Ejeňi öldürmek
Şirazdan çykyp, Konýa tarap ugradym.
Konýada Möwlana bar.
«Ganady bekemedik guşuň beýiklere uçmagy howpludyr. Ynsanyň goly-ganaty onuň aklydyr. Adamyň akly azlyk etse, onda özünden başga akly tapsyn, oňa gulak assyn» - bu sözler Möwlanadan. Ganaty bekemedik guşuň mysalynda, beýnisi bekemedik pişik hökmünde Möwlananyň aýagyna süýkendim.
Arkamy sypady.
Diýdi: -Şirazly Saady saňa «Ejesiniň gybatyny edýän adamy» gürrüň beren bolsa, men saňa «Ejesini öldüren adamyň» gürrüňini bereýin.
Ol adamdan:
-Ejeňi näme üçin öldürdiň? – diýdiler.
-Oňa gelişmejek haramzadaçylyk edeni üçin – diýip jogap berdi.
-Ýeri, emma Ejeň ýanyndaky haramzadany öldürseň bolmaýamy? –diýenlerinde:
-Her gün birini öldüreýinmi? – diýen jogaby berdi.
Seniň başyňa näme iş gelse eý, Gara Pişik, ony nebsiňden gör.
Nebsiňi düzelt, ony terbiýele ki, her gün biri bilen dawalaşmaga mejbur galma.
Men pikir etdim. Ejemiz – iň ýakynymyz. Bu rowaýatda Ejäniň mysalynda bize has ýakyn bolan Nebisiň gürrüňi gidýär. Möwlana: «Men rowaýatda Ejäni öldürdim, sen Nebsiňi öldür» diýýän ýaly. Emma nädip nebsiň damagyny çalmaly?
Möwlana dowam etdi:
-Nebsiň damagyny çalmagy öwredeýinmi?
Jemagat namaza durdy.
Sap-sap, setir-setir, nyzam-nyzam.
Ymam «Allahu ekber» diýip tekbir getirdi.
Ähli kişi gurbanlyk goýun ýaly bu älemden çykdylar, başga äleme girdiler.
Tekbiriň manysy «Allahym, biz Saňa gurban» diýmekdir.
Goýun gurban keseňde hem «Allahu ekber» diýilýär. Haram ölmüş nebsi keseňde hem şeý diý. Ten Ismail, jan Ibrahim ýalydyr. Jan teniň üstünden tekbir getirer.
Nebis üçin «Allahu ekber» ýiti bir gylyçdyr. Onuň başyny tekbir çekip kes, jan panylykdan ebedilige çyksyn. «Allahu ekber» bilen başlanan namazyň, edil «Allahu ekber» bilen kesilen gurbanlyk malyň ýaly bolsun. Namazyň gurbanlygyň bolsun.
Namazda hem edil kyýamat günündäki ýaly setir-setir durarsyň, Allaha hasabyňy berersiň.
Jenaby-Hak diýjekdir: «Beren möhletimiň içinde nämeler etdiň? Ömrüňi nähili geçirdiň? Güýjüňi-kuwwatyňy nämä harçladyň? Göz jöwheriň nämä ýarady? Arşa degişli bolan gözüňi, gulagyňy, aklyňy nähili ulandyň? Gazangyň.... Eliň..... Aýagyň... hasabyny ber».
Müňlerçe şeýle sowallara jogap tapmak kyndyr. Kyýamda duran ýeriňden, başyňy egersiň, rüküwe gidersiň. Utanjyňdan Haka ýalbararsyň.
Ýene Jenaby-Hak diýer: «Başyňy galdyr, Rabbyň soraglaryna dogry jogap ber».
Rüküwden başyny galdyrsaňam, uzak saklanyp bilmersiň. Ýene aýaklaryň ysgyny gidip, ýüzün ýykylarsyň, seždä gidersiň. Haka ýalbararsyň.
Ýene-de Jenaby-Hak: «Başyňy galdyr, seždeden gal, hasap ber» diýer.
Başyňy galdyrarsyň, soň ýene seždä gidersiň. Ýalbarmakdan başga alajyň ýok.
Jenaby-Hak gaýtalar: «Gal ýeriňden, senden hasap isleýän».
Ol haýbatdan galmaga mejalyň bolmaz. Oturarsyň.
Hakdan ýene sowal: «Hany nygmatlarymyň şüküri? Beren baýlygymdan gazanjyň näme?».
Haraý gözläp sagyňa seredersiň: «Eý, uly Zatlar, şefagat ediň. El-aman!»
Jogap geler: «Berlen wagt tamam boldy. Wagtyňy dogry ulanmalydyň. Häzir her kimiň nebsinde gorky doly».
Çepiňe bakarsyň, dogan-garyndaş, dost-ýar, ata-babalardan haraý islärsiň. Olardan jogap: «Biz kim? Öz gaýgymyz özümize ýetik. Bizden eliňi çek!» - bolar.
Ne o tarapdan, ne bu tarapdan çäre bar. Näme etjek biçäre? Işiň çetin...
Her kimden umydyny keser, elini açar. «Ýar Rabbim! Her kimden umydymy kesdim. Owalda-da, ahyrda-da maňa ýardam etjek Sensiň!» diýip doga başlar...
Eý, dost! Namazdaky bu açyk yşaratlar şübhesiz soňunda şeýle boljakdyr. Goýun gurban keseňde hem «Allahu ekber» diýilýär. Haram ölmüş nebsi keseňde hem şeý diý. Namazyň gurbanlygyň bolsun.
---
Möwlananyň aýagyna süýkenmäge deger, eger özüň-ä bir pişik bolsaň, oňam garasy, oňam beýnisi bekemegi...
Allahym. Bize haýryrly Möwlanadan razy bol!
Arşivin durumu
● Tam metin
● 40/40 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: ertir.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 8 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 40
Allah sizden razy bolsun, bize yetirenin un... Allahu ekber!!!!
miilli 🙂 bu ne heyecan
Gaty haladym temany... men yuregime durtuldi her bir sozleri....
Ashigim dersin beladan eyleme ah, Ahlayip da agyari eyleme agah. Kone turkmen dilinde yazilan bu 🙂
Mbaaah düshündüm 8-)
Sagbolun Gara pishik aga. Name yazjagymam bilmedim. Shunun yaly temalannyz dowamly bolsun.
Möwlana, gowy zatlar yazypdyr. hatda gowy sözi hem az gelse gerek yazan zatlarny wasp etmek üçin. Şeyle gowy yazmagynyn sebabide, Möwlana şu zatlary yazyp otyrka neşe çekyarmiş. Neşe çekip kellesi uçanda agzyndan döküliberyamiş gowy sözler
turkmika diysem pars ekeni shu wagtky tajigistanyn teretoryasynda doglupmyshyn. yone filosofiyasy dunya yayran shahsyyet.
Gurbik Mowlana kim aydyar pars diyip. Onson Tajigistan tarapda hem dogulanok ol. Balhda dogulyar Konyada olyar. Baryp yatan turkmen ol.
Eý, Hudaý! Ganatly setirler!
Taňryýalkasyn, ýetireniňe!
👏
name diyjegimem bilemok shu gezek dine berekella diyip biljek, govy movzuk
men okan yerim ine shu yer http://www.dar-al-masnavi.org/about_rumi.html. onun turkmenligini gorkezyan nahili faktlar bar. ol turkmenmi farsmy tapawudy yok. yone hakykaty bilelin. ol eserlerini parscha yazypdyr. onun turkmenche yazylan eserleri barmy. kabir maglumatlara gora ol balh regionynda bolsa-da shu gunki gunde tajigistanyn serhetlerinin chaginge yerleshyan wahsh obasynda doglupdyr. haysy cheshma ynanmaly. sozlerin gury bolmaz yaly cheshme gorkez.
Mowlananyn mesnewilerini doly okasan goz yetirmek mumkin. Mysal uchin
,Dilim dushman dili bolsa-da aslym turkdir,, diyyandir. Oraz Yagnmyryn,, Jelaleddin Rumy,, diyen kitabynda.
http://tr.wikipedia.org/wiki/Muhammed_Celaleddin-i_Rumi ( Bu tayda onun turkdigi hakynda yazylyar)
http://www.hicrandergisi.com/Version6/content/view/462/1/ ( bu yerde name uchin turkche yazmadygy hakynda okap bilersiniz)
MEVLANA KİMDİR?
Mevlâna 30 Eylül 1207 yılında bugün Afganistan sınırları içerisinde yer alan Horasan Ülkesi'nin Belh şehrinde doğmuştur.
Mevlâna'nın babası Belh Şehrinin ileri gelenlerinden olup, sağlığında Bilginlerin Sultânı ünvanını almış olan Hüseyin Hatibî oğlu Bahâeddin Veled'tir. Annesi ise Belh Emiri Rükneddin'in kızı Mümine Hatun'dur.
sultânü'I-Ulemâ Bahaeddin Veled, bazı siyasi olaylar ve yaklaşmakta olan Moğol istilası nedeniyle Belh'den ayrılmak zorunda kalmıştır. Sultânü'I-Ulemâ 1212 veya 1213 yılllarında aile fertleri ve yakın dostları ile birlikte Belh'den ayrıldı.
Sultânü'I-Ulemâ'nın ilk durağı Nişâbur olmuştur. Nişâbur şehrinde tanınmış mutasavvıf Ferîdüddin Attar ile de karşılaştılar. Mevlâna burada küçük yaşına rağmen Ferîdüddin Attar'ın ilgisini çekmiş ve takdirlerini kazanmıştır.
Sultânü'I Ulemâ Nişabur'dan Bağdat'a ve daha sonra Kûfe yolu ile Kâ'be'ye hareket etti. Hac farîzasını yerine getirdikten sonra, dönüşte Şam'a uğradı. Şam'dan sonra Malatya, Erzincan, Sivas, Kayseri, Niğde yolu ile Lârende'ye (Karaman) geldiler. Karaman'da Subaşı Emir Mûsâ'nın yaptırdıkları medreseye yerleştiler.
1222 yılında Karaman'a gelen Sultânü'/-Ulemâ ve ailesi burada 7 yıl kaldılar. Mevlâna 1225 yılında Şerefeddin Lala'nın kızı Gevher Hatun ile Karaman'da evlendi. Bu evlilikten Mevlâna'nın Sultan Veled ve Alâeddin Çelebi adlı iki oğlu oldu. Yıllar sonra Gevher Hatun'u kaybeden Mevlâna bir çocuklu dul olan Kerrâ Hatun ile ikinci evliliğini yaptı. Mevlâna'nın bu evlilikten de Muzaffereddin ve Emir Âlim Çelebi adlı iki oğlu ile Melike Hatun adlı bir kızı dünyaya geldi.
Bu yıllarda Anadolunun büyük bir kısmı Selçuklu Devleti'nin egemenliği altında idi. Konya'da bu devletin baş şehri idi. Konya sanat eserleri ile donatılmış, ilim adamları ve sanatkarlarla dolup taşmıştı. Kısaca Selçuklu Devleti en parlak devrini yaşıyordu ve Devletin hükümdarı Alâeddin Keykubâd idi. Alâeddin Keykubâd Sultânü'I-Ulemâ Bahaeddin Veled'i Karaman'dan Konya'ya davet etti ve Konya'ya yerleşmesini istedi.
Bahaeddin Veled Sultanın davetini kabul etti ve Konya'ya 3 Mayıs 1228 yılında ailesi ve dostları ile geldiler. Sultan Alâeddin kendilerini muhteşem bir törenle karşıladı ve Altunapa (İplikçi) Medresesi'ni ikametlerine tahsis ettiler.
Sultânü'l-Ulemâ 12 Ocak 1231 yılında Konya'da vefat etti. Mezar yeri olarak, Selçuklu SarayınınGül Bahçesi seçildi. Halen müze olarak kullanılan Mevlâna Dergâhı'ndaki bugünkü yerine defnolundu.
Sultânü'I-Ulemâ ölünce, talebeleri ve müridleri bu defa Mevlâna'nın çevresinde toplandılar. Mevlâna'yı babasının tek varisi olarak gördüler. Gerçekten de Mevlâna büyük bir ilim ve din bilgini olmuş, İplikçi Medresesi'nde vaazlar veriyordu. Vaazları kendisini dinlemeye gelenlerle dolup taşıyordu.
Mevlâna 15 Kasım 1244 yılında Şems-i Tebrizî ile karşılaştı. Mevlâna Şems'de mutlak kemâlin varlığını cemalinde de Tanrı nurlarınıgörmüştü. Ancak beraberlikleri uzun sürmedi. Şems aniden öldü.
Mevlâna Şems'in ölümünden sonra uzun yıllar inzivaya çekildi. Daha sonraki yıllarda Selâhaddin Zerkûbî ve Hüsameddin Çelebi, Şems-i Tebrizî'nin yerini doldurmaya çalıştılar.
Yaşamını Hamdım, piştim, yandım sözleri ile özetleyen Mevlâna 17 Aralık 1273 Pazar günü Hakk' ın rahmetine kavuştu. Mevlâna'nın cenaze namazını Mevlâna'nın vasiyeti üzerine Sadreddin Konevî kıldıracaktı. Ancak Sadreddin Konevî çok sevdiği Mevlâna'yı kaybetmeye dayanamayıp cenazede bayıldı. Bunun üzerine, Mevlâna'nın cenaze namazını Kadı Sıraceddin kıldırdı.
Mevlâna ölüm gününü yeniden doğuş günü olarak kabul ediyordu. O öldüğü zaman sevdiğine yani Allah'ına kavuşacaktı. Onun için Mevlâna ölüm gününe düğün günü veya gelin gecesi manasına gelen Şeb-i Arûs diyordu ve dostlarına ölümünün ardından ah-ah, vah-vah edip ağlamayın diyerek vasiyet ediyordu.
Hz. Mevlânâ’nın Vasiyeti:
Size, gizlide ve açıkta Allah’tan korkmayı, az yemeyi, az uyumayı, az konuşmayı, isyan ve günahları terk etmeyi, oruç tutmayı, namaza devam etmeyi, sürekli olarak şehveti terk etmeyi, bütün yaratıklardan gelen cefaya tahammüllü olmayı, aptal ve cahillerle oturmamayı, güzel davranışlı ve olgun kişilerle birlikte bulunmayı vasiyet ediyorum. İnsanların en hayırlısı, insanlara yararı olandır. Sözün en hayırlısı, az ve anlaşılır olanıdır.
Ölümümüzden sonra mezarımızı yerde aramayınız!
Bizim mezarımız âriflerin gönüllerindedir
temaň ady gorkunç, özi bolsa bet...
eyranlylar ona pars diyyar. bilmedimda haysy cheshma ynanjagyny biler yaly dal. dunyade kop kishi (parslar, inlisler, orslar) ona pars diyyar, yone turkler kurtlere-de turk diyip yor onson turklere ynam gachdy. Oraz Yagmyryn kitabyny okap goremok okap gormeli ony.
Gowy dushundiripsiniz minnetdar...
Men gozlem yaly garaja pishigim sana sozum yok, shunyaly yazgylar kopurak bolsunda
Temany edebi yazypsyn sag bol