Geliñ Gelinaljy daşlalyñ!!!

Salawmaleýkum ýoldaşlar!

Türkmen halkynda nesilden-nesile geçip gelýän däp-dessurlar, yrymlary bar. Elbetde wagtyñ geçmegi bilen, köp yrymlar ýitip gitmegi ýa-da ýoýulmagy...

Şeýle yrymlaryñ biride Gelinalyjy daşlamak. Dogrudanam gelinalyjyny daşlap gördiñizmi!?

Gelinalyjyny daşlamak ata-babalarmyzdan gelen däp bolup, ir döwürem bu yrym ýerine ýetirilýän eken. Ol obadan bu oba Düýeli, Atly gelin almana gelen gelinalyjy kerwenini oglan-uşaklar daşlar ekenler. Daşlamakda näme many barka? "Biz obañ gyzyny alyp gitýäñiz," şonuñ üçinem daşlaýas diýen many bolmaly.

Daşlamak diýilende, gaty kesek bilen gelinalyjy wekillerniñ mañlaýynda "üçünji gözi açmak" däl ýa-da düýäñ üstinde oturany düýeden agdarmak hem däl. Ýönölikge "Yrym-yrym ýom-ýom" yumşak kesek ýa-da mal tezegi bilen daşlar ekenler. Umuman adama ten-şikes, zyýan ýetirilmändir, netijede yrym doly ýerine ýetirildi.

Wagyt geçip döwür üýtgeýär, Düýeli-atly gelinalyjylarmyz awtoulag kerweninine öwrülýär. Keseklejek bolup egilip alan zadymyz bolsa, ýumşak kesek ýa mal tezegi dälde, Saragyt, Duşak ýumruk ýaly gaty dag daşy. Alýas we zyñýas, degen zady Düýe däl-de, (düýe bolsa ne ýagşy, ürker goýar janagör) täzeje 99 (lada) mashyn, öñki labowoýyñ külini çykarýas, muny görüp tükürýäs ökjä, (gaçýas) aý näme, şafýoram puly ýerden tapanok, aýnany täze goýmak üçin esli pul bermeli. Münýär mekgäñe, (kowalaýar) tutylmasaña ne ýagşy ýa-da obadaşlaryñ biri planyñ ogly diýip satmasa. Tutylaýsañ gulagyñ düýbüne bir şapbat berip, gulagyñdan tutup getirer ejeñ-kakañ ýanyna. Kakañ döwen aýnañy tölär, netijede problema çözüler. Soñundan kakañ "Berekella oglum gelinaljy daşlap döwletli iş bitirdiñ" diýip başyñy sypar öýdýäñmi? hä!? "Hojalyga girdeýji getiren goç ogulda sen." 😆

Hawa, indi dorudanam gelinalyjy daşlamak modan galdy, has dogrusy galdyrdylar. Töleg geçmek añsatmy näme?

Çagalygym ýadyma düşýär, 96-97-nji ýyllar, ol döwürler Gelinalyjyny dashlamak populýardy. Ýöne özim daşlamadym, wapşe daşlamadym diýsem ýalñyşdygym bolar. Daşladym, ýöne özgä zyýan berip, özim oñaýsyz ýagdaýa düşip görmedim. Oglanjyklaryñ içinde has garogollary bardy, olar tä tutulýançalar daş zyñmaklarny goýmadylar. Hi biriniñ maşynyna ýumruk ýaly daşy zyñaýmak bolarmy diýsene.

Biz ýumurtgany deşip içine ruçka syýasyny ýa-da aftol guýup zyñardyk. He-he, dogrusy meniñ zyñanym birem degmändi, sowa geçipdi. Ol wagtlar genlanjy agzalary maşyndan düşüp, gorýadylar, gaty sürüp geçýädiler. Gorka-gorka zyñan ýumurtkam nyşana degmän, sowa geçýädidä. Gaçyp barýan keýigi atan ýaly.

Bolşumyzy, nä görgüñ diýsene, durda seretde. (ýadyma düşip gülkim gelýär şu wagt)

Ol wagtlar köp sürüjiler "Gelinalyjy" diýseñ iki elini galdyryp durdylar. Özim gelinanja gidip hem garşylap şeýle wakalara köp şaýat boldum.

Syn salýan welin, indi bu "yrymjan" düýbünden galdy. Az wagtyñ dowamynda, döwür üýtgäp, adamlaryñ düşinjesi artdymy nämemi! Ok. umuman şeýleräk.

P.S. Gelinanjy daşlamak däbi, esasan Tekeleriñ arasynda ýörgünli(di) diýip bilýän. Belki başga welaýatlarda-da şeýledir. Bu barada pikir alyşmak gyzykly bolsa gerek. Siz hem ýaşaýan ýerleriñizde şu yrym bolupdymy?

Mowzugy çagalygymyñ geçen ýerini (Mary welaýaty) nazarda tutyp ýazdym.

Okanyñyz üçin minnetdar!

Gelinalyjy daşlap gördiñizmi?

Hawa(62%, 10 adam)

Ýok(6%, 1 adam)

Biz tarapda daşlanmaýar(31%, 5 adam)