mäjidiň

gelejekde edil şol taýpalaryň edişi ýaly uly

apat bolup ösen medeniýetleri

ýumurjakdygyna yşarat edilýär. Çünki

ynsanyň ýüreginden hormat we merhemet

göterlen wagty akyl we zehin şol ynsanlary

aýylganç ganhor we wagşylara öwürer.

Kurany Kerimde äjit we mäjidiň öňüne

päsgel bolýan bir diwar barada söz açylýar:

«Äjit-mäjidiň diwary ýykylanda olar çar

tarapa ýaýrarlar», (Enbiýa, 96). Bir

düşündirişe görä bu diwar maddy däldir. Bu

bir pitne bolup erbetligiň ýaýramagydyr. Äjit

we mäjidiň öňünde böwet bolýan ruhy

sütünleriň ýykylmagy hiç hili kanuny, düzgün

nyzamy bilmeýän diňe ýykyp-ýumurmakdan

lezzet alýan ýyrtyjy güýjüň örç alyp

galmagydyr. Çünki rowaýatlarda äjit-mäjidiň

iň esasy aýratynlygy weýran ediji

bolmagydyr.

www.ylmyhal.narod.com

talyplardan goçurlen